KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
Które urządzenia montowane w tłoczniach zwiększają ciśnienie przepływającego gazu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężarki są urządzeniami, których zadaniem jest mechaniczne zwiększanie ciśnienia gazu w tłoczniach/stacjach sprężarkowych. Zespoły zaporowo-upustowe służą głównie do odcinania i upustu, a regulatory i reduktory utrzymują lub obniżają ciśnienie do wymaganego poziomu.

Pełne wyjaśnienie:

W tłoczniach (stacjach sprężarkowych) podstawowym urządzeniem podnoszącym ciśnienie medium są sprężarki. Ich praca polega na wykonaniu pracy mechanicznej na gazie, co skutkuje wzrostem ciśnienia (i zwykle także temperatury). Dzięki temu możliwe jest kompensowanie strat ciśnienia w długich odcinkach przesyłu oraz utrzymanie wymaganych parametrów transportu gazu.

Pozostałe wymienione elementy pełnią inne funkcje:

  • Zespoły zaporowo-upustowe służą do odcinania odcinków instalacji oraz do kontrolowanego upustu/odciążenia (np. przy pracach eksploatacyjnych lub w sytuacjach awaryjnych). Nie są przeznaczone do zwiększania ciśnienia gazu.
  • Regulatory ciśnienia utrzymują zadany poziom ciśnienia po stronie odbiorczej/za regulatorem, reagując na zmiany przepływu. Typowo nie "dodają" energii do gazu, tylko sterują przepływem/stratą ciśnienia w układzie.
  • Reduktory bezpośredniego działania są elementami redukcyjno-regulacyjnymi: ich typowym celem jest obniżenie i stabilizacja ciśnienia do wartości wymaganej w dalszej części sieci lub instalacji.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: sprężarka zwiększa ciśnienie, natomiast reduktor/redukcja kojarzy się z obniżeniem, a regulator – z utrzymaniem nastawy. Armatura zaporowa i upustowa odpowiada przede wszystkim za bezpieczeństwo i możliwość odcięcia/odciążenia instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tłocznia (stacja sprężarkowa) to obiekt w systemie przesyłu gazu, którego zadaniem jest utrzymanie parametrów transportu poprzez zwiększanie ciśnienia gazu. Stosuje się ją m.in. do kompensowania strat ciśnienia na długich odcinkach gazociągów i zapewnienia wymaganego przepływu.
Urządzeniem, które bezpośrednio zwiększa ciśnienie przepływającego gazu, jest sprężarka. W odróżnieniu od elementów regulacyjnych i redukcyjnych sprężarka dostarcza energii do medium, powodując wzrost ciśnienia w instalacji przesyłowej.
Regulator ciśnienia nie wytwarza "dodatkowego" ciśnienia, tylko steruje przepływem tak, aby utrzymać nastawę za regulatorem. Zwykle działa kosztem spadku ciśnienia w elemencie dławiącym, więc jego rola to stabilizacja, a nie sprężanie gazu.
Reduktor bezpośredniego działania służy do obniżania i utrzymywania ciśnienia na wyjściu na zadanym poziomie, bez zewnętrznego zasilania sterowania. To typowy element stacji redukcyjnych lub układów, gdzie trzeba dopasować ciśnienie do dalszej części sieci lub instalacji.
Najprościej po funkcji: sprężarka zwiększa ciśnienie, reduktor je obniża, a regulator utrzymuje je na nastawie (stabilizuje). Jeśli w pytaniu jest mowa o "zwiększaniu ciśnienia w tłoczni", najczęściej chodzi o sprężarki.
Nie. Zespoły zaporowo-upustowe służą do odcinania przepływu oraz do kontrolowanego upustu/odciążenia odcinka instalacji. Mogą wpływać na warunki pracy (np. bezpieczeństwo, możliwość odpowietrzenia), ale nie są urządzeniami, których zadaniem jest zwiększanie ciśnienia medium.
Sprężarki stosuje się wtedy, gdy trzeba utrzymać wymagany przepływ i parametry przesyłu, mimo strat ciśnienia w gazociągu. W praktyce pojawiają się w stacjach sprężarkowych na trasach przesyłowych, szczególnie na długich odcinkach lub przy zmianach zapotrzebowania na przepływ.
Oprócz sprężania, tłocznia obejmuje także elementy bezpieczeństwa i eksploatacji, np. armaturę odcinającą, układy upustowe/odciążające oraz aparaturę kontrolno-pomiarową. Te elementy wspierają bezpieczną pracę obiektu, ale nie zastępują sprężarki w funkcji podnoszenia ciśnienia.
Oba urządzenia "pracują na ciśnieniu" i dotyczą utrzymania parametrów, więc łatwo je pomylić skojarzeniowo. Różnica jest praktyczna: reduktor typowo obniża ciśnienie do niższego poziomu, a regulator opisuje funkcję utrzymania zadanej wartości (niekoniecznie kojarzoną ze spadkiem), co bywa źródłem błędu.
Warto uczyć się "funkcjami": co zwiększa ciśnienie, co obniża, co stabilizuje, a co tylko odcina lub upuszcza. Pomaga też porównywanie obiektów: tłocznia (sprężanie) vs stacja redukcyjno-pomiarowa (redukcja i pomiar). Rób fiszki z nazwą urządzenia i jego rolą.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprężarki są urządzeniami, których zadaniem jest mechaniczne zwiększanie ciśnienia gazu w tłoczniach/stacjach sprężarkowych.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprężarka" – opis funkcji urządzenia i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spr%C4%99%C5%BCarka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Compressor station" – rola stacji sprężarkowej w przesyle gazu, https://en.wikipedia.org/wiki/Compressor_station (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji technik gazownictwa (tłocznie i stacje gazowe)
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) typowych sprężarek gazu i układów regulacyjnych
  • Materiały OSD/OSP dotyczące budowy i funkcji stacji gazowych (sprężarkowych i redukcyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego