KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 28.
Ukształtowanie terenu wywiera wpływ na zasięg transmisji sygnału za pośrednictwem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ukształtowanie terenu wpływa na zasięg przede wszystkim w transmisji radiowej, bo fale rozchodzą się w przestrzeni i mogą być tłumione, zasłaniane lub ulegać dyfrakcji na przeszkodach. Światłowód oraz skrętka (ekranowana i nieekranowana) prowadzą sygnał w torze przewodowym, więc sama rzeźba terenu nie determinuje zasięgu w ten sposób.

Pełne wyjaśnienie:

Ukształtowanie terenu (wzniesienia, doliny, skarpy) wpływa na propagację fal elektromagnetycznych w przestrzeni. W łączu radiowym sygnał dociera od nadajnika do odbiornika przez powietrze, dlatego przeszkody terenowe mogą:

  • zasłaniać drogę sygnału (brak linii widzenia, LOS),
  • wprowadzać dodatkowe tłumienie i zaniki (fading),
  • powodować odbicia, wielodrogowość i zmiany poziomu sygnału,
  • ograniczać "czystość" strefy Fresnela, co pogarsza parametry łącza.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "linii radiowej." – w praktyce planowanie łączy radiowych wymaga analizy profilu terenu oraz przeszkód na trasie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ dotyczą mediów przewodowych, w których sygnał jest prowadzony w materiale transmisyjnym:

  • "światłowodu." – światłowód prowadzi światło w rdzeniu. Na zasięg wpływają głównie parametry toru optycznego (tłumienie włókna, spawy, złącza, budżet mocy), a nie ukształtowanie terenu jako takie. Teren może jedynie pośrednio utrudniać ułożenie trasy, ale nie zmienia mechanizmu propagacji w samym medium.
  • "skrętki ekranowanej." – ekran ogranicza podatność na zakłócenia elektromagnetyczne, ale nie sprawia, że "teren" ma znaczenie dla zasięgu. Ograniczenia wynikają z tłumienia przewodu, przesłuchów i standardu transmisji.
  • "skrętki nieekranowanej." – brak ekranu może zwiększać wrażliwość na EMI, jednak nadal jest to tor przewodowy, więc rzeźba terenu nie jest typowym czynnikiem ograniczającym zasięg transmisji w sensie propagacyjnym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się wpływ przeszkód terenowych na zasięg, najczęściej chodzi o transmisję bezprzewodową (radio) i zjawiska LOS/NLOS. Gdy mowa o skrętce lub światłowodzie, kluczowe są parametry kabla i osprzętu, a nie topografia terenu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że pagórki, doliny i inne przeszkody mogą osłabiać lub zasłaniać sygnał, zmieniając warunki propagacji w powietrzu. W efekcie spada poziom sygnału, rośnie liczba błędów albo łącze przestaje działać, mimo poprawnej konfiguracji urządzeń.
W skrętce UTP sygnał biegnie w przewodach, więc nie "przechodzi" przez przestrzeń, gdzie przeszkody terenowe zasłaniają fale. Ograniczeniem są parametry kabla i instalacji (tłumienie, przesłuch, długość odcinka, jakość złączy), a nie profil terenu.
Bezpośrednio nie: sygnał optyczny jest prowadzony we włóknie. Teren może utrudniać ułożenie trasy (roboty ziemne, przepusty), ale nie zmienia propagacji w rdzeniu światłowodu. O zasięgu decyduje budżet mocy, tłumienie, spawy i złącza.
Najczęściej są to: zasłonięcie drogi sygnału (brak LOS), dodatkowe tłumienie na przeszkodach, dyfrakcja na krawędziach wzniesień oraz wielodrogowość (odbicia). Skutkiem są zaniki sygnału i gorszy stosunek sygnału do szumu.
Podczas montażu i uruchamiania łączy radiowych punkt–punkt (np. między budynkami), systemów telemetrycznych, radiomodemów czy sieci bezprzewodowych na otwartym terenie. Wtedy często trzeba podnieść antenę, zmienić miejsce montażu lub trasę łącza.
Jeśli w treści pojawiają się przeszkody terenowe, linia widzenia, zasięg w przestrzeni lub anteny, zwykle chodzi o radio. Jeśli są kable (skrętka, koncentryk, światłowód), to ograniczenia wynikają z długości toru, tłumienia i jakości zakończeń.
Ekranowanie głównie poprawia odporność na zakłócenia zewnętrzne i zmniejsza emisję. Nie jest to "zwiększanie zasięgu" w sensie radiowym. Maksymalna długość odcinka zależy od standardu i parametrów toru, a ekran pomaga raczej w trudnym środowisku EMI.
LOS to sytuacja, gdy między anteną nadawczą i odbiorczą nie ma przeszkód zasłaniających drogę sygnału. Przy łączach mikrofalowych i wielu instalacjach punkt–punkt brak LOS często powoduje duże tłumienie lub zerwanie połączenia, nawet na krótkich dystansach.
W instalacji kablowej przebieg toru jest fizycznie wyznaczony przez kabel, a sygnał jest w nim prowadzony. W radiu fala rozchodzi się w przestrzeni i "widzi" przeszkody. Dlatego topografia ma duże znaczenie dla radia, a dla kabli co najwyżej organizacyjne (trasa ułożenia).
Częsty błąd to mylenie zakłóceń elektromagnetycznych z przeszkodami terenowymi: ekranowanie kabla nie rozwiązuje problemu braku LOS. Inny błąd to zakładanie, że "każdy sygnał" zależy od terenu, podczas gdy w przewodach kluczowe są parametry linii i zakończeń.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ukształtowanie terenu wpływa na zasięg przede wszystkim w transmisji radiowej, bo fale rozchodzą się w przestrzeni i mogą być tłumione, zasłaniane lub ulegać dyfrakcji na przeszkodach.

Źródła:

  • Theodore S. Rappaport, "Wireless Communications: Principles and Practice", rozdziały o propagacji i modelach zaniku (Propagation), Prentice Hall (wydania wielokrotne) – źródło książkowe
  • John D. Kraus, Ronald J. Marhefka, "Antennas: For All Applications", rozdziały o propagacji i wpływie przeszkód na łącza radiowe, McGraw-Hill – źródło książkowe
  • Andrea Goldsmith, "Wireless Communications", część dotycząca kanału radiowego i propagacji (Wireless Channel), Cambridge University Press – źródło książkowe

Materiały:

  • Podstawy telekomunikacji i transmisji danych (podręczniki technikum/branżowe)
  • Wprowadzenie do propagacji fal radiowych (materiały kursowe, rozdziały o LOS/NLOS)
  • Dokumentacja producentów urządzeń radiowych PtP (sekcje o wymaganiach LOS i strefie Fresnela)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego