Rozliczenie roczne podatku dochodowego polega na porównaniu podatku należnego (wynikającego z obliczeń według skali) z sumą zaliczek pobranych w trakcie roku przez płatnika. Jeśli zaliczki są wyższe od podatku należnego, powstaje nadpłata; jeśli niższe – niedopłata.
Dla wskazanych danych najpierw liczy się podatek według pierwszego progu skali (18%), bo podstawa opodatkowania nie przekracza progu 85 528 zł. Krok po kroku:
- Podatek wstępny: 44 091 zł × 18% = 7 936,38 zł.
- Kwota zmniejszająca: 7 936,38 − 556,02 = 7 380,36 zł.
- Odliczenie składki zdrowotnej (część podlegająca odliczeniu): 7 380,36 − 3 520,51 = 3 859,85 zł.
- Zaokrąglenie: 3 859,85 zł zaokrągla się do 3 860 zł.
Następnie porównuje się wynik z zaliczkami pobranymi przez płatnika: zaliczki wynoszą 3 888 zł, a podatek należny 3 860 zł. Różnica 3 888 − 3 860 = 28 zł jest kwotą nadpłaty, bo podatnik wpłacił (poprzez zaliczki) więcej niż wynosi roczny podatek.
Dlaczego pozostałe warianty są niepoprawne? Odpowiedzi z niedopłatą odwracają sens porównania (to typowy błąd znaku). Warianty z kwotą 38 zł wynikają zwykle z pomyłki rachunkowej lub nieprawidłowego zaokrąglenia albo pominięcia jednego z etapów (np. niewłaściwego odjęcia odliczenia zdrowotnego).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu podatku należnego zawsze wykonaj szybki test logiki: jeśli zaliczki > podatek to musi wyjść nadpłata, a jeśli zaliczki < podatek to niedopłata.