KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
Które urządzenie w instalacji wentylacyjnej służy do regulacji natężenia przepływu i rozdzielania przepływającego powietrza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepustnica powietrza służy do regulacji (dławienia) natężenia przepływu w kanałach oraz może kierować lub rozdzielać strumień w odgałęzieniach.
Wentylator wytwarza spręż, wyrzutnia jest zakończeniem wyrzutu na zewnątrz, a tłumik ogranicza hałas, nie reguluje przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji wentylacyjnej elementem przeznaczonym do regulacji natężenia przepływu (czyli zmiany strumienia powietrza w danym odcinku kanału) oraz do kierowania/rozdziału przepływającego powietrza jest przepustnica powietrza. Przepustnice montuje się w kanałach i kształtkach, aby:

  • dławić przepływ i zrównoważyć instalację (ustawić wymagane strumienie w gałęziach),
  • kierować strumień do wybranych odcinków (w zależności od typu rozwiązania),
  • współpracować z automatyką (np. przepustnice z siłownikiem w układach strefowych).

Odpowiedź "Wentylator osiowy" jest niepoprawna, ponieważ wentylator jest urządzeniem służącym przede wszystkim do wytwarzania przepływu (zapewnienia sprężu i transportu powietrza). Choć w praktyce można zmieniać wydajność wentylatora (np. regulacją obrotów), to w pytaniu chodzi o typowe urządzenie kanałowe do regulacji i rozdziału strumienia.

Odpowiedź "Wyrzutnia powietrza" jest niepoprawna, bo wyrzutnia to element końcowy instalacji po stronie wywiewu, służący do wyrzutu zużytego powietrza na zewnątrz i odpowiedniego ukształtowania strugi, a nie do regulacji i rozdziału przepływu w kanałach.

Odpowiedź "Tłumik hałasu" również nie spełnia funkcji z pytania: tłumik ogranicza poziom dźwięku przenoszony kanałami (hałas od wentylatora, przepływu, elementów), natomiast nie jest urządzeniem przeznaczonym do świadomej regulacji natężenia przepływu ani do rozdziału strumienia. Może powodować spadek ciśnienia, ale to skutek uboczny konstrukcji, a nie cel regulacyjny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "regulacja przepływu", "dławienie", "nastawa" lub "równoważenie instalacji", najczęściej chodzi o elementy regulacyjne kanałów (przepustnice), a nie o urządzenia końcowe (wyrzutnie) ani akustyczne (tłumiki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepustnica powietrza to element montowany w kanałach wentylacyjnych, który zmienia przekrój przepływu. Umożliwia regulację strumienia (dławienie) oraz w zależności od rozwiązania kierowanie przepływu do wybranych odcinków instalacji.
Regulacja polega na przymknięciu lub otwarciu przegrody w kanale, co zmienia opór przepływu i spadek ciśnienia. W efekcie zmienia się strumień powietrza w danej gałęzi, co jest wykorzystywane m.in. do równoważenia instalacji.
Wentylator osiowy służy głównie do wytworzenia przepływu i sprężu. Nie jest typowym elementem do rozdzielania strumienia między gałęzie kanałów; tę funkcję realizują kształtki (trójniki) i elementy regulacyjne, np. przepustnice.
Wyrzutnia jest zakończeniem po stronie wywiewu, które wyprowadza powietrze na zewnątrz budynku i kształtuje strugę wyrzutu. Jej zadaniem nie jest regulowanie natężenia przepływu w kanałach ani rozdział strumienia wewnątrz instalacji.
Nie. Tłumik hałasu służy do ograniczania przenoszenia dźwięku w kanałach. Choć wprowadza opory i spadek ciśnienia, nie jest elementem nastawnym do celowej regulacji strumienia ani do rozdziału przepływu powietrza.
Najczęściej myli się funkcje elementów: urządzenia wytwarzające przepływ (wentylatory) z elementami regulacyjnymi (przepustnice) oraz elementy końcowe (wyrzutnie/nawiewniki) z armaturą kanałową. Pomaga zapamiętać: regulacja = przepustnica.
Przepustnice ustawia się podczas uruchomienia i regulacji instalacji (równoważenia), aby uzyskać projektowane strumienie w poszczególnych gałęziach. Później mogą być też sterowane automatycznie, jeśli system ma strefowanie lub regulację wydatku.
Na schematach element regulacyjny bywa opisany jako przepustnica (np. regulacyjna, odcinająca) i umieszczony w kanale przed odgałęzieniem lub przy urządzeniu. W praktyce szuka się elementu z możliwością nastawy (ręcznej lub siłownikiem).
Największy wpływ na hałas mają wentylatory, turbulencje przepływu oraz niektóre elementy instalacji. Do jego ograniczania stosuje się m.in. tłumiki hałasu i odpowiedni dobór prędkości powietrza w kanałach, a nie przepustnice jako takie.
Warto uczyć się "funkcja → element": regulacja przepływu = przepustnica, wytworzenie przepływu = wentylator, wyrzut na zewnątrz = wyrzutnia, redukcja hałasu = tłumik. Pomaga też przegląd kart katalogowych i prostych schematów instalacji.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przepustnica powietrza służy do regulacji (dławienia) natężenia przepływu w kanałach oraz może kierować lub rozdzielać strumień w odgałęzieniach.

Źródła:

  • Wikipedia: "Przepustnica" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przepustnica (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Wentylator osiowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wentylator_osiowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Tłumik (akustyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82umik_(akustyka) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw wentylacji i klimatyzacji (elementy, funkcje, schematy instalacji)
  • Karty katalogowe producentów elementów wentylacyjnych (przepustnice, tłumiki, wyrzutnie)
  • Rysunki/schematy instalacji wentylacyjnych z oznaczeniami elementów i opisem funkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego