KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 17.
Urlop okolicznościowy to przysługujące pracownikowi zwolnienie od pracy w związku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urlop okolicznościowy dotyczy zwolnienia od pracy z powodu ważnych zdarzeń rodzinnych. Zgon i pogrzeb bliskiego członka rodziny (np. babki) jest typową okolicznością tego rodzaju. Badania okresowe, wezwanie prokuratury czy szkolenie BHP stanowią inne podstawy usprawiedliwionej nieobecności, a nie urlop okolicznościowy.

Pełne wyjaśnienie:

Urlop okolicznościowy to szczególny rodzaj zwolnienia od pracy udzielanego pracownikowi w związku z określonymi, ważnymi zdarzeniami osobistymi i rodzinnymi. Jego istotą jest to, że przyczyna nieobecności wynika z okoliczności życiowej, a nie z badań medycznych, obowiązku szkoleniowego czy czynności procesowych.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "ze zgonem i pogrzebem babki pracownika"?
Śmierć członka rodziny i udział w pogrzebie to zdarzenia rodzinne, które w praktyce kadrowej kwalifikuje się jako podstawę do urlopu okolicznościowego. W dokumentacji pracowniczej taka nieobecność powinna być ujęta jako urlop/zwolnienie okolicznościowe, a nie jako inny typ zwolnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z okresowym badaniem lekarskim" – badania okresowe są związane z medycyną pracy i dopuszczeniem do wykonywania pracy. Nie są zdarzeniem rodzinnym, więc nie klasyfikuje się ich jako urlopu okolicznościowego.
  • "ze stawieniem się na wezwanie prokuratury" – stawiennictwo na wezwanie organu może usprawiedliwiać nieobecność, ale jest to inna kategoria zwolnienia (wynika z obowiązku prawnego), a nie urlop okolicznościowy.
  • "z przeszkoleniem pracownika w zakresie bhp" – szkolenia BHP są elementem organizacji pracy i obowiązków po stronie pracodawcy/pracownika. Udział w szkoleniu nie jest okolicznością rodzinną, więc nie stanowi podstawy urlopu okolicznościowego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się słowa typu "zgon", "pogrzeb", "ślub", "narodziny" – to sygnał, że chodzi o zdarzenie rodzinne. Gdy mowa o badaniach, szkoleniach lub wezwaniu organu, zwykle chodzi o inne, odrębne podstawy usprawiedliwienia nieobecności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urlop okolicznościowy to zwolnienie od pracy udzielane w związku z ważnymi zdarzeniami życiowymi, najczęściej rodzinnymi. W praktyce kadr służy do usprawiedliwienia nieobecności, gdy przyczyną jest szczególna sytuacja osobista, a nie np. choroba czy szkolenie.
Najczęściej dotyczą one wydarzeń takich jak śmierć i pogrzeb członka rodziny, a także inne istotne wydarzenia rodzinne. Kluczowe jest to, że przyczyna nieobecności ma charakter osobisty/rodzinny, a nie wynika z obowiązków służbowych czy badań medycznych.
Pogrzeb bliskiego członka rodziny jest klasycznym przykładem zdarzenia losowego/rodzinnego, które uzasadnia krótką nieobecność w pracy. W pytaniach egzaminacyjnych takie sytuacje odróżnia się od innych zwolnień, np. na badania czy szkolenia.
Nie. Badania okresowe są związane z medycyną pracy i dopuszczeniem pracownika do wykonywania obowiązków. Mogą powodować usprawiedliwioną nieobecność, ale nie są zdarzeniem rodzinnym, więc nie zalicza się ich do urlopu okolicznościowego.
Wezwanie organu (np. prokuratury) może usprawiedliwić nieobecność, ale jest to inna podstawa niż urlop okolicznościowy. Urlop okolicznościowy wiąże się z okolicznościami osobistymi, a stawiennictwo na wezwanie wynika z obowiązku prawnego.
Nie. Szkolenie BHP jest elementem organizacji pracy i obowiązków związanych z bezpieczeństwem. Odbywa się w ramach zatrudnienia (często w czasie pracy) i nie jest zdarzeniem rodzinnym, dlatego nie stanowi podstawy urlopu okolicznościowego.
Sprawdź, czy przyczyna ma charakter rodzinny/życiowy (np. pogrzeb). Jeśli dotyczy zdrowia (badania), obowiązków wobec instytucji (wezwanie) albo szkoleń (BHP), zwykle chodzi o inną kategorię usprawiedliwionej nieobecności niż urlop okolicznościowy.
W praktyce kadrowej kluczowe jest poprawne ujęcie nieobecności w ewidencji czasu pracy oraz zgromadzenie podstawowych dokumentów/wniosku zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie. Na egzaminie sprawdza się przede wszystkim poprawną klasyfikację nieobecności.
Najlepiej jak najszybciej po powstaniu przyczyny nieobecności, aby kadry mogły właściwie zaplanować zastępstwo i poprawnie zaksięgować czas pracy. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się umiejętność wskazania, że to odrębny rodzaj nieobecności niż np. badania czy szkolenia.
Najczęstszy błąd to wrzucanie wszystkich "usprawiedliwionych nieobecności" do jednej kategorii. Uczniowie mylą zdarzenia rodzinne z obowiązkami (BHP, wezwanie organu) albo z medycyną pracy. Pomaga zasada: okolicznościowy = zdarzenie osobiste/rodzinne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Urlop okolicznościowy dotyczy zwolnienia od pracy z powodu ważnych zdarzeń rodzinnych."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (akt prawny regulujący m.in. uprawnienia pracownicze i nieobecności w pracy)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z działu kadr i płac (usprawiedliwianie nieobecności, rodzaje urlopów)
  • Komentarze dydaktyczne do zagadnień: ewidencja czasu pracy i dokumentacja pracownicza
  • Materiały OKE/CKE: przykładowe zadania z dokumentacji kadrowej dla technika ekonomisty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego