KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 40.
Ustanowienie Pomnika przyrody następuje w drodze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomnik przyrody ustanawia się aktem podejmowanym przez organ stanowiący gminy.
"Uchwała rady gminy" jest typową formą aktu prawa miejscowego na poziomie samorządu. Pozostałe odpowiedzi wskazują organy lub formy (zarządzenie/decyzja/rozporządzenie), które co do zasady nie służą do ustanawiania tej formy ochrony.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, w jakiej formie prawnej ustanawia się pomnik przyrody. W praktyce administracyjnej kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy:

  • uchwałą – aktem podejmowanym przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (np. radę gminy),
  • decyzją administracyjną – rozstrzygnięciem indywidualnej sprawy konkretnej strony,
  • zarządzeniem – aktem kierownictwa wewnętrznego lub aktem organu wykonawczego w granicach kompetencji,
  • rozporządzeniem – aktem wykonawczym organu centralnego, wydawanym na podstawie upoważnienia ustawowego.

Odpowiedź "uchwały rady gminy" jest właściwa, ponieważ ustanowienie pomnika przyrody ma charakter ustanowienia formy ochrony na danym obszarze i jest typowo realizowane w drodze aktu stanowionego przez gminę (aktu prawa miejscowego).

Odpowiedź "zarządzenia dyrektora RDLP" jest myląca: dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych zarządza jednostką organizacyjną, ale nie zastępuje organu samorządu właściwego do stanowienia lokalnych aktów ochronnych dla całej gminy.

Odpowiedź "decyzji nadleśniczego" może wydawać się prawdopodobna osobom kojarzącym ochronę przyrody wyłącznie z administracją leśną. Jednak decyzja administracyjna dotyczy zwykle spraw indywidualnych, a nie ustanawiania powszechnie obowiązującej formy ochrony na obszarze gminy.

Odpowiedź "rozporządzenia ministra środowiska" odwołuje się do poziomu centralnego i innej formy aktu. Sam fakt, że temat dotyczy przyrody, nie oznacza automatycznie kompetencji ministra ani konieczności wydawania rozporządzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "ustanowienie" form ochrony przyrody często bada się właściwość organu (kto?) i formę aktu (w jakiej drodze?). Warto ćwiczyć rozpoznawanie, czy chodzi o akt miejscowy (uchwała), czy rozstrzygnięcie indywidualne (decyzja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnik przyrody to pojedynczy twór przyrody (np. okazałe drzewo, grupa drzew, aleja, głaz), który obejmuje się ochroną ze względu na wyjątkowe walory. W praktyce leśnej oznacza to m.in. konieczność respektowania ograniczeń w zabiegach i planowaniu prac w pobliżu obiektu.
Co do zasady pomnik przyrody ustanawia się aktem podejmowanym na poziomie gminy, czyli uchwałą rady gminy. To forma typowa dla aktów prawa miejscowego. Na egzaminie warto odróżniać ją od decyzji administracyjnych (sprawy indywidualne) i rozporządzeń (poziom centralny).
Decyzja administracyjna zwykle rozstrzyga sprawę indywidualną konkretnej strony, a ustanowienie pomnika przyrody ma charakter normatywny i lokalny. Nadleśniczy zarządza gospodarką leśną w jednostce Lasów Państwowych, ale nie zastępuje organu stanowiącego gminy w zakresie stanowienia lokalnych aktów ochronnych.
Zarządzenie dyrektora RDLP dotyczy głównie organizacji i funkcjonowania jednostek w Lasach Państwowych. Ustanowienie pomnika przyrody jest zwykle kompetencją organu samorządu i wymaga aktu o charakterze prawa miejscowego. W testach to częsta pułapka "instytucjonalna".
Najczęściej przy planowaniu i wykonywaniu prac w pobliżu cennych drzew, alei czy głazów narzutowych, np. w pasach drogowych lub na granicy lasu i terenów zurbanizowanych. Technik leśnik powinien umieć rozpoznać oznakowanie i uwzględnić ograniczenia w zabiegach oraz zgłaszać ryzyka uszkodzeń.
W uchwale zazwyczaj wskazuje się obiekt ochrony (np. gatunek i opis drzewa), jego lokalizację, ewentualną otulinę oraz zakazy lub ograniczenia dotyczące działań mogących go zniszczyć. Dla praktyki terenowej ważne jest, że taka uchwała przekłada się na realne ograniczenia w pracach i ingerencjach.
Najpewniej w dokumentach i rejestrach prowadzonych na poziomie gminy oraz w materiałach kartograficznych używanych w planowaniu (warstwy GIS), a w terenie także po oznakowaniu. W razie wątpliwości warto potwierdzić status przed rozpoczęciem prac, aby uniknąć naruszenia ochrony.
Tak, pomnik przyrody może znajdować się na różnych gruntach, w tym na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Wtedy w praktyce potrzebna jest współpraca między administracją leśną a samorządem. Dla zdającego ważne jest rozróżnienie: miejsce nie przesądza o formie aktu ustanawiającego.
Najczęściej myli się poziom organu (gmina vs administracja rządowa) oraz formę prawną (uchwała vs decyzja vs rozporządzenie). Pomaga prosta kontrola: jeśli chodzi o akt lokalny i "ustanowienie" na obszarze gminy, zwykle właściwa jest uchwała rady gminy, nie decyzja pojedynczego urzędnika.
Stosuj schemat: kto wydaje? (organ), dla kogo obowiązuje? (wewnętrznie czy powszechnie), czego dotyczy? (sprawa indywidualna czy ustanowienie zasad). Następnie dopasuj formę: decyzja do spraw indywidualnych, uchwała do aktów lokalnych, rozporządzenie do poziomu centralnego.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pomnik przyrody ustanawia się aktem podejmowanym przez organ stanowiący gminy."Uchwała rady gminy" jest typową formą aktu prawa miejscowego na poziomie samorządu."

Materiały:

  • Tekst jednolity i aktualne brzmienie przepisów dotyczących form ochrony przyrody
  • Materiały szkoleniowe z administracji publicznej dla kierunków leśnych (podział kompetencji organów)
  • Zadania testowe z rozróżniania: uchwała/rozporządzenie/decyzja/zarządzenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego