KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Które urządzenie zostało przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia modułowy sterownik PLC, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Modułowy sterownik PLC rozpoznaje się po budowie segmentowej: oddzielna jednostka CPU i dołączane moduły (np. wejść/wyjść) zestawiane obok siebie na szynie DIN. Kompaktowy PLC zwykle ma I/O w jednej obudowie, a przetwornica DC/DC i regulator PID nie mają typowej architektury PLC z modułami.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania urządzenia na podstawie rysunku, czyli umiejętności praktycznej potrzebnej mechatronikowi podczas montażu i serwisu szaf sterowniczych.

Odpowiedź "Modułowy sterownik PLC." jest właściwa, gdy na rysunku widać konstrukcję składającą się z kilku zestawionych segmentów: osobnej jednostki centralnej (CPU) oraz dołączanych obok modułów, najczęściej modułów wejść/wyjść. Taki układ umożliwia rozbudowę sterownika przez dokładanie kolejnych modułów dopasowanych do liczby sygnałów i wymaganych funkcji. Charakterystyczne są też powtarzalne "klocki" o podobnym formacie, często montowane na szynie DIN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Kompaktowy sterownik PLC." – kompaktowe PLC integrują CPU oraz określoną liczbę wejść/wyjść w jednej obudowie. Mogą mieć możliwość ograniczonej rozbudowy, ale zasadniczo nie wyglądają jak zestaw wielu równorzędnych segmentów tworzących jedną całość.
  • "Przetwornica DC/DC." – jej funkcją jest zmiana parametrów zasilania (konwersja napięcia/prądu stałego). Zwykle jest opisywana parametrami mocy i napięć, ma zaciski zasilania wej./wyj. i nie prezentuje typowej struktury CPU + moduły I/O charakterystycznej dla PLC.
  • "Regulator PID." – PID to przede wszystkim sposób realizacji regulacji (algorytm). W praktyce może być funkcją w PLC, falowniku lub regulatorze procesowym, ale jako samodzielne urządzenie nie przypomina typowego sterownika PLC z modułami rozszerzeń I/O.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku cech konstrukcyjnych (segmentowość, możliwość rozbudowy, powtarzalne moduły, układ na DIN), a dopiero potem dopasuj nazwę urządzenia. To zmniejsza ryzyko pomyłki z urządzeniami zasilającymi lub elementami wykonawczymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Modułowy PLC składa się z osobnych elementów (np. CPU, zasilacz, moduły I/O) dokładanych obok siebie, co ułatwia rozbudowę. Kompaktowy PLC ma CPU i podstawowe I/O zwykle w jednej obudowie, a rozbudowa (jeśli jest) bywa ograniczona i mniej elastyczna.
Najczęściej widać kilka sąsiadujących segmentów o podobnej wysokości, zestawionych na szynie DIN: osobną jednostkę CPU oraz dołączone moduły (np. wejść/wyjść). Często powtarza się układ zacisków i diod sygnalizacyjnych na wielu modułach.
Przetwornica DC/DC służy do konwersji napięcia stałego (np. 24 V na 5 V) i jest elementem zasilania. PLC realizuje logikę sterowania i pracuje na sygnałach wejść/wyjść. Na rysunku przetwornica zwykle nie ma układu CPU + moduły I/O typowego dla PLC.
PLC to sterownik programowalny używany do sterowania maszynami i procesami. Odczytuje sygnały z czujników (wejścia), wykonuje program sterowania i wystawia sygnały do elementów wykonawczych (wyjścia). W praktyce jest centralnym elementem układu automatyki.
PID jest przede wszystkim algorytmem regulacji. Może występować jako osobny regulator procesowy, ale bardzo często jest realizowany programowo w PLC lub w innym urządzeniu (np. falowniku). Dlatego samo hasło "regulator PID" nie zawsze oznacza moduł podobny do PLC.
Typowo spotyka się jednostkę centralną (CPU), moduły wejść cyfrowych i analogowych, moduły wyjść, czasem osobny moduł zasilacza oraz moduły komunikacyjne. Taka budowa pozwala dobrać liczbę kanałów I/O do konkretnej maszyny i rozbudować system w przyszłości.
Kompaktowy PLC bywa korzystny w prostszych aplikacjach: mało sygnałów, ograniczone miejsce w szafie, niższy koszt i szybki montaż. Modułowy PLC wybiera się częściej, gdy potrzebna jest duża liczba I/O, specyficzne moduły (np. analogowe) lub łatwa rozbudowa systemu.
Częsty błąd to utożsamianie każdego urządzenia na szynie DIN z PLC. Uczniowie mylą PLC z zasilaczami i przetwornicami (bo też mają zaciski i diody) oraz sugerują się pojedynczym detalem zamiast całą architekturą (CPU + moduły I/O vs jedna obudowa).
PLC montuje się najczęściej na szynie DIN w części sterowniczej szafy, w pobliżu listw zaciskowych i modułów sygnałowych, tak aby okablowanie I/O było krótkie i czytelne. Obok często znajdują się moduły rozszerzeń oraz urządzenia komunikacyjne.
Warto ćwiczyć na zdjęciach i katalogach: rozpoznawanie PLC (modułowe/kompaktowe), zasilaczy, przetwornic i modułów I/O. Pomaga tworzenie własnych notatek z cechami odróżniającymi oraz oglądanie rzeczywistych szaf w pracowni, aby skojarzyć wygląd z funkcją.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że modułowy sterownik PLC rozpoznaje się po budowie segmentowej: oddzielna jednostka CPU i dołączane moduły (np. wejść/wyjść) zestawiane obok siebie na szynie DIN.

Źródła:

  • Siemens, "SIMATIC S7-1500 Programmable Controller System Manual" (opis architektury modularnej CPU i modułów), https://support.industry.siemens.com/ (wyszukiwarka dokumentu: tytuł jak podano) - dostęp 2026-02-28
  • Siemens, "SIMATIC S7-1200 Programmable Controller System Manual" (cechy sterownika kompaktowego i możliwości rozbudowy), https://support.industry.siemens.com/ (wyszukiwarka dokumentu: tytuł jak podano) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje/poradniki producentów PLC dotyczące budowy CPU i modułów I/O
  • Podstawy automatyki i sterowania (rozdziały o PLC, wejściach/wyjściach, montażu na DIN)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni mechatronicznej: identyfikacja elementów szafy sterowniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego