W wyrobiskach pochyłych (np. pochylniach) transport wozów kopalnianych jest szczególnie narażony na skutki awarii połączenia z liną: odczepienie zaczepu lub zerwanie liny może spowodować niekontrolowany zjazd składu pod wpływem siły ciężkości. Dlatego stosuje się urządzenia, których zadaniem jest samoczynne awaryjne zatrzymanie wozów w takiej sytuacji.
Łapacz jest urządzeniem bezpieczeństwa zaprojektowanym właśnie do tego celu: ma zadziałać automatycznie przy utracie ciągu liny i doprowadzić do unieruchomienia wozów (najczęściej przez "chwycenie" prowadnicy/toru lub elementów konstrukcyjnych, zależnie od rozwiązania technicznego). Kluczowe w pytaniu są słowa: "samoczynnie" oraz "w razie odczepienia się od liny lub jej zerwania" – to opis typowej funkcji łapacza.
Odpowiedź "hamulec manewrowy" jest nieprawidłowa, ponieważ hamulce manewrowe wiążą się z normalną obsługą/manewrowaniem i wymagają sterowania; nie opisują wprost mechanizmu awaryjnego działania po zerwaniu liny.
Odpowiedź "spadochron" bywa kojarzona z urządzeniami bezpieczeństwa w innych dziedzinach (np. dźwigi, windy), ale w tym pytaniu oczekiwane jest nazewnictwo typowe dla transportu wozów w wyrobiskach pochyłych. Samo skojarzenie z "ratowaniem" nie wystarcza – liczy się właściwy termin branżowy.
Odpowiedź "hamulec bezpieczeństwa" również jest myląca: hamulec to ogólna kategoria urządzeń do zmniejszania prędkości lub zatrzymania przez tarcie/siłę hamującą, natomiast pytanie definiuje urządzenie, które ma zadziałać automatycznie przy awarii połączenia z liną. Właśnie tę specyficzną funkcję wskazuje łapacz.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się warunek "po zerwaniu liny/odczepieniu", szukaj nazwy urządzenia awaryjnego, samoczynnego, a nie elementu do normalnego hamowania w trakcie ruchu.
