KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 4.
Uzupełniany w instalacji chłodniczej czynnik roboczy w postaci skroplonej należy wprowadzać do układu przez zawór umieszczony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy uzupełnianiu czynnika roboczego w postaci skroplonej wprowadza się go po stronie ciekłej (wysokiego ciśnienia), typowo za skraplaczem i zbiornikiem cieczy. Podanie cieczy na stronę ssawną lub blisko parownika zwiększa ryzyko przedostania się cieczy do sprężarki i jej uszkodzenia.
Dlatego właściwy jest zawór za zbiorniko-skraplaczem.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji chłodniczej czynnik roboczy krąży w obiegu sprężarkowym: sprężarka podnosi ciśnienie pary, skraplacz oddaje ciepło i skrapla czynnik do postaci cieczy, a następnie czynnik przepływa stroną cieczową do elementu rozprężnego i do parownika, gdzie odparowuje, odbierając ciepło.

Jeżeli czynnik jest uzupełniany w postaci skroplonej, to w praktyce oznacza doprowadzanie go jako cieczy. Taki sposób napełniania powinien odbywać się w miejscu, gdzie układ jest przygotowany na obecność cieczy i gdzie łatwo kontrolować jej dopływ. Typowym rozwiązaniem jest wprowadzanie czynnika przez zawór po stronie wysokiego ciśnienia, w rejonie skraplacza i zbiornika cieczy (zbiornika skroplin). Odpowiedź "za zbiorniko-skraplaczem czynnika chłodniczego" odpowiada tej logice: ciecz trafia do odcinka, w którym jest oczekiwaną fazą czynnika.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "na przewodzie ssawnym sprężarki chłodniczej" – przewód ssawny prowadzi parę o niskim ciśnieniu. Wprowadzenie cieczy w to miejsce grozi zalaniem sprężarki (tzw. slugging), co może prowadzić do uszkodzeń mechanicznych oraz rozcieńczenia oleju.
  • "na wylocie czynnika z parownika komory chłodniczej" – na wyjściu z parownika powinna dominować faza gazowa (para). Podanie cieczy w tym rejonie zaburza pracę parownika i może zwiększyć ryzyko transportu cieczy w kierunku sprężarki.
  • "bezpośrednio za termostatycznym zaworem rozprężnym" – za zaworem rozprężnym czynnik ma zwykle mieszaninę cieczy i pary o niższym ciśnieniu. Dodatkowe wprowadzanie cieczy w tym punkcie utrudnia kontrolę przegrzania i stabilność regulacji, a także nie jest typowym punktem serwisowym do napełniania.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: ciecz do strony cieczowej, a wszelkie działania, które mogą doprowadzić ciecz do sprężarki, traktuje się jako istotne ryzyko eksploatacyjne. W praktyce zawsze należy też stosować procedury producenta, zapewnić kontrolę parametrów i zachować zasady bezpieczeństwa pracy z czynnikami chłodniczymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza podawanie czynnika jako cieczy, a nie jako pary. Wymaga to doboru właściwego punktu napełniania (zwykle po stronie cieczowej) oraz ostrożnego dozowania, bo ciecz w sprężarce może powodować uszkodzenia mechaniczne i pogorszenie smarowania.
Przewód ssawny jest przeznaczony dla pary o niskim ciśnieniu. Doprowadzenie cieczy może spowodować tzw. zalanie sprężarki (slugging) i uderzenia hydrauliczne, a także rozcieńczenie oleju. To zwiększa ryzyko awarii podczas eksploatacji.
Strona wysokiego ciśnienia jest za sprężarką (tłoczenie), obejmuje skraplacz i linię cieczową do elementu rozprężnego. Strona niskiego ciśnienia jest za rozprężeniem (parownik) i wraca do ssania sprężarki. Pomagają też manometry serwisowe.
W wielu układach praktycznie wygodny i bezpieczny jest punkt na linii cieczowej, w rejonie skraplacza i zbiornika cieczy (zbiornika skroplin), czyli tam, gdzie czynnik naturalnie występuje jako ciecz. Ułatwia to kontrolę dopływu i ogranicza ryzyko dla sprężarki.
W praktyce bywa to stosowane w określonych procedurach serwisowych, ale zależy od układu i zaleceń producenta. Kluczowe jest, że pytanie dotyczy cieczy; przy napełnianiu parą zmienia się strategia podłączenia i kontrola procesu. Zawsze należy trzymać się instrukcji urządzenia.
Typowe sygnały to niestabilna praca, nietypowe dźwięki (stuki), skoki ciśnień, spadek efektywności oraz problemy ze smarowaniem. W skrajnych przypadkach dochodzi do uszkodzeń mechanicznych. Dlatego tak istotne jest właściwe miejsce i sposób napełniania cieczą.
Za zaworem rozprężnym czynnik ma obniżone ciśnienie i często jest mieszaniną faz. Dodatkowe podanie cieczy w tym miejscu może zaburzyć regulację (np. przegrzanie), pogorszyć stabilność pracy parownika i utrudnić diagnozę. To nie jest typowy punkt napełniania.
W zależności od układu ochronę mogą wspierać m.in. prawidłowo dobrany parownik i zawór rozprężny, właściwe nastawy przegrzania, separacja cieczy w układzie oraz poprawna procedura serwisowa. Najważniejsze jest jednak niedopuszczanie do transportu cieczy na ssanie sprężarki.
Zwykle po naprawie nieszczelności, wymianie elementów, pracach serwisowych wymagających opróżnienia instalacji lub gdy diagnostyka wskazuje niedobór czynnika. W eksploatacji okrętowej ważna jest kontrola parametrów pracy i szybkie reagowanie na spadek wydajności chłodzenia.
Opanuj schemat obiegu (sprężarka–skraplacz–zawór rozprężny–parownik) i naucz się rozróżniać stronę wysokiego/niskiego ciśnienia. Ćwicz logiczne uzasadnienie: gdzie w układzie występuje ciecz i dlaczego wprowadzanie cieczy na ssanie jest ryzykowne. To pozwala unikać pułapek.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy uzupełnianiu czynnika roboczego w postaci skroplonej wprowadza się go po stronie ciekłej (wysokiego ciśnienia), typowo za skraplaczem i zbiornikiem cieczy."

Źródła:

  • PN-EN 378 (seria): Systemy chłodnicze i pompy ciepła — Wymagania bezpieczeństwa i środowiskowe (ogólne zasady bezpieczeństwa dla instalacji chłodniczych)
  • ISO 5149 (seria): Refrigerating systems and heat pumps — Safety and environmental requirements (wymagania bezpieczeństwa odnoszące się do instalacji chłodniczych)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chłodnictwa i klimatyzacji (obieg sprężarkowy, armatura, serwis)
  • Instrukcje serwisowe producentów urządzeń chłodniczych (procedury napełniania)
  • Materiały szkoleniowe dot. eksploatacji okrętowych instalacji chłodniczych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego