KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym określa praktykę rynkową agresywną, której przykład pokazano w załączeniu, jako działanie
Ilustracja przedstawia smartfon trzymany w dłoni, na którego ekranie wyświetla się wiadomość SMS.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praktyka agresywna może polegać na wywołaniu u konsumenta wrażenia, że "nagroda już mu przysługuje", choć faktycznie jej uzyskanie zależy od poniesienia dodatkowych kosztów (np. opłat abonenta). To wykorzystuje presję i skłania do decyzji, której konsument inaczej by nie podjął.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy działań (promocje, wprowadzanie w błąd, konkurencję).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania praktyki rynkowej agresywnej na podstawie przykładu przedstawionego w załączniku. W ujęciu praktycznym w reklamie i marketingu "agresywność" nie musi oznaczać gróźb czy nachalności wprost. Często chodzi o wywieranie nieuprawnionej presji lub tworzenie sytuacji, w której odbiorca ma poczucie, że musi wykonać określone działanie, aby nie "stracić" obiecanej korzyści.

Odpowiedź "wywołujące wrażenie, że konsument uzyskał po wykonaniu określonej czynności nagrodę, ale jej uzyskanie uzależnione jest od poniesienia kosztów przez abonenta." opisuje typowy mechanizm: komunikat buduje przekonanie o pewnej i dostępnej nagrodzie, a następnie stawia ukryty lub nieoczekiwany warunek finansowy (opłata, koszt połączenia, SMS, aktywacja, abonament). Taki zabieg może skłaniać do działania przez efekt "już prawie mam" oraz obawę przed utratą rzekomo zdobytej nagrody.

  • Odpowiedź o "rozpowszechnianiu informacji, że nabycie produktu zwiększa szansę wygranej w grach losowych" jest myląca, bo dotyczy raczej komunikacji o prawdopodobieństwie wygranej i może wchodzić w obszar wprowadzania w błąd lub niejasnych zasad promocji, ale nie opisuje sedna presji kosztowej przy "pewnej nagrodzie".
  • Odpowiedź o "promocyjnie niskiej cenie, choć w rzeczywistości konsument musi zapłacić pełną wartość" wskazuje typowy schemat wprowadzania w błąd co do ceny (niezgodność deklaracji z rzeczywistym kosztem). To inna kategoria problemu niż agresywne warunkowanie nagrody dodatkową opłatą.
  • Odpowiedź o "wyeliminowaniu z rynku konkurencyjnej firmy" dotyczy zachowań antykonkurencyjnych i strategii rynkowych między przedsiębiorcami. To nie jest opis relacji przedsiębiorca–konsument charakterystycznej dla praktyk agresywnych w reklamie.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o praktyki agresywne szukaj elementów presji, przymusu, wykorzystania sytuacji odbiorcy oraz komunikatów typu "już wygrałeś/już dostałeś", po których pojawia się warunek (zwłaszcza finansowy) niezbędny do "odebrania" korzyści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób oddziaływania na konsumenta, który poprzez presję lub nieuprawniony wpływ skłania go do decyzji zakupowej. W praktyce reklamowej może to być np. tworzenie wrażenia, że korzyść "już przysługuje", a potem uzależnianie jej od dodatkowej opłaty lub wykonania kosztownej czynności.
Ponieważ wykorzystuje mechanizm presji: konsument ma poczucie, że nagroda jest już zdobyta, więc łatwiej ulega impulsowi, by "dopiąć" formalności. Gdy warunek wiąże się z kosztem, może to prowadzić do decyzji, której nie podjąłby przy jasnej informacji od początku.
Praktyka agresywna opiera się na presji i wpływie na swobodę decyzji (np. "odebranie nagrody" po opłacie). Wprowadzanie w błąd ceną dotyczy niezgodności informacji z rzeczywistym kosztem (np. cena promocyjna, a w kasie pełna). W obu przypadkach ryzyko prawne jest wysokie, ale mechanizm naruszenia jest inny.
Zwykle chodzi o sytuację, gdy odbiorca musi zapłacić (np. wykonać płatne połączenie, wysłać płatną wiadomość, aktywować usługę, ponieść opłatę abonamentową), aby dopiero wtedy "odebrać" nagrodę. W reklamie takie warunki muszą być komunikowane jasno, bez sugerowania pewnej i darmowej korzyści.
Ryzyko rośnie, gdy przekaz sugeruje pewność korzyści ("już wygrałeś"), ogranicza czas lub wybór w sposób presyjny ("tylko teraz, inaczej stracisz"), albo ukrywa istotny warunek (np. opłatę). Niebezpieczne są też komunikaty emocjonalnie wzmacniające pośpiech i strach przed utratą.
Nie zawsze. Taki komunikat może być dopuszczalny, jeśli jest prawdziwy, weryfikowalny i nie wprowadza w błąd co do zasad oraz prawdopodobieństwa. Problem pojawia się, gdy przekaz sugeruje gwarancję, przemilcza warunki lub używa niejasnych sformułowań, które przeciętny konsument interpretuje błędnie.
Najczęściej mylą "agresywne" z "nachalnym" i wybierają odpowiedzi o samej reklamie, zamiast szukać presji i ograniczania swobody decyzji. Inny błąd to skupienie się na słowie "nagroda/wygrana" i pominięcie kluczowego warunku: konieczności poniesienia kosztu, który zmienia charakter przekazu.
Gdy konsument w rzeczywistości nie ma pewnej nagrody, tylko możliwość jej uzyskania, albo gdy odbiór nagrody wymaga dodatkowych opłat czy działań. W reklamie sformułowania sugerujące pewność korzyści powinny być używane wyłącznie wtedy, gdy jest to prawdą i bez ukrytych warunków.
W praktyce należy przeanalizować: warunki uzyskania nagrody, koszty po stronie konsumenta, jasność komunikatu (czy warunki są czytelne i nieukryte), oraz to, czy odbiorca nie jest wprowadzany w presję czasu lub poczucie utraty. Dobrą praktyką jest konsultacja z prawnikiem/compliance przed startem kampanii.
Ucz się na studiach przypadków: weź realne reklamy i sprawdzaj, czy pojawia się presja, ukryte koszty, niejasne zasady promocji lub sugestia pewnej nagrody. Twórz własną checklistę: "czy jest koszt?", "czy nagroda jest pewna?", "czy warunki są widoczne?". To ułatwia szybkie rozpoznawanie typu praktyki na egzaminie.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Praktyka agresywna może polegać na wywołaniu u konsumenta wrażenia, że "nagroda już mu przysługuje", choć faktycznie jej uzyskanie zależy od poniesienia dodatkowych kosztów (np. opłat abonenta)."

Materiały:

  • Tekst ustawy wskazanej w pytaniu (aktualny tekst ujednolicony) oraz opracowania do niej
  • Komentarze i poradniki UOKiK dotyczące nieuczciwych praktyk rynkowych i reklam
  • Zbiory orzeczeń/deczyji dotyczących praktyk rynkowych w reklamie (studia przypadków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego