KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 30.
Ustal wartość różnic inwentaryzacyjnych.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Zestawienie różnic inwentaryzacyjnych na dzień 31.12.2017 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnice inwentaryzacyjne ustala się porównując stan faktyczny ze stanem księgowym.
Piłki: 240,00−256,00=−16,00 zł, więc jest to niedobór 16,00 zł. Klocki: 630,00−588,00=+42,00 zł, więc nadwyżka 42,00 zł. Lalki: 700,00−775,00=−75,00 zł, więc niedobór 75,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne powstają wtedy, gdy stan faktyczny (ustalony w spisie z natury) nie jest zgodny ze stanem księgowym (wynikającym z ewidencji). W praktyce porównuje się te dwa stany dla każdego składnika i wyznacza różnicę.

Najpierw trzeba ustalić kierunek różnicy: przyjmujemy podejście stan faktyczny − stan księgowy. Jeśli wynik jest ujemny, oznacza to, że w rzeczywistości jest mniej składników niż w ewidencji, czyli powstaje niedobór. Jeśli wynik jest dodatni, oznacza to, że w rzeczywistości jest więcej niż w księgach, czyli powstaje nadwyżka.

W tym zadaniu pytanie dotyczy wartości różnic (zł). Można ją policzyć bezpośrednio z kolumn "wartość w zł" albo pośrednio: różnica ilościowa × cena jednostkowa. Korzystając z wartości:

  • Piłki: wartość faktyczna 240,00 zł, wartość księgowa 256,00 zł. Różnica: 240,00−256,00=−16,00 zł, czyli niedobór 16,00 zł.
  • Klocki: wartość faktyczna 630,00 zł, wartość księgowa 588,00 zł. Różnica: 630,00−588,00=+42,00 zł, czyli nadwyżka 42,00 zł.
  • Lalki: wartość faktyczna 700,00 zł, wartość księgowa 775,00 zł. Różnica: 700,00−775,00=−75,00 zł, czyli niedobór 75,00 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi odwracające "niedobór" i "nadwyżkę" wynikają zwykle z pomylenia kierunku odejmowania lub z nieuważnego spojrzenia na to, która kolumna jest stanem faktycznym, a która księgowym. Z kolei warianty podające różnice w sztukach są niezgodne z poleceniem, bo zadanie wymaga wartości w złotych, a nie samej różnicy ilościowej.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą kontrolę: jeśli stan faktyczny jest mniejszy niż księgowy, to nie może wyjść nadwyżka; jeśli większy, to nie może wyjść niedobór. Dodatkowo zawsze sprawdzaj jednostkę w pytaniu: "szt." i "zł" prowadzą do różnych odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym ustalonym w spisie z natury a stanem księgowym wynikającym z ewidencji. Dzielą się na niedobory (gdy faktycznie jest mniej) i nadwyżki (gdy faktycznie jest więcej) i wyraża się je ilościowo oraz wartościowo.
Najpierw ustal różnicę: stan faktyczny − stan księgowy. Potem licz wartość: albo bezpośrednio z kolumn "wartość w zł" (wartość faktyczna − wartość księgowa), albo jako (różnica ilościowa × cena jednostkowa). Wynik ujemny oznacza niedobór, dodatni nadwyżkę.
Ujemny wynik przy obliczeniu stan faktyczny − stan księgowy oznacza, że stan faktyczny jest mniejszy od księgowego. To znaczy, że fizycznie brakuje składników, które "powinny" być według ewidencji, czyli powstaje niedobór (różnica niekorzystna).
To zależy od treści polecenia. Jeśli jest "ustal wartość różnic", należy podać wynik w . Różnice w szt. są tylko etapem pośrednim (do przeliczenia przez cenę). Na egzaminie to bardzo częsta pułapka: poprawne liczby, ale w złej jednostce.
Najczęściej: (1) pomylenie jednostek (szt. zamiast zł), (2) odwrócenie odejmowania i zamiana niedoboru z nadwyżką, (3) pominięcie ceny jednostkowej przy przeliczaniu wartości, (4) korzystanie z niewłaściwej kolumny w tabeli (ilość zamiast wartości lub odwrotnie).
Zrób kontrolę logiczną: porównaj ilości. Jeśli stan faktyczny < stan księgowy, to musi być niedobór. Jeśli stan faktyczny > stan księgowy, to musi być nadwyżka. Dopiero potem wylicz wartość w złotych, aby wynik był spójny z porównaniem.
Stan faktyczny to ilość/wartość ustalona podczas spisu z natury (ile realnie jest w magazynie). Stan księgowy to ilość/wartość wynikająca z zapisów w ewidencji księgowej/magazynowej. Różnica między nimi pokazuje błędy ewidencji, braki, uszkodzenia albo nadwyżki.
Obowiązek i podstawowe zasady inwentaryzacji wynikają z ustawy o rachunkowości, która opisuje m.in. konieczność weryfikacji składników majątku oraz rozliczania ujawnionych różnic. Na egzaminie zwykle nie trzeba cytować przepisów, ale warto znać sens: porównanie stanu faktycznego z księgowym.
Po ustaleniu i wyjaśnieniu różnic przez komisję inwentaryzacyjną. W uproszczeniu: niedobory ujmuje się jako koszty (czasem do rozliczenia z osobą odpowiedzialną), a nadwyżki jako przychody. Najpierw trzeba jednak mieć prawidłowo obliczoną wartość różnicy.
Ćwicz na tabelach: zawsze zaznacz, co jest stanem faktycznym i księgowym, i zapisuj wzór faktyczny − księgowy. Trenuj też przeliczanie: różnica ilościowa × cena oraz odejmowanie wartości. Na koniec rób kontrolę jednostek i znaku (czy wynik pasuje do porównania ilości).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 26–27, Dz.U. 2023 poz. 120 (tekst jednolity)

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – część dotycząca inwentaryzacji (art. 26–27)
  • Podręczniki do rachunkowości finansowej w zakresie inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika rachunkowości (temat: spis z natury i różnice inwentaryzacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego