KWALIFIKACJA LES2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Użytki leśne dzieli się na główne i uboczne. Usunięcie nasienników i przestojów to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nasienniki i przestoje to drzewa celowo pozostawione po rębni lub poza wiekiem rębności dla określonej funkcji hodowlanej/ekologicznej. Ich usunięcie następuje, gdy funkcja została spełniona, dlatego zalicza się je do użytków rębnych, ale zwykle niezaliczanych na poczet etatu (pozyskanie poza planem podstawowym).

Pełne wyjaśnienie:

W gospodarce leśnej użytki leśne klasyfikuje się m.in. na główne i uboczne. W obrębie użytków głównych szczególnie ważne są użytki rębne, czyli pozyskanie drewna związane z rębnią i odnowieniem drzewostanu. Dla celów planowania pozyskania rozróżnia się użytki rębne zaliczane na poczet przyjętego etatu (czyli mieszczące się w planowanym limicie pozyskania) oraz użytki rębne niezaliczane na etat (pozyskanie dodatkowe, poza planem podstawowym).

Nasienniki to drzewa pozostawione po wykonaniu rębni w celu naturalnego odnowienia (dają nasiona, osłaniają młode pokolenie). Przestoje to drzewa pozostawione dłużej, mimo osiągnięcia wieku rębności, z powodów hodowlanych lub ekologicznych. Gdy ich rola zostanie spełniona, następuje ich planowe usunięcie. Ponieważ są to drzewa w wieku rębności, ich pozyskanie ma charakter rębny, ale z reguły nie było ujęte w pierwotnym rozdziale etatu na dany okres, więc jest traktowane jako użytek rębny niezaliczany na poczet przyjętego etatu.

  • Cięcia przygodne są wykonywane wskutek zdarzeń losowych (np. wiatrołomy, śniegołomy). Usunięcie nasienników i przestojów nie wynika z "przygody", lecz z realizacji zaplanowanej funkcji tych drzew.
  • Użytki rębne zaliczone na poczet przyjętego etatu dotyczą pozyskania przewidzianego w planie urządzenia lasu jako podstawowe wykonanie rębni w ramach limitu. Usunięcie nasienników/przestojów jest zwykle rozliczane poza tym limitem.
  • Cięcia sanitarne polegają na usuwaniu drzew chorych, zamierających lub zasiedlonych przez szkodniki. Nasienniki i przestoje są zazwyczaj drzewami zdrowymi, pozostawionymi celowo, więc ich usunięcie nie jest zabiegiem sanitarnym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się nasienniki lub przestoje, kluczowe jest rozpoznanie, że były one pozostawione celowo i usuwa się je po spełnieniu funkcji — to kieruje do kategorii użytków rębnych, a nie cięć sanitarnych czy przygodnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nasienniki to drzewa pozostawione po wykonaniu rębni, aby zapewnić naturalne odnowienie drzewostanu. Dostarczają nasion i często pełnią też funkcję osłonową dla młodego pokolenia. Usuwa się je dopiero po spełnieniu tej roli, co wpływa na klasyfikację pozyskania.
Przestoje to drzewa pozostawione dłużej niż wynikałoby to z wieku rębności, zwykle z przyczyn hodowlanych lub ekologicznych. Mogą poprawiać strukturę drzewostanu, pełnić funkcje biocenotyczne lub krajobrazowe. Ich usunięcie następuje, gdy dalsze pozostawienie przestaje być zasadne.
Cięcia sanitarne wykonuje się, gdy trzeba usunąć drzewa chore, zamierające lub zasiedlone przez szkodniki, by ograniczyć zagrożenie. Usunięcie nasienników dotyczy drzew zwykle zdrowych, pozostawionych celowo po rębni dla odnowienia. Różni się więc przyczyna: zdrowotna vs hodowlana.
Nasienniki są elementem procesu rębni: pozostawia się je po cięciu, a usuwa po uzyskaniu odnowienia. Ponieważ pozyskiwane są drzewa dojrzałe (w wieku rębności) i zabieg jest powiązany z rębnią, klasyfikuje się go jako użytek rębny, a nie jako cięcie pielęgnacyjne czy sanitarne.
Etat to zaplanowany limit pozyskania drewna w określonym czasie, wynikający z urządzenia lasu i przyjętej gospodarki. Pomaga utrzymać trwałość i ciągłość użytkowania. Nie każde pozyskanie musi być rozliczane w ramach etatu podstawowego, bo część użytków może wystąpić poza planem.
Nasienniki usuwa się wtedy, gdy spełniły swoją funkcję odnowieniową, czyli gdy odnowienie naturalne jest już zapewnione i dalsze pozostawienie drzew nie jest potrzebne. Termin zależy od gatunku, warunków siedliskowych i przebiegu odnowienia, dlatego może przypadać w różnych latach.
Przestoje pozostawia się celowo ponad typowy moment użytkowania, więc ich usunięcie może wypaść poza planem podstawowym, który ustala etat. W praktyce daje to dodatkowe pozyskanie, które nie zawsze było przewidziane w pierwotnym rozkładzie cięć na dany okres, dlatego bywa klasyfikowane jako niezaliczane.
Nie. Cięcia przygodne wynikają z nagłych zdarzeń losowych (np. szkody od wiatru lub śniegu) i mają charakter interwencyjny. Użytki rębne niezaliczane na etat to nadal pozyskanie o charakterze rębnym, ale wykonywane poza limitem planu podstawowego, często z przyczyn hodowlanych (np. usunięcie nasienników).
Najczęstszy błąd to automatyczne przypisanie ich do cięć sanitarnych, bo "usuwa się drzewa", bez sprawdzenia celu pozostawienia. Drugi błąd to mylenie z cięciami przygodnymi, gdy ktoś kojarzy "dodatkowe pozyskanie" ze szkodami losowymi. Warto pytać siebie: celowe czy interwencyjne?
Ucz się definicji i rozróżnień: rębne vs sanitarne vs przygodne oraz zaliczane vs niezaliczane na etat. Pomaga też tworzenie mapy pojęć: dla każdego rodzaju cięcia zapisz przyczynę, cel i typowe przykłady. Na teście szukaj w treści słów-kluczy typu "szkody", "choroba", "odnowienie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nasienniki i przestoje to drzewa celowo pozostawione po rębni lub poza wiekiem rębności dla określonej funkcji hodowlanej/ekologicznej."

Źródła:

  • Ustawa o lasach z 1991 r., Dz.U. 2024 poz. 1373

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z urządzania lasu (etat, użytkowanie rębne)
  • Materiały dydaktyczne z hodowli lasu (rębnie, nasienniki, odnowienia naturalne)
  • Zadania testowe z klasyfikacji użytków i rodzajów cięć (sanitarne, przygodne, rębne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego