KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 16.
Urządzenie przedstawione na rysunku należy do obiegu
Ilustracja przedstawia urządzenie przemysłowe, które jest częścią systemu spalinowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W obiegu spalinowym czynnikiem roboczym są gorące gazy (spaliny), które po procesie spalania wykonują pracę w maszynie przepływowej (np. turbinie gazowej), a następnie są odprowadzane. Obieg parowy opiera się na parze wodnej, a "paliwowy" nie jest standardową nazwą obiegu termodynamicznego.

Pełne wyjaśnienie:

"Obieg" w energetyce oznacza uporządkowany ciąg przemian czynnika roboczego (sprężanie, doprowadzenie ciepła, rozprężanie, odprowadzenie ciepła), dzięki którym możliwa jest zamiana energii cieplnej na pracę.

Odpowiedź "spalinowego" jest właściwa wtedy, gdy na rysunku przedstawiono urządzenie typowe dla układów, w których czynnikiem roboczym są gazy powstałe w wyniku spalania (spaliny). W praktyce dotyczy to m.in. elementów obiegu gazowego (często nazywanego spalinowym), gdzie po spalaniu mieszaniny paliwowo-powietrznej gorące gazy rozprężają się i oddają energię w turbinie, a następnie są kierowane do wylotu (czasem przez wymiennik ciepła, jeśli układ jest skojarzony).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "parowego" – obieg parowy bazuje na parze wodnej jako czynniku roboczym. Kluczowe urządzenia to zwykle kocioł/wytwornica pary, turbina parowa, skraplacz i pompa. Jeśli rysunek wskazuje na typowe elementy gazowe/spalinowe, przypisanie do obiegu parowego jest błędne.
  • "paliwowego" – w klasyfikacji obiegów termodynamicznych nie jest to standardowa, poprawna nazwa obiegu. Paliwo jest źródłem energii chemicznej, ale "obieg" opisuje przemiany czynnika roboczego, a nie sam fakt użycia paliwa.
  • "wodnego" – woda może występować w instalacjach jako czynnik pomocniczy (chłodzenie, zasilanie kotła, sieć ciepłownicza) lub jako czynnik roboczy w obiegu parowym (woda/para). Samo określenie "obieg wodny" jest zbyt ogólne i nie odpowiada typowym nazwom obiegów cieplnych w kontekście takiego pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozróżniaj, czy widoczny na schemacie czynnik roboczy to spaliny (gazy) czy woda/para. To najszybciej prowadzi do poprawnego przypisania urządzenia do obiegu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obieg spalinowy to układ przemian, w którym czynnikiem roboczym są gorące gazy (spaliny). Po doprowadzeniu ciepła w procesie spalania gazy rozprężają się i mogą napędzać turbinę, a następnie są odprowadzane do atmosfery lub wymiennika w układzie skojarzonym.
Patrz na czynnik roboczy i typowe urządzenia. Obieg parowy zwykle ma kocioł, turbinę parową, skraplacz i pompę. Obieg spalinowy kojarzy się z komorą spalania, sprężarką i turbiną gazową oraz wylotem spalin. Decyduje funkcja elementów, nie sama obecność paliwa.
"Obieg" opisuje przemiany czynnika roboczego (np. gazu lub pary), a nie rodzaj zasilania. Paliwo jest źródłem energii chemicznej, ale nie definiuje obiegu jako takiego. Dlatego w testach energetycznych częściej spotkasz nazwy: parowy, gazowy/spalinowy, chłodniczy.
Typowe elementy obiegu spalinowego to sprężarka (powietrza), komora spalania oraz turbina gazowa, w której rozprężające się spaliny wykonują pracę. W praktyce może też wystąpić wymiennik/odzysk ciepła (np. kocioł odzysknicowy) w układach skojarzonych.
Tak, turbina gazowa jest charakterystyczna dla obiegu gazowego/spalinowego, ponieważ pracuje na gorących gazach pochodzących ze spalania. W obiegu parowym analogiczną rolę pełni turbina parowa, ale tam czynnikiem roboczym jest para wodna, a nie spaliny.
Obieg parowy jest typowy dla bloków opalanych paliwem, gdzie ciepło ze spalania służy do wytworzenia pary w kotle, a para napędza turbinę parową. Obieg spalinowy częściej kojarzy się z turbinami gazowymi. W nowoczesnych układach spotyka się też układy parowo-gazowe (skojarzone).
Najczęściej myli się medium robocze: para/woda vs spaliny. Drugi błąd to traktowanie "paliwa" jako nazwy obiegu. Trzeci to rozpoznawanie po jednym detalu (np. komin) zamiast po funkcji urządzenia. Na egzaminie analizuj cały układ i rolę elementu.
Ćwicz na schematach technologicznych i rysunkach poglądowych: naucz się charakterystycznych cech (łopatki turbiny, sprężarka, kocioł, skraplacz). Równolegle powtarz, jaki czynnik roboczy występuje w danym obiegu. Najlepiej robić krótkie serie zadań "urządzenie → obieg".
W takich zadaniach kluczowa jest identyfikacja urządzenia: jego budowa i funkcja wskazują, czy pracuje na spalinach, parze lub wodzie. Bez poprawnej identyfikacji łatwo zgadywać na podstawie skojarzeń. Dlatego rysunek powinien być jednoznaczny, a uczeń musi znać typowe elementy instalacji.
Nie zawsze. Woda może krążyć w różnych obiegach pomocniczych (chłodzenie, obieg sieciowy, obieg zasilania kotła). Obieg parowy to konkretny obieg cieplny, w którym woda przechodzi w parę i z powrotem (np. po skropleniu). W testach zwykle rozróżnia się "parowy" od "spalinowego".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W obiegu spalinowym czynnikiem roboczym są gorące gazy (spaliny), które po procesie spalania wykonują pracę w maszynie przepływowej (np. turbinie gazowej), a następnie są odprowadzane."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Cykl Braytona" https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_Braytona - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Cykl Rankine’a" https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_Rankine%27a - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Turbina gazowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Turbina_gazowa - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z termodynamiki technicznej (rozdziały o obiegach cieplnych)
  • Materiały dydaktyczne o obiegach: parowym (Rankine’a) i gazowym/spalinowym (Braytona)
  • Atlas/kompendium maszyn i urządzeń energetycznych (rozpoznawanie urządzeń na rysunkach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego