KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 14.
Urojenia hipochondryczne występujące u podopiecznej charakteryzuje przekonanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urojenia hipochondryczne to fałszywe, niekorygowalne przekonania dotyczące własnego zdrowia: osoba jest pewna, że cierpi na liczne dolegliwości lub poważną chorobę mimo braku podstaw. Pozostałe odpowiedzi opisują inne treści urojeń: prześladowcze, zazdrości oraz wielkościowe.

Pełne wyjaśnienie:

Urojenia są to silnie utrwalone, niepoddające się korekcie przekonania niezgodne z rzeczywistością, które nie wynikają jedynie z braku wiedzy, lecz ze zaburzenia procesu myślenia. W praktyce opiekuńczej ważne jest rozpoznawanie treści takich przekonań, aby właściwie opisać obserwacje i przekazać je personelowi medycznemu.

Odpowiedź "o nękających licznych, mniejszych dolegliwościach czy ciężkich chorobach" odpowiada urojeniom hipochondrycznym, bo ich rdzeniem jest pewność posiadania choroby (często ciężkiej, postępującej, ukrytej) albo przekonanie o licznych dolegliwościach somatycznych, mimo uspokajających wyników badań i wyjaśnień.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne, klasyczne typy treści urojeń:

  • "że inni ludzie chcą ją skrzywdzić, zniszczyć, spowodować cierpienie" – to opis urojeń prześladowczych, gdzie dominuje wątek bycia śledzonym, atakowanym lub krzywdzonym.
  • "o bezwzględnej zdradzie przez partnera" – to treść urojeń zazdrości, w których osoba jest pewna niewierności partnera mimo braku dowodów.
  • "o nieadekwatnej do rzeczywistości, wysokiej pozycji społecznej, władzy czy statusie materialnym" – to urojenia wielkościowe, związane z przekonaniem o wyjątkowości, szczególnej misji lub ponadprzeciętnych możliwościach.

W pracy asystenta osoby niepełnosprawnej kluczowe jest, aby nie "udowadniać na siłę", że przekonanie jest nieprawdziwe, ani go nie wzmacniać. Lepsza jest postawa wspierająca (np. uznanie emocji), zbieranie faktów (co, kiedy, jak często) i przekazanie informacji osobom odpowiedzialnym za diagnozę i leczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urojenia hipochondryczne to niekorygowalne przekonania, że osoba cierpi na chorobę lub liczne dolegliwości somatyczne mimo braku obiektywnych podstaw. To nie jest zwykłe martwienie się o zdrowie, ale pewność choroby utrzymująca się mimo wyjaśnień i badań.
W lęku o zdrowie osoba zwykle dopuszcza możliwość, że "może przesadza" i reaguje uspokojeniem po wiarygodnym wyjaśnieniu. W urojeniu hipochondrycznym przekonanie jest sztywne, kategoryczne i nie zmienia się mimo dowodów, a rozmowa często nie przynosi ulgi.
Urojenia prześladowcze koncentrują się na zagrożeniu ze strony innych ludzi (np. krzywdzenie, spisek). Urojenia hipochondryczne dotyczą przede wszystkim własnego ciała i chorób. Różna jest więc treść przekonań, co ma znaczenie przy opisie objawów i doborze wsparcia.
Urojenia wielkościowe to przekonania o wyjątkowej pozycji, władzy lub możliwościach nieadekwatnych do realiów. W opiece ważne jest spokojne reagowanie, unikanie kpin, a także obserwacja, czy przekonania nie prowadzą do ryzykownych zachowań (np. impulsywnych decyzji).
Urojenia zazdrości polegają na pewności niewierności partnera mimo braku dowodów. Mogą przejawiać się kontrolowaniem, oskarżeniami i interpretowaniem neutralnych zdarzeń jako "dowodów zdrady". W pracy opiekuńczej liczy się bezpieczeństwo i zgłoszenie ryzyka przemocy.
Najbezpieczniej nie potwierdzać urojenia i nie wdawać się w spór "kto ma rację". Można odnieść się do emocji (np. "to musi być trudne") i zebrać informacje o objawach, a następnie przekazać obserwacje osobom uprawnionym (lekarz, pielęgniarka, psycholog).
Nie. Rolą asystenta nie jest diagnoza psychiatryczna, lecz uważna obserwacja, opis zachowań i wsparcie w codziennym funkcjonowaniu. Jeśli wypowiedzi sugerują urojenia, należy udokumentować sytuacje (co powiedziano, kiedy, w jakich okolicznościach) i zgłosić to zespołowi.
Najczęściej myli się treść urojeń: "choroby" z "prześladowaniem" oraz "zdradą" z "niską samooceną". Pomaga metoda: najpierw nazwij temat przewodni (zdrowie, inni ludzie, partner, wielkość), a dopiero potem dopasuj typ urojenia.
Pilności nabierają, gdy przekonania prowadzą do zachowań ryzykownych (np. samoleczenie, odstawianie leków, agresja), gdy osoba jest skrajnie pobudzona lub zaniedbuje jedzenie i higienę. Wtedy należy działać zgodnie z procedurami placówki i wezwać pomoc medyczną.
Ucz się przez "słowa-klucze" treści: zdrowie/choroba (hipochondryczne), ktoś mnie krzywdzi (prześladowcze), partner zdradza (zazdrości), jestem kimś niezwykłym (wielkościowe). Trenuj na krótkich opisach przypadków i pamiętaj o roli asystenta: obserwacja i wsparcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że urojenia hipochondryczne to fałszywe, niekorygowalne przekonania dotyczące własnego zdrowia: osoba jest pewna, że cierpi na liczne dolegliwości lub poważną chorobę mimo braku podstaw.

Źródła:

  • World Health Organization, ICD-10: International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, rozdział V (F00–F99) – opisy zaburzeń psychicznych i behawioralnych, wydanie ICD-10 (wersja książkowa WHO).
  • American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5 / DSM-5-TR), sekcje dotyczące zaburzeń psychotycznych i urojeniowych – definicje urojeń i ich typowych treści.

Materiały:

  • Podręczniki psychopatologii (rozdziały o urojeniu i zaburzeniach myślenia)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i pracy z osobą z zaburzeniami psychicznymi
  • Klasyfikacje diagnostyczne ICD/DSM (definicje pojęć, przykłady treści objawów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego