Współczynnik załamania światła (często nazywany także współczynnikiem refrakcji) opisuje, jak silnie ośrodek optyczny "spowalnia" i załamuje promień świetlny w porównaniu z próżnią. Do jego pomiaru służy refraktometr. Zasada jest praktyczna: urządzenie wykorzystuje zjawisko załamania na granicy ośrodków (np. pryzmat–próbka) i na tej podstawie wyznacza wartość współczynnika załamania.
Pozostałe przyrządy mierzą inne wielkości, więc nie pasują do pytania:
- Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości cieczy. Lepkość dotyczy oporu płynięcia, a nie własności optycznych.
- Osmometr służy do pomiaru osmolarności/osmolalności, czyli wielkości związanych z liczbą cząstek osmotycznie czynnych w roztworze. To parametr koligatywny, niezależny od zjawisk optycznych.
- Spektrofotometr mierzy, jak próbka pochłania lub przepuszcza światło o określonej długości fali (np. poprzez absorbancję lub transmitancję). To nadal optyka, ale inny mechanizm i inny wynik niż współczynnik załamania.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą mapę: refraktometr → refrakcja (załamanie), wiskozymetr → lepkość, osmometr → osmolarność, spektrofotometr → absorbancja. Taka para "przyrząd–wielkość" pomaga szybko odsiać odpowiedzi w testach i ogranicza pomyłki wynikające z podobnego brzmienia nazw.
