W typowym układzie regulacji automatycznej można wyróżnić kilka funkcjonalnych części: tor pomiarowy, regulator, człon wykonawczy oraz obiekt regulacji. Pytanie dotyczy właśnie urządzenia pomiarowego, czyli elementów odpowiedzialnych za uzyskanie informacji o aktualnej wartości wielkości regulowanej.
Odpowiedź "z czujnika i przetwornika." jest poprawna, ponieważ:
- czujnik (sensor) jako pierwszy "styka się" z mierzonym zjawiskiem (np. temperaturą, naciskiem, położeniem) i wytwarza sygnał pierwotny,
- przetwornik pomiarowy przekształca ten sygnał do postaci wygodnej dla dalszego przetwarzania (np. wzmacnia, filtruje, liniaryzuje, zamienia na standard napięciowy/prądowy albo na postać cyfrową).
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo mieszają elementy z innych części pętli regulacji lub zbyt mocno upraszczają tor pomiarowy:
- "tylko z czujnika." – to częsty skrót myślowy. W praktyce sam czujnik często nie daje sygnału w wymaganym standardzie wejściowym regulatora/sterownika i potrzebny jest dodatkowy etap przetwarzania (kondycjonowanie, konwersja, dopasowanie).
- "z przetwornika i regulatora." – regulator należy do toru sterowania (podejmuje decyzję na podstawie uchybu), a nie do pomiaru. Tor pomiarowy dostarcza informacji, regulator ją wykorzystuje.
- "z przetwornika i członu wykonawczego." – człon wykonawczy (np. zawór, napęd, przekaźnik mocy) realizuje wpływ na obiekt, czyli pracuje w torze wykonawczym/energetycznym. Nie jest elementem pomiaru, nawet jeśli ma własne czujniki pomocnicze.
Wskazówka do nauki: zapamiętaj zasadę funkcji. Pomiar odpowiada za "zamianę rzeczywistości na sygnał", regulacja za "wyznaczenie sterowania", a wykonanie za "fizyczne oddziaływanie na obiekt". Takie rozdzielenie bardzo pomaga w rozwiązywaniu testów i w diagnozowaniu usterek w urządzeniach elektronicznych współpracujących z automatyką.
