KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 18.
Które uzbrojenie stosowane na sieci gazowej ma na celu upuszczenie gazu ziemnego z układu będącego pod ciśnieniem, w przypadku wystąpienia w nim ciśnienia przekraczającego wartość dopuszczalną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydmuchowy zawór upustowy służy do kontrolowanego upuszczenia gazu z układu, gdy ciśnienie przekroczy wartość dopuszczalną, chroniąc sieć i urządzenia przed skutkami nadciśnienia. Odpowietrznik, sączek węchowy i przepust mają inne zastosowania i nie pełnią funkcji zabezpieczenia nadciśnieniowego.

Pełne wyjaśnienie:

W sieci gazowej elementy uzbrojenia dobiera się m.in. pod kątem bezpieczeństwa pracy przy zmianach ciśnienia. Jeżeli w układzie pojawi się ciśnienie przekraczające wartość dopuszczalną, potrzebny jest element, który umożliwi kontrolowane odprowadzenie (upuszczenie) gazu tak, aby ograniczyć ryzyko uszkodzeń i zagrożeń.

Taką funkcję spełnia odpowiedź "Wydmuchowy zawór upustowy": jest to armatura, której zadaniem jest odciążenie instalacji/sieci przez upust medium w sytuacji nadciśnienia. W praktyce rozumie się to jako zabezpieczenie, które "zrzuca" nadmiar gazu, gdy parametry przekroczą dopuszczalny poziom.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do warunku z pytania (upuszczenie gazu przy przekroczeniu dopuszczalnego ciśnienia):

  • "Odpowietrznik" kojarzy się z usuwaniem powietrza/gazów z układu (np. przy napełnianiu, odpowietrzaniu), a nie z funkcją typowo zabezpieczającą przed nadciśnieniem w sieci gazowej. Samo "odpowietrzanie" nie jest tym samym co upust awaryjny przy przekroczeniu dopuszczalnej wartości ciśnienia.
  • "Sączek węchowy" jest związany z kontrolą/diagnostyką (w praktyce – z zagadnieniami wykrywania obecności gazu i jego zapachu), a nie z mechanizmem odciążenia ciśnieniowego. Nie jest to armatura bezpieczeństwa do zrzutu nadciśnienia.
  • "Przepust" to element o innym przeznaczeniu (np. przejście/przepust przez przegrodę, element konstrukcyjny/przelotowy). Nie opisuje urządzenia, które automatycznie upuszcza gaz przy przekroczeniu dopuszczalnego ciśnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: w treści kluczowe są słowa "układ będący pod ciśnieniem" oraz "ciśnienie przekraczające wartość dopuszczalną". To kieruje na armaturę typu upust/bezpieczeństwo, a nie na elementy eksploatacyjne czy diagnostyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To element armatury zabezpieczającej, którego zadaniem jest kontrolowane upuszczenie gazu z układu, gdy pojawi się nadciśnienie (ciśnienie wyższe od dopuszczalnego). Dzięki temu ogranicza ryzyko uszkodzeń elementów sieci i niebezpiecznych sytuacji.
Upust przy nadciśnieniu działa jak zabezpieczenie: gdy ciśnienie rośnie ponad dopuszczalny poziom, kontrolowane odprowadzenie części gazu może zmniejszyć obciążenie układu. Celem jest ochrona sieci i urządzeń oraz ograniczenie skutków awarii.
To graniczna wartość ciśnienia, przy której elementy sieci mogą pracować bezpiecznie w normalnych warunkach. Gdy w treści pojawia się informacja o przekroczeniu wartości dopuszczalnej, zwykle chodzi o dobór zabezpieczenia przed skutkami nadciśnienia.
Odpowietrzanie dotyczy usuwania powietrza lub gazów z instalacji (np. podczas napełniania lub prac serwisowych). Upust przy nadciśnieniu to funkcja bezpieczeństwa: ma odciążyć układ, gdy ciśnienie przekroczy dopuszczalny poziom.
Zadziałanie dotyczy sytuacji, w której w układzie pojawia się ciśnienie przekraczające wartość dopuszczalną. W pytaniach testowych taki warunek jest kluczowy: wskazuje na element, który pełni funkcję zabezpieczenia nadciśnieniowego, a nie zwykłej armatury roboczej.
Zwykle nie. Odpowietrznik kojarzy się z funkcją odpowietrzania/odgazowania w trakcie eksploatacji lub obsługi, a nie z automatycznym zrzutem medium przy przekroczeniu dopuszczalnego ciśnienia. W zadaniach o nadciśnieniu szuka się armatury typu upust.
"Uzbrojenie" to elementy montowane na sieci (armatura i osprzęt), które umożliwiają jej bezpieczną eksploatację: odcinanie, kontrolę pracy, pomiary oraz zabezpieczenia. Na egzaminie często sprawdza się rozpoznanie funkcji tych elementów po opisie działania.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia słów (np. "odpowietrznik" = "wypuszcza gaz"), bez analizy warunku nadciśnienia. Drugi błąd to mylenie elementów diagnostycznych lub konstrukcyjnych z zabezpieczeniami ciśnieniowymi.
"Sączek węchowy" wiąże się raczej z kontrolą obecności gazu i jego właściwości (kontekst wykrywania/oceny), a nie z mechanizmem odciążenia układu. Pytanie o przekroczenie dopuszczalnego ciśnienia dotyczy zabezpieczenia, czyli upustu/odciążenia.
Szukaj w treści sformułowań typu: "układ pod ciśnieniem", "przekroczenie wartości dopuszczalnej", "zabezpieczenie" lub "odciążenie". To wskazuje na element, który ma zadziałać w warunkach awaryjnych/ponadnormatywnych, a nie na armaturę do zwykłej obsługi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydmuchowy zawór upustowy służy do kontrolowanego upuszczenia gazu z układu, gdy ciśnienie przekroczy wartość dopuszczalną, chroniąc sieć i urządzenia przed skutkami nadciśnienia.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gazownictwa dla monterów sieci i instalacji sanitarnych (armatura i uzbrojenie sieci)
  • Instrukcje producentów armatury zabezpieczającej (opisy funkcji i zastosowań)
  • Notatki/opracowania z zakresu BHP i bezpieczeństwa eksploatacji sieci gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego