KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Które urządzenie, stosowane do przenoszenia wielkogabarytowych prefabrykatów żelbetowych, przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia urządzenie dźwigowe, które jest używane do przenoszenia wielkogabarytowych prefabrykatów żelbetowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trawers to osprzęt zawiesiowy stosowany z żurawiem do podnoszenia dużych prefabrykatów, gdy trzeba rozsunąć cięgna i równomiernie rozłożyć obciążenie na kilka punktów. "Odciąg" służy do odciągania/stabilizacji, "dźwignica" to cała maszyna, a "wyciągarka" służy do wciągania liną.

Pełne wyjaśnienie:

Trawers jest belkowym osprzętem zawiesiowym używanym podczas podnoszenia ładunków wielkogabarytowych (np. prefabrykatów żelbetowych), gdy zależy nam na:

  • zachowaniu właściwej geometrii podwieszenia (rozstaw punktów zaczepu),
  • ograniczeniu zbyt dużych kątów cięgien i niekorzystnych składowych sił,
  • równomiernym rozłożeniu obciążenia na kilka punktów transportowych prefabrykatu,
  • zmniejszeniu ryzyka uszkodzeń krawędzi elementu (np. przez zbyt strome cięgna).

W praktyce trawers pracuje razem z hakiem żurawia oraz zawiesiami (łańcuchowymi, linowymi lub pasowymi). Jest to więc element "pomiędzy" hakiem a ładunkiem, ułatwiający bezpieczne podnoszenie i pozycjonowanie ciężkich elementów.

Odpowiedź "odciąg" nie pasuje, ponieważ odciągi (np. liny odciągowe) służą przede wszystkim do stabilizacji, odchylenia lub prowadzenia elementu, a nie do zasadniczego podnoszenia i rozdziału sił na wiele punktów podwieszenia.

Odpowiedź "dźwignica" jest zbyt ogólna: dźwignica (np. żuraw) to maszyna realizująca ruch podnoszenia, natomiast pytanie dotyczy konkretnego urządzenia/osprzętu używanego przy przenoszeniu prefabrykatów.

Odpowiedź "wyciągarka" również nie jest właściwa, bo wyciągarka jest urządzeniem do nawijania liny i ciągnięcia/wciągania (często w poziomie lub po pochyleniu), a nie typowym osprzętem do podnoszenia wielkogabarytowych prefabrykatów w układzie zawiesiowym.

Na egzaminie warto zapamiętać: gdy w zadaniu pojawia się przenoszenie dużych prefabrykatów i potrzeba "rozstawienia" zawiesi, bardzo często właściwym pojęciem jest trawers.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trawers to belkowy osprzęt zawiesiowy używany z żurawiem. Służy do podnoszenia dużych elementów (np. prefabrykatów), gdy trzeba rozsunąć punkty podwieszenia i rozłożyć obciążenie na kilka cięgien, ograniczając niekorzystne kąty zawieszenia.
Trawers ma zwykle postać belki/ramy z punktami podczepienia do haka i do cięgien. Zawiesie to najczęściej same cięgna (lina/łańcuch/pas) z zakończeniami. Jeśli widać element "rozpierający" cięgna i przenoszący siły na belkę, to typowa cecha trawersu.
Duże prefabrykaty mają kilka punktów transportowych i wymagają stabilnego podnoszenia. Trawers pomaga utrzymać właściwy rozstaw cięgien, zmniejsza ryzyko zbyt dużych sił bocznych i pozwala bezpieczniej rozłożyć obciążenie, co ogranicza uszkodzenia elementu i poprawia sterowalność.
Dźwignica to maszyna przeznaczona do podnoszenia i przemieszczania ładunków (np. żuraw). To pojęcie obejmuje całe urządzenie robocze, a nie pojedynczy osprzęt podwieszany pod hak. W pytaniach egzaminacyjnych często trzeba rozróżnić maszynę od osprzętu.
Wyciągarka służy do wciągania/ciągnięcia przy użyciu liny na bębnie (często w zadaniach dot. przeciągania lub wciągania). Osprzęt zawiesiowy (np. trawers, zawiesia) pracuje pod hakiem dźwignicy i jest przeznaczony do podnoszenia oraz prawidłowego podwieszenia ładunku.
Odciągi stosuje się, gdy trzeba stabilizować element podczas podnoszenia, przeciwdziałać kołysaniu lub korygować położenie ładunku (np. przy wietrze). Odciąg nie zastępuje trawersu ani zawiesia do przenoszenia ciężaru; jest dodatkiem pomagającym w sterowaniu i bezpieczeństwie.
Częsty błąd to wybór zbyt ogólnego terminu "dźwignica", bo kojarzy się z podnoszeniem. Drugi błąd to mylenie trawersu z samym zawiesiem. Warto sprawdzać, czy na rysunku jest belka/rozpórka między hakiem a cięgnami oraz czy urządzenie rozkłada siły na kilka punktów.
Dobór zależy od konstrukcji prefabrykatu i jego punktów transportowych (uchwytów, pętli, gniazd). Zasada praktyczna: podwieszać w punktach do tego przeznaczonych i tak, by zachować stateczność elementu. Szczegóły powinny wynikać z dokumentacji prefabrykatu i osprzętu.
Gdy cięgna są bardzo rozchylone, rosną siły w cięgnach i w punktach zaczepu oraz pojawiają się większe składowe poziome. To może prowadzić do przeciążenia zawiesi, uszkodzenia uchwytów prefabrykatu lub utraty kontroli nad ładunkiem. Trawers pomaga ograniczyć te niekorzystne warunki.
Ucz się na zdjęciach i schematach: rozpoznawaj żuraw, hak, zawiesia, trawers, chwytaki i elementy osprzętu. Ćwicz pytania typu "co pokazano na rysunku?" oraz kojarzenie zastosowań (np. prefabrykat wielkogabarytowy → często trawers). Zwracaj uwagę na różnice między maszyną a osprzętem.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Trawers to osprzęt zawiesiowy stosowany z żurawiem do podnoszenia dużych prefabrykatów, gdy trzeba rozsunąć cięgna i równomiernie rozłożyć obciążenie na kilka punktów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące transportu pionowego i osprzętu do podnoszenia
  • Instrukcje producentów zawiesi i trawersów (DTR) używanych na budowie
  • Podręczniki/kompendia BHP dla prac montażowych konstrukcji budowlanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego