KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
Układ wtryskowy silnika ZI do regulacji składu mieszanki wykorzystuje sondę Lambda, mierzącą w spalinach ilość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sonda lambda w silniku ZI jest czujnikiem tlenu w spalinach.
Na podstawie zawartości tlenu sterownik wtrysku ocenia, czy mieszanka jest zbyt uboga lub zbyt bogata, i koryguje dawkę paliwa. Nie mierzy ona bezpośrednio ilości wody, węgla ani sadzy.

Pełne wyjaśnienie:

Sonda lambda (czujnik tlenu) w układzie sterowania silnika ZI służy do kontroli składu mieszanki poprzez pomiar zawartości tlenu w spalinach. Informacja o ilości tlenu (w praktyce o tym, czy w spalinach pozostał nadmiar tlenu) pozwala sterownikowi silnika określić, czy spalanie przebiegało przy mieszance ubogiej czy bogatej, a następnie wykonać korektę czasu wtrysku w pętli sprzężenia zwrotnego.

Odpowiedź "tlenu." jest właściwa, bo to właśnie tlen jest parametrem, którego zmiana w spalinach najszybciej odzwierciedla stosunek powietrza do paliwa (współczynnik lambda) i umożliwia utrzymywanie mieszanki blisko wartości stechiometrycznej, co jest kluczowe m.in. dla skutecznej pracy katalizatora.

Pozostałe propozycje nie pasują do funkcji sondy lambda:

  • "wody." – woda jest typowym produktem spalania węglowodorów, ale sonda lambda nie jest czujnikiem wilgotności ani pary wodnej; do regulacji mieszanki wykorzystuje się sygnał zależny od tlenu.
  • "węgla." – w spalinach występują związki zawierające węgiel (np. CO, CO2), jednak klasyczna sonda lambda nie mierzy ilości węgla; jej zadaniem jest informacja o nadmiarze tlenu.
  • "sadzy." – sadza jest charakterystyczna głównie dla niepełnego spalania (częściej kojarzona z silnikami wysokoprężnymi), a jej ilość nie jest standardowo mierzona przez sondę lambda w celu regulacji mieszanki w ZI.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "sonda lambda" i "regulacja składu mieszanki", prawie zawsze chodzi o tlen w spalinach i pracę w pętli zamkniętej (korekty składu mieszanki na podstawie sygnału z czujnika).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sonda lambda mierzy zawartość tlenu w spalinach (pośrednio informuje o tym, czy mieszanka była uboga czy bogata). Na tej podstawie sterownik silnika koryguje dawkę paliwa, aby utrzymać lambda blisko 1 i poprawić emisję oraz pracę katalizatora.
W pętli zamkniętej sterownik porównuje sygnał z sondy lambda z wartością docelową i na bieżąco zmienia czas wtrysku. Gdy tlenu w spalinach jest "za dużo" (mieszanka uboga), dawka paliwa rośnie; gdy jest go "za mało" (mieszanka bogata), dawka maleje.
Tlen w spalinach szybko i jednoznacznie wskazuje, czy w cylindrze był nadmiar powietrza względem paliwa. Woda jest normalnym produktem spalania i jej ilość nie daje tak bezpośredniej informacji o stosunku powietrza do paliwa, dlatego nie jest typową wielkością sterującą.
Nie. Sonda lambda nie jest czujnikiem sadzy ani "dymomierzem". Jej podstawową funkcją jest pomiar tlenu w spalinach, aby sterownik mógł korygować skład mieszanki. Diagnostyka cząstek stałych realizowana jest innymi metodami i czujnikami.
Typowe objawy to wzrost zużycia paliwa, nierówna praca na biegu jałowym, gorsza dynamika, problemy z emisją spalin i zapalenie kontrolki MIL. W diagnostyce sprawdza się błędy OBD oraz przebieg sygnału sondy i korekty paliwowe.
Wąskopasmowa najdokładniej "rozróżnia" okolice lambda=1 i daje sygnał skokowy. Szerokopasmowa pozwala określać lambda w szerszym zakresie (dokładniej dla mieszanek ubogich i bogatych). Obie odnoszą się do tlenu w spalinach, ale mają inną charakterystykę i sterowanie.
Najczęściej podczas rozruchu i nagrzewania (zanim sonda osiągnie temperaturę pracy) oraz w niektórych stanach pełnego obciążenia. Wtedy sterownik może pracować w trybie otwartym (open loop) według map wtrysku i czujników pomocniczych.
Korekty krótkoterminowe i długoterminowe odzwierciedlają, jak sterownik kompensuje odchyłki składu mieszanki na podstawie informacji o tlenie w spalinach. Duże dodatnie korekty często sugerują mieszankę ubogą (np. nieszczelność dolotu), a ujemne – zbyt bogatą.
Lambda=1 oznacza mieszankę stechiometryczną, czyli taką, w której ilość powietrza jest dobrana do całkowitego spalenia paliwa. Utrzymywanie tego punktu jest ważne dla sprawnej pracy trójdrożnego katalizatora i ograniczenia emisji CO, HC oraz NOx.
Najczęstsze pomyłki to wskazywanie "wody" (bo jest produktem spalania) lub "sadzy" (bo kojarzy się ze spalinami). Warto zapamiętać: w kontekście regulacji mieszanki sonda lambda = informacja o tlenie w spalinach, czyli o nadmiarze powietrza.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sonda lambda w silniku ZI jest czujnikiem tlenu w spalinach.Na podstawie zawartości tlenu sterownik wtrysku ocenia, czy mieszanka jest zbyt uboga lub zbyt bogata, i koryguje dawkę paliwa.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Sonda lambda": https://pl.wikipedia.org/wiki/Sonda_lambda (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Współczynnik nadmiaru powietrza": https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82czynnik_nadmiaru_powietrza (dostęp: 2026-02-27)
  • Bosch Mobility – "Oxygen sensor (lambda sensor)" (opis działania): https://www.bosch-mobility.com/en/solutions/sensors/oxygen-sensor/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw układów wtryskowych benzyny (ZI) dla technika pojazdów samochodowych
  • Instrukcje serwisowe producentów (opis działania sondy lambda i strategii sterownika)
  • Podstawy diagnostyki OBD dla układów sterowania silnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego