W silniku prądu stałego występują dwa podstawowe "obszary" uzwojeń: twornik (część związana z wirnikiem) oraz uzwojenia wzbudzenia (wytwarzające pole magnetyczne). Uzwojenie wzbudzenia może być wykonane jako:
- szeregowe – włączone w szereg z twornikiem; płynie przez nie pełny prąd obciążenia, co daje duży moment rozruchowy,
- bocznikowe/obce – zasilane równolegle (lub z osobnego źródła), co stabilizuje prędkość,
- inne uzwojenia pomocnicze, np. kompensacyjne.
W praktyce egzaminacyjnej i zawodowej kluczowe jest rozpoznawanie oznaczeń zacisków zgodnych z normą (PN-EN 60034-8). Dla silników DC spotyka się m.in.:
- A1–A2 – zaciski twornika,
- D1–D2 – zaciski uzwojenia wzbudzenia szeregowego,
- F1–F2 – zaciski uzwojenia wzbudzenia bocznikowego/obcego,
- C1–C2 – zaciski uzwojenia kompensacyjnego.
Dlatego odpowiedź "B" jest poprawna, bo tylko ten symbol pokazuje cewkę z zaciskami opisanymi D1 i D2, czyli wzbudzenie szeregowe.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ:
- Symbol z zaciskami C1–C2 odnosi się do uzwojenia kompensacyjnego, a nie do wzbudzenia szeregowego.
- Symbol z zaciskami F1–F2 oznacza wzbudzenie bocznikowe/obce, które ma inną zasadę zasilania niż szeregowe.
- Symbol z oznaczeniami A1–A2 przedstawia twornik (wirnik) ze szczotkami, a nie uzwojenie wzbudzenia.
Na egzaminie warto najpierw znaleźć na schemacie podpisy zacisków (D1–D2), a dopiero potem analizować kształt symbolu. To ogranicza ryzyko pomyłki między podobnymi graficznie "cewkami".
