KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 33.
Usuwając awarię w panelu sterowania układem komfortu w pojeździe samochodowym w celu sprawdzeniadziałania naprawionegomodułu, uszkodzony rezystor typu SMD o wartości opisanej aa schemacie ideowym jako 4R7 /±10% można na czas rozruchuzastąpić dwoma rezystorami o wartości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis 4R7 oznacza rezystor 4,7 Ω (R to przecinek). Dwa jednakowe rezystory połączone równolegle dają połowę wartości: 10 Ω ∥ 10 Ω = 5 Ω. Przy teście "na czas rozruchu" 5 Ω jest zbliżone do 4,7 Ω, a tolerancje częściowo się pokrywają.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie wartości rezystorów SMD litera R pełni rolę separatora dziesiętnego. Dlatego oznaczenie 4R7 należy odczytać jako 4,7 Ω, a nie jako "4×R×7" ani jako kiloomy.

Aby tymczasowo zastąpić taki element na czas sprawdzenia działania modułu, trzeba uzyskać rezystancję możliwie bliską 4,7 Ω. Dla dwóch identycznych rezystorów połączonych równolegle rezystancja zastępcza wynosi połowę wartości pojedynczego elementu:

Rz = R/2, więc dla 10 Ω otrzymujemy 10 Ω ∥ 10 Ω = 5 Ω. To jest niewielka różnica względem 4,7 Ω (ok. 6%), akceptowalna w warunkach testu rozruchowego, szczególnie że uwzględnia się tolerancje elementów.

Dla rezystora 4,7 Ω o tolerancji ±10% dopuszczalny przedział to około 4,23–5,17 Ω. Dwa rezystory 10 Ω o tolerancji ±5% połączone równolegle dadzą w praktyce zakres około 4,75–5,25 Ω. Przedziały te częściowo się nakładają, więc taki zamiennik jest rozsądny do krótkiego testu działania układu.

Pozostałe propozycje są błędne, bo dają zupełnie inną rezystancję: połączenie szeregowe 2,4 kΩ prowadzi do wartości w tysiąc razy większej (kiloomy zamiast omów), 2,4 Ω równolegle daje zbyt małą rezystancję (1,2 Ω), a 10 kΩ równolegle to nadal kiloomy (5 kΩ). Takie pomyłki wynikają zwykle z mylenia jednostek oraz zasad łączenia rezystorów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 4R7 oznacza 4,7 Ω. Litera R zastępuje przecinek dziesiętny, co ułatwia nadruk na małym elemencie SMD i zmniejsza ryzyko nieczytelności kropki.
Dla połączenia równoległego stosuje się zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Gdy rezystory są takie same, wynik upraszcza się do Rz = R/2, czyli dwa jednakowe rezystory równolegle dają połowę wartości.
Bo prąd dzieli się na dwie jednakowe gałęzie. Z obliczeń: Rz = (10×10)/(10+10) = 100/20 = 5 Ω. To typowy przypadek dwóch jednakowych oporów połączonych równolegle.
Liczymy 10% z 4,7 Ω, czyli 0,47 Ω. Następnie wyznaczamy przedział: 4,7−0,47=4,23 Ω oraz 4,7+0,47=5,17 Ω. W tym zakresie element mieści się w tolerancji producenta.
W krótkim teście (np. "na czas rozruchu") często jest akceptowalny, bo różnica jest niewielka, a tolerancje mogą się pokrywać. Trzeba jednak pamiętać, że to rozwiązanie tymczasowe i docelowo należy wlutować właściwy element.
Bo daje zupełnie inną wartość: 2,4 kΩ + 2,4 kΩ = 4,8 kΩ, czyli 4800 Ω. To błąd rzędu około tysiąca razy i może całkowicie zmienić prądy oraz napięcia w obwodzie modułu.
Połączenie równoległe dwóch jednakowych rezystorów daje połowę: 2,4 Ω ∥ 2,4 Ω = 1,2 Ω. To znacznie mniej niż 4,7 Ω, więc obwód będzie pobierał większy prąd, co może przeciążyć ścieżki lub elementy sterujące.
Bo 10 kΩ ∥ 10 kΩ = 5 kΩ, czyli 5000 Ω. To nadal wartość w kiloomach, a w zadaniu potrzebny jest opór rzędu kilku omów. Mylenie Ω i kΩ to jedna z najczęstszych przyczyn złych odpowiedzi.
Najczęstsze pomyłki to: błędne odczytanie kodu (np. traktowanie "R" inaczej niż przecinek), liczenie równoległego jako sumy, nieuwzględnienie tolerancji oraz przeoczenie jednostek (Ω/kΩ). Warto zawsze sprawdzić rząd wielkości wyniku.
Najpierw odczytaj wartość z kodu i schematu, potem wybierz najbliższą wartość z dostępnych elementów i policz połączenia (szeregowe/równoległe). Oceń tolerancję i zastosowanie: do krótkiego testu można użyć przybliżenia, ale docelowo montuje się właściwy rezystor.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zapis 4R7 oznacza rezystor 4,7 Ω (R to przecinek)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Resistor codes" (opis użycia litery R jako separatora dziesiętnego), https://en.wikipedia.org/wiki/Resistor_codes (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Series and parallel circuits" (zależności dla połączeń szeregowych i równoległych), https://en.wikipedia.org/wiki/Series_and_parallel_circuits (dostęp: 2026-02-27)
  • All About Circuits: "Resistors in Parallel" (wzory i przykłady obliczeń połączenia równoległego), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektroniki (rezystory, tolerancje, połączenia)
  • Materiały szkolne do mechatroniki pojazdowej (diagnostyka modułów komfortu)
  • Karty katalogowe rezystorów SMD (oznaczenia, serie wartości, tolerancje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego