KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 11.
Ustal kwotę ubezpieczeń społecznych finansowanych przez pracownika, przy podstawie wymiaru wynoszącej 5 500,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki społeczne finansowane przez pracownika to suma składek: emerytalnej (9,76%), rentowej (1,5%) i chorobowej (2,45%), czyli łącznie 13,71% podstawy wymiaru. Dla 5 500,00 zł: 5 500 × 0,1371 = 754,05 zł po zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenie brutto pracownika stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Część tych składek jest finansowana przez pracownika i potrącana z jego wynagrodzenia. W typowej liście płac do składek społecznych pracownika zalicza się:

  • składkę emerytalną – 9,76% podstawy,
  • składkę rentową – 1,5% podstawy,
  • składkę chorobową – 2,45% podstawy.

Razem daje to 13,71% (9,76% + 1,5% + 2,45%). Dla podstawy 5 500,00 zł obliczamy łączną kwotę potrącenia:

5 500,00 × 0,1371 = 754,05 zł.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Wynik 711,15 zł sugeruje zaniżenie procentu (np. pominięcie jednej ze składek). Kwota 1 029,05 zł jest zbyt wysoka dla samych składek społecznych pracownika i może wynikać z błędnego doliczenia innych obciążeń lub użycia stawek, które nie dotyczą pracownika. Z kolei 1 111,55 zł wskazuje na jeszcze większe przeszacowanie, typowe przy pomyleniu składek pracownika ze składkami finansowanymi przez pracodawcę lub dodaniu elementów, o które pytanie nie pyta.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest: (1) rozpoznanie, że chodzi tylko o składki społeczne pracownika, (2) zsumowanie właściwych stawek, (3) obliczenie procentu od podstawy i (4) zaokrąglenie do 2 miejsc po przecinku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrącenia z wynagrodzenia brutto na: ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe. W typowej liście płac sumuje się ich stawki procentowe, a następnie liczy kwotę jako procent od podstawy wymiaru.
Zsumuj stawki składek pracownika (emerytalna + rentowa + chorobowa), a potem pomnóż podstawę przez otrzymany procent zapisany dziesiętnie. Na końcu zaokrąglij wynik do 2 miejsc po przecinku, bo tak wykazuje się kwoty potrąceń.
Bo składka zdrowotna jest innym rodzajem obciążenia niż składki społeczne. Najpierw liczy się i potrąca składki społeczne pracownika, a dopiero potem ustala się podstawę do zdrowotnej. Gdy pytanie mówi o "społecznych", zdrowotna nie powinna być uwzględniana.
Najczęściej: pomijanie jednej ze składek (np. chorobowej), użycie stawek pracodawcy zamiast pracownika, doliczenie składki zdrowotnej mimo że nie jest "społeczna", oraz błędne zaokrąglenia (np. do pełnych złotych lub zaokrąglanie etapami).
Nie zależą bezpośrednio od "etatu", tylko od podstawy wymiaru (zwykle wynagrodzenia brutto). Etat wpływa pośrednio, bo zmienia wysokość wynagrodzenia. Gdy podstawa jest podana w zadaniu, liczysz składki procentowo od tej kwoty.
Limit roczny dotyczy podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej po przekroczeniu określonego progu w skali roku. W praktyce oznacza to, że po przekroczeniu limitu nie nalicza się już tych dwóch składek od dalszych wypłat, ale chorobowa nie jest w ten sam sposób ograniczana.
Kluczowe jest sformułowanie: "finansowane przez pracownika". Oznacza to potrącenia z pensji pracownika. Gdyby chodziło o pracodawcę, pytanie wskazywałoby "finansowane przez pracodawcę" albo dotyczyłoby kosztów pracodawcy (narzutów na wynagrodzenia).
W rozliczeniach płacowych kwoty składek wykazuje się standardowo z dokładnością do groszy, czyli do 2 miejsc po przecinku. Warto unikać zaokrąglania pośrednich kroków, jeśli nie jest to wymagane, aby nie wprowadzać różnic kilku groszy.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych dla umowy o pracę przyjmuje się stałe stawki dla pracownika: emerytalna, rentowa i chorobowa, co daje łącznie 13,71%. W praktyce trzeba zawsze sprawdzić, czy zadanie nie wprowadza wyjątków (np. przekroczenie limitu rocznego).
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych z zadania, (2) ustalenie, jakie składki liczyć (pracownik/pracodawca), (3) obliczenie procentu i kwoty, (4) zaokrąglenie, (5) kontrola wyniku "na rozsądek" (czy nie jest za wysoki, jak przy doliczeniu cudzych składek).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Składki społeczne finansowane przez pracownika to suma składek: emerytalnej (9,76%), rentowej (1,5%) i chorobowej (2,45%), czyli łącznie 13,71% podstawy wymiaru."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2025 poz. 1480.
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – informacje o ubezpieczeniach społecznych i składkach (serwis informacyjny ZUS): https://www.zus.pl/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Poradnik Przedsiębiorcy – opracowania dot. stawek składek ZUS (sekcja: składki ZUS, stawki procentowe) https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały ZUS dotyczące ubezpieczeń społecznych (opisy składek i stawek)
  • Podręczniki do kadr i płac dla technika ekonomisty (dział: składki ZUS pracownika)
  • Artykuły i kalkulatory płacowe omawiające podział składek pracownik/pracodawca

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego