KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Które urządzenie z układu napędowego lokomotywy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia silnik spalinowy, który jest częścią układu napędowego lokomotywy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik spalinowy jest elementem wytwarzającym energię mechaniczną w układzie napędowym lokomotywy. Na rysunkach zwykle rozpoznaje się go po zwartej bryle bloku silnika, elementach osprzętu (np. układ dolotowy/wydechowy) i odmiennym wyglądzie niż prądnica, przekładnia czy silnik trakcyjny.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie napędowym lokomotywy poszczególne urządzenia pełnią różne funkcje i zwykle mają charakterystyczną budowę, którą można rozpoznać na rysunku. Odpowiedź "Silnik spalinowy" jest poprawna, ponieważ to właśnie ten podzespół stanowi pierwotne źródło energii mechanicznej: zamienia energię chemiczną paliwa na pracę mechaniczną, która następnie jest przekazywana dalej (bezpośrednio do przeniesienia napędu lub do zespołu wytwarzającego energię elektryczną).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowej identyfikacji na rysunku?

  • "Prądnicę główną" rozpoznaje się zwykle jako maszynę elektryczną o bardziej "generatorowej" konstrukcji (korpus, łożyskowania, wyprowadzenia elektryczne). Jej rola to wytwarzanie energii elektrycznej, a nie bezpośrednie spalanie paliwa i praca tłoków/cylindrów.
  • "Przekładnię mechaniczną" identyfikuje się raczej jako zespół obudów i kół zębatych (reduktor, przekładnia osiowa), często o innej geometrii niż silnik. Przekładnia nie ma cech typowych dla jednostki napędowej (brak "bloku" silnika i osprzętu spalania); służy do zmiany momentu i prędkości obrotowej.
  • "Silnik elektryczny trakcyjny" jest maszyną elektryczną napędzającą zestawy kołowe (wózki). Na rysunkach bywa przedstawiany jako walcowy korpus silnika z mocowaniami i połączeniami elektrycznymi, zwykle mniejszy niż jednostka spalinowa i bez elementów typowych dla procesu spalania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "co przedstawiono na rysunku?" najpierw określ funkcję elementu (źródło energii, konwersja na elektryczną, przeniesienie momentu, napęd osi), a dopiero potem dopasuj nazwę. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa kształtów maszyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik spalinowy w lokomotywie to urządzenie, które zamienia energię chemiczną paliwa na energię mechaniczną. Jest pierwotnym źródłem mocy w lokomotywach spalinowych i może napędzać układ przeniesienia napędu bezpośrednio lub poprzez wytwarzanie energii elektrycznej w układzie spalinowo-elektrycznym.
Prądnica główna jest maszyną elektryczną: zwykle ma korpus generatora, elementy łożyskowe i wyprowadzenia elektryczne. Silnik spalinowy częściej ma "blok" z osprzętem charakterystycznym dla spalania (układ dolotowy/wydechowy, głowice). Najlepiej porównać funkcję i typowe cechy konstrukcyjne.
Silnik trakcyjny jest silnikiem elektrycznym napędzającym zestawy kołowe, a silnik spalinowy wytwarza moc przez spalanie paliwa. To różne zasady działania i inne miejsce w układzie napędowym. W lokomotywie spalinowo-elektrycznej silnik spalinowy zasila prądnicę/alternator, a silniki trakcyjne napędzają osie.
Prądnica główna występuje w układach, w których moc mechaniczna jest zamieniana na energię elektryczną do zasilania napędu lub instalacji. Typowym przykładem jest lokomotywa spalinowo-elektryczna: silnik spalinowy napędza prądnicę, a prąd z niej zasila silniki trakcyjne i pozostałe odbiorniki.
Przekładnia mechaniczna służy do przenoszenia momentu obrotowego i zmiany prędkości obrotowej między elementami napędu (np. między wałem a osiami). Nie wytwarza energii, tylko ją "kształtuje" pod względem momentu i prędkości. Na rysunkach bywa widoczna jako obudowa reduktora lub zespół kół zębatych.
Najczęściej są to: masywny blok silnika, wyraźnie zaznaczone zespoły cylindra/głowicy, osprzęt związany z procesem spalania i zasilaniem (np. dolot/wydech), a także ogólna bryła większa niż typowy silnik elektryczny. W testach warto szukać elementów "spalinowych", a nie tylko ogólnego kształtu.
Nie powinno się zgadywać po nazwie, tylko dopasować odpowiedź do elementu na rysunku. Wszystkie opcje są realnymi składnikami układu napędowego, więc kluczem jest rozpoznanie cech konstrukcyjnych i funkcji. Jeśli rysunek jest nieczytelny, warto analizować, które urządzenie pasuje do widocznych detali.
Typowe błędy to mylenie maszyn elektrycznych (prądnica vs silnik trakcyjny), utożsamianie każdego "dużego zespołu" z silnikiem spalinowym oraz ignorowanie funkcji podzespołu. Pomaga metoda: najpierw określ funkcję (źródło mocy, konwersja, przeniesienie), potem dopiero wybierz nazwę z odpowiedzi.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach rysunków i schematów: rozpoznawać podzespoły po charakterystycznych cechach oraz łączyć je z funkcją w układzie napędowym. Skuteczne są fiszki ze zdjęciami/rysunkami i krótkim opisem roli elementu. Na egzaminie analizuj detale, nie tylko ogólny kształt.
W ujęciu ogólnym są to: silnik spalinowy (źródło mocy), prądnica/alternator (zamiana na energię elektryczną), układ przekształtnikowy i sterowania oraz silniki elektryczne trakcyjne (napęd osi). W zależności od konstrukcji mogą występować dodatkowe elementy przeniesienia napędu i pomocnicze układy zasilania.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik spalinowy jest elementem wytwarzającym energię mechaniczną w układzie napędowym lokomotywy.

Źródła:

  • Wikipedia: "Silnik spalinowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_spalinowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Lokomotywa spalinowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Lokomotywa_spalinowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Prądnica" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85dnica (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy pojazdów trakcyjnych (działy: lokomotywy spalinowe, układy napędowe)
  • Atlasy/albumy techniczne z rysunkami zespołów lokomotyw (silniki, prądnice, przekładnie, silniki trakcyjne)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego i identyfikacji elementów maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego