KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Utrata twardych tkanek zęba pod wpływem kwasów występujących w codziennej diecie to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Erozja to chemiczna, niepróchnicowa utrata twardych tkanek zęba spowodowana działaniem kwasów, m.in. pochodzących z diety.
Atrycja i abrazja są związane głównie z czynnikami mechanicznymi (ścieranie), a resorpcja to proces biologiczny dotyczący tkanek zęba.

Pełne wyjaśnienie:

Utrata twardych tkanek zęba pod wpływem kwasów obecnych w codziennej diecie to erozja. Jest to niepróchnicowy proces chemiczny: kwasy (np. z napojów gazowanych, soków cytrusowych, produktów o niskim pH) powodują demineralizację powierzchni szkliwa, a przy dłuższym działaniu także odsłanianie i uszkodzenie zębiny. Kluczowe w rozpoznaniu jest powiązanie ubytku z czynnikiem chemicznym, a nie z urazem mechanicznym.

Odpowiedź "atrycja" jest nieprawidłowa, ponieważ atrycja oznacza ścieranie twardych tkanek wynikające z kontaktu ząb–ząb (np. parafunkcje, bruksizm, naturalne zużycie zwarciowe). Mechanizm jest tu głównie mechaniczny, a nie kwasowy.

Odpowiedź "abrazja" także jest nieprawidłowa: abrazja to mechaniczne ścieranie wywołane czynnikiem zewnętrznym, np. nieprawidłową techniką szczotkowania, twardą szczoteczką czy materiałami ściernymi. Ponownie dominuje czynnik mechaniczny, a nie ekspozycja na kwasy.

Odpowiedź "resorpcja" nie pasuje do opisu, bo resorpcja jest procesem biologicznym (z udziałem komórek) prowadzącym do utraty tkanek zęba, często w obrębie korzenia (wewnętrzna lub zewnętrzna). Nie opisuje typowej, dietozależnej utraty szkliwa na powierzchniach koron.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się "kwasy", "dieta", "napoje" lub "refluks", najczęściej chodzi o erozję. Jeśli mowa o szczotkowaniu lub środkach ściernych, rozważ abrazję. Jeśli o zgrzytaniu i kontakcie ząb–ząb, rozważ atrycję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Erozja zębów to chemiczna utrata szkliwa (a czasem także zębiny) spowodowana działaniem kwasów, bez udziału bakterii próchnicotwórczych. Najczęściej wiąże się z dietą (kwaśne napoje/pokarmy) lub kwaśną treścią żołądkową.
Kwasy obniżają pH w jamie ustnej i powodują demineralizację powierzchni szkliwa. Przy częstych ekspozycjach i braku czasu na remineralizację ślina nie nadąża z neutralizacją, co sprzyja utracie twardych tkanek.
Erozja jest skutkiem czynników chemicznych (kwasy), a abrazja wynika z mechanicznego ścierania przez czynnik zewnętrzny (np. agresywne szczotkowanie, pasty ścierne). W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa: "kwasy" vs "szczotkowanie".
Erozja to ubytek chemiczny od kwasów. Atrycja to ścieranie w wyniku kontaktu ząb–ząb, np. przy bruksizmie lub intensywnym zaciskaniu. Gdy w opisie pojawiają się parafunkcje i starcie zwarciowe, bardziej pasuje atrycja.
Nie. Próchnica jest związana z bakteriami i metabolizmem cukrów, a erozja to niepróchnicowa utrata tkanek na skutek działania kwasów (z diety lub żołądka). Oba zjawiska mogą jednak współistnieć i nasilać problemy pacjenta.
Ryzyko rośnie przy częstym popijaniu kwaśnych napojów małymi łykami, sięganiu po soki/napoje izotoniczne między posiłkami oraz przy podjadaniu produktów o niskim pH. Znaczenie ma też pora dnia i mniejsza ilość śliny (np. w nocy).
Często obserwuje się wygładzenie powierzchni szkliwa, "matowienie", zaokrąglenie brzegów, a w bardziej zaawansowanych przypadkach nadwrażliwość i odsłonięcie zębiny. W wywiadzie pomocne są pytania o dietę i częstą ekspozycję na kwasy.
Tak. Kwaśna treść żołądkowa może docierać do jamy ustnej i powodować erozję, zwłaszcza na powierzchniach podniebiennych zębów górnych. W praktyce asystentka stomatologiczna może zwrócić uwagę na wywiad (zgaga) i zasugerować konsultację lekarską.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "mechanicznej" mimo słowa-klucza "kwasy". Inny błąd to mylenie atrycji (ząb–ząb) z abrazją (czynnik zewnętrzny). Pomaga szybka reguła: kwasy=erozja, szczotka=abrazja, bruksizm=atrycja.
Warto zrobić tabelę porównawczą: czynnik (chemiczny/mechaniczny/biologiczny), przykłady i typowe miejsca zmian. Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach w treści zadań i łącz je z definicją terminu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Erozja to chemiczna, niepróchnicowa utrata twardych tkanek zęba spowodowana działaniem kwasów, m.in. pochodzących z diety."

Źródła:

  • Merck Manual Professional Edition – Dental Erosion (tooth erosion): https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/overview-of-dental-disorders/tooth-wear-and-erosion (dostęp: 2026-03-04)
  • Oral Health Foundation – Dental erosion: https://www.dentalhealth.org/dental-erosion (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – Erozja zębów: https://pl.wikipedia.org/wiki/Erozja_z%C4%99b%C3%B3w (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu stomatologii zachowawczej (rozdziały: ubytki niepróchnicowe, erozja)
  • Materiały edukacyjne towarzystw stomatologicznych dotyczące erozji (profilaktyka, czynniki ryzyka)
  • Artykuły przeglądowe o niepróchnicowej utracie twardych tkanek zęba (dieta, kwasy, GERD)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego