Test przedsiębiorczość - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 20.
Umowa spółki jawnej nie określa udziałów wspólników w zyskach i stratach. Udziały dwóch wspólników wynoszą: 15 000 zł i 8 000 zł. W roku obrotowym straty spółki jawnej wyniosły 10 000 zł. Wskaż właściwy udział wspólników w stratach zgodnie z Kodeksem spółek handlowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli umowa spółki jawnej nie określa udziału wspólnika w zyskach lub stratach, to udział ten jest równy.
Strata 10 000 zł dzieli się więc po połowie między dwóch wspólników: 10 000 zł ÷ 2 = 5 000 zł na każdego, niezależnie od wartości wniesionych wkładów.

Pełne wyjaśnienie:

W spółce jawnej kluczowe jest ustalenie, co wynika z umowy spółki, a dopiero potem stosowanie reguł ustawowych. W tym zadaniu podano informację decydującą: umowa spółki jawnej nie określa udziałów wspólników w zyskach i stratach. W takiej sytuacji zastosowanie ma reguła, zgodnie z którą udział w zyskach/stratach jest równy.

Skoro w spółce są dwaj wspólnicy, a strata za rok obrotowy wynosi 10 000 zł, to dzielimy ją równo na dwie części:

10 000 zł ÷ 2 = 5 000 zł.

Dlatego poprawny podział strat to "5 000 zł i 5 000 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "6 500 zł i 3 500 zł" oraz "7 500 zł i 2 500 zł" sugerują podział nierówny (często utożsamiany z podziałem według wkładów). Taki sposób rozliczenia byłby właściwy tylko wtedy, gdy podstawą byłby podział proporcjonalny do wartości wkładów lub inne ustalenie umowne, a w zadaniu wskazano brak określenia udziałów.
  • "4 000 zł i 6 000 zł" także wprowadza nierówność bez podstawy wynikającej z treści zadania. Jest to typowy "dystraktor" sprawdzający, czy zdający nie przypisze większej straty wspólnikowi z większym wkładem automatycznie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz warunek z treści ("umowa nie określa udziałów"), a dopiero potem licz. To ogranicza błąd polegający na mechanicznym liczeniu proporcji tylko dlatego, że podano kwoty wkładów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że wspólnicy nie zapisali w umowie, w jakich częściach mają uczestniczyć w zysku i w jakich częściach mają pokrywać stratę. Wtedy wchodzi reguła ustawowa: co do udziału w zysku/stracie przy braku postanowień umownych przyjmuje się udział równy.
Dzielisz stratę przez liczbę wspólników. Przy dwóch wspólnikach: 10 000 zł ÷ 2 = 5 000 zł. Każdy wspólnik pokrywa po 5 000 zł, niezależnie od podanych kwot wkładów, jeśli przyjmujemy równy udział wynikający z braku określenia udziałów.
Bo wiele osób automatycznie liczy proporcję według wkładów, gdy widzi konkretne kwoty. To typowa pułapka: najpierw trzeba ustalić, czy umowa określa udziały w zysku/stracie. Jeśli nie określa, łatwo "przeliczyć" nie to, co trzeba.
Najczęściej: (1) mylenie podziału równego z proporcjonalnym do wkładów, (2) pomijanie informacji o umowie spółki, (3) wybór "ładnych" liczb bez sprawdzenia podstawy (np. 60/40), (4) nieuwzględnienie liczby wspólników w obliczeniu.
Tak. Wspólnicy mogą w umowie spółki ustalić inne zasady udziału w zyskach i stratach (np. proporcjonalnie do wkładów albo w innych procentach). Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy w treści jest informacja o postanowieniach umowy, bo to ona jest punktem wyjścia.
Wtedy, gdy z treści wynika, że mają być stosowane udziały zależne od wkładów albo że umowa przewiduje rozliczenie według wkładów. W praktyce zadania egzaminacyjne często sprawdzają rozróżnienie: brak określenia udziałów vs podział według wkładów.
Wkład to wartość, którą wspólnik wnosi do spółki (np. pieniądze, rzeczy, prawa, praca lub usługi – zależnie od umowy). Wkład wpływa na sytuację majątkową spółki, ale sposób udziału w zysku i w stracie może być opisany osobno w umowie.
Wkłady to kwoty/świadczenia wniesione do spółki. Udziały w zyskach i stratach to procentowe lub ułamkowe części, według których dzieli się wynik finansowy. W zadaniach egzaminacyjnych wskazówką jest zdanie o tym, czy umowa określa udziały w zyskach i stratach.
Bo w treści zadania podano, że umowa nie określa udziałów w zyskach i stratach. To uruchamia regułę udziału równego. Proporcja do wkładów byłaby sensowna dopiero wtedy, gdy wynikałaby z właściwej podstawy wskazanej w treści (np. postanowień umowy).
Najpierw wypisz warunek z treści: czy umowa reguluje udziały? Jeśli tak – stosujesz umowę. Jeśli nie – stosujesz regułę ustawową wskazaną w zadaniu. Dopiero potem wykonujesz obliczenia. Ta kolejność minimalizuje błąd "liczę proporcję, bo widzę wkłady".
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000018
  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 18), art. 51 §1
  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 18), art. 52 §1

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu spółek handlowych (KSH) – przepisy o spółce jawnej
  • Zadania rachunkowe z podziału zysków i strat w spółkach osobowych
  • Komentarze dydaktyczne do KSH (materiały szkolne/opracowania do egzaminów z przedsiębiorczości)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego