KWALIFIKACJA MEP1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Uszkodzoną śrubę z gwintem metrycznym o średnicy 10 mm, skoku 1,25 mm i długości 50 mm należy zastąpić nową o oznaczeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie śruby metrycznej podaje kolejno:
M + średnicę nominalną w mm, następnie skok (gdy nie jest zwykły), a na końcu długość. Dla danych: średnica 10 mm, skok 1,25 mm i długość 50 mm poprawny zapis to M10x1,25x50.

Pełne wyjaśnienie:

W śrubach z gwintem metrycznym zapis oznaczenia ma ustaloną logikę: najpierw identyfikuje się rodzaj gwintu (litera M), potem podaje średnicę nominalną w milimetrach, a dalej – gdy jest to istotne – skok gwintu. Na końcu zwykle dopisuje się długość śruby (również w mm). Dzięki temu już z samego symbolu można poprawnie dobrać element złączny.

Dla śruby o parametrach: średnica 10 mm, skok 1,25 mm i długość 50 mm, prawidłowe oznaczenie to M10x1,25x50. Ten zapis informuje, że jest to gwint metryczny o średnicy 10 mm, o skoku 1,25 mm (czyli podanym explicite), oraz że długość części trzpienia śruby wynosi 50 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • M10x50x1,25 – parametry są w błędnej kolejności: długość została wpisana przed skokiem, co utrudnia jednoznaczną interpretację i nie odpowiada standardowemu zapisowi.
  • M1,25x50x10 – błędnie potraktowano skok jako średnicę (po literze M powinna być średnica), a dodatkowo przestawiono pozostałe wymiary.
  • M10x12,5x50 – zawiera inną wartość skoku (12,5 zamiast 1,25), co oznaczałoby zupełnie inny gwint; w praktyce taki błąd prowadzi do niemożności wkręcenia śruby lub uszkodzenia gwintu w otworze/nakrętce.

W pracy mechanika precyzyjnego szczególnie ważne jest konsekwentne sprawdzanie trzech cech: średnicy, skoku i długości. Nawet zgodna średnica (M10) nie wystarcza, jeśli skok jest inny, bo gwinty nie będą kompatybilne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenie śruby z gwintem metrycznym: M – gwint metryczny, 10 – średnica nominalna w mm, 1,25 – skok gwintu w mm, 50 – długość śruby w mm. Taki zapis pozwala dobrać zamiennik o identycznych parametrach.
Najczęściej stosuje się kolejność: M + średnica, następnie skok (gdy jest podawany), a na końcu długość. W praktyce warsztatowej warto zawsze porównać trzy parametry: średnicę, skok i długość, bo sama średnica nie gwarantuje zgodności.
Śruby o tej samej średnicy (np. M10) mogą mieć różny skok. Jeśli skok nie pasuje do gwintu w otworze lub nakrętce, śruba nie da się wkręcić lub uszkodzi gwint. W mechanice precyzyjnej błąd skoku często kończy się zniszczeniem drogiego elementu.
Sprawdź, czy po średnicy (M10) pojawia się skok, a dopiero potem długość. Jeśli w środku widzisz "50", to zwykle jest to długość, a skok powinien być wcześniej. Taki zapis może wyglądać wiarygodnie, ale pozycja liczb jest kluczowa dla jednoznacznego oznaczenia.
W praktyce długość podawana w oznaczeniu dotyczy długości śruby mierzonej zgodnie z zasadami dla danego rodzaju łba (często jest to długość trzpienia). Szczegół zależy od typu śruby, dlatego przy doborze do urządzeń precyzyjnych warto porównać także kształt łba i sposób pomiaru.
Najczęstszy błąd to pomylenie 1,25 z 12,5 (przesunięcie przecinka) albo wpisanie skoku w złym miejscu oznaczenia. Działa tu "automatyzm" i nieuwaga na zapis dziesiętny. Na egzaminie zawsze porównuj wartość skoku z treścią zadania.
Nie zawsze. Dla niektórych średnic istnieje tzw. skok zwykły (często spotykany), ale występują też skoki drobnozwojne. Gdy w zadaniu skok jest podany (np. 1,25), trzeba go uwzględnić w oznaczeniu i doborze części, bo to decyduje o kompatybilności gwintu.
Dobierasz śrubę o identycznych parametrach: ten sam rodzaj gwintu (metryczny), ta sama średnica nominalna, ten sam skok oraz długość. Dodatkowo w praktyce weryfikuje się klasę wytrzymałości i typ łba, ale w samym oznaczeniu z zadania kluczowe są: M, średnica, skok, długość.
Po literze M powinna wystąpić średnica gwintu, a nie skok. Zapis "M1,25" sugerowałby średnicę 1,25 mm, co nie zgadza się z danymi (średnica 10 mm). To błąd wynikający z pomieszania znaczenia liczb i ich miejsca w oznaczeniu.
Ucz się schematu oznaczeń i ćwicz na przykładach: rozdzielaj symbol na części (M / średnica / skok / długość). Dobrą metodą jest przepisywanie parametrów z treści do zapisu w tej samej kolejności. Warto też rozwiązać kilka zadań, gdzie celowo przestawiono liczby w odpowiedziach.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie śruby metrycznej podaje kolejno:M + średnicę nominalną w mm, następnie skok (gdy nie jest zwykły), a na końcu długość."

Źródła:

  • ISO 261 (ISO general purpose metric screw threads — General plan and selection for screws, bolts and nuts) – strona katalogowa ISO: https://www.iso.org/standard/ (wyszukaj: "ISO 261 metric screw threads") - dostęp 2026-02-18
  • ISO 724 (ISO metric screw threads — Basic dimensions) – strona katalogowa ISO: https://www.iso.org/standard/ (wyszukaj: "ISO 724 metric screw threads") - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "ISO metric screw thread" https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_metric_screw_thread - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tablice i katalogi elementów złącznych (śruby metryczne) używane w warsztacie
  • Materiały dydaktyczne z podstaw rysunku technicznego i oznaczeń gwintów
  • Normy/opracowania dotyczące gwintów metrycznych ISO (oznaczenia i wymiary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego