KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 19.
W 2013 roku spółka planuje zwiększenie stanu aktywów trwałych o 50 tys. zł i zmniejszenie stanu zobowiązań o 120 tys. zł w stosunku do stanu z dnia 31.12.2012 r. Jaki zysk musi wygospodarować spółka, aby zachować w bilansie za 2013 r. stan równowagi bilansowej?
Ilustracja przedstawia fragment bilansu spółki z o.o.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z równaniem bilansowym A = K + Z wzrost aktywów trwałych o 50 tys. zł zwiększa stronę aktywów, a spadek zobowiązań o 120 tys. zł oznacza, że pasywa z tytułu długu maleją. Aby bilans pozostał w równowadze, kapitały własne muszą wzrosnąć o 50 + 120 = 170 tys. zł, czyli o zysk netto.

Pełne wyjaśnienie:

W bilansie zawsze musi być zachowana równowaga: Aktywa = Kapitały własne + Zobowiązania (A = K + Z). Oznacza to, że każda zmiana po jednej stronie musi mieć "pokrycie" po drugiej stronie.

W zadaniu spółka planuje dwie zmiany w 2013 r. (względem stanu na 31.12.2012):

  • wzrost aktywów trwałych o 50 tys. zł – to zwiększa aktywa, więc wymaga finansowania (po stronie pasywów musi pojawić się równoważna zmiana),
  • zmniejszenie zobowiązań o 120 tys. zł – to spłata długu, czyli obniżenie pozycji "Zobowiązania" w pasywach. Sama spłata nie jest "zyskiem"; wymaga środków i powoduje, że aby bilans się dopiął, inne pasywa (najczęściej kapitały własne) muszą być odpowiednio wyższe.

Jeżeli zobowiązania maleją o 120 tys. zł, a aktywa (trwałe) rosną o 50 tys. zł, to łączny efekt wymagający pokrycia w kapitale własnym wynosi:

50 tys. zł + 120 tys. zł = 170 tys. zł.

W praktyce oznacza to, że aby utrzymać równowagę bilansową, spółka powinna zwiększyć kapitały własne o 170 tys. zł. Najprostszym wskazanym w zadaniu źródłem tego wzrostu jest zysk netto, który zwiększa kapitały własne jako zysk zatrzymany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 120 tys. zł uwzględnia tylko spłatę zobowiązań, pomijając konieczność sfinansowania wzrostu aktywów trwałych.
  • 100 tys. zł nie wynika z żadnej poprawnej relacji bilansowej w tym układzie zmian.
  • 70 tys. zł to typowy błąd odejmowania (120 − 50), wynikający z mylenia kierunków zmian; w równaniu bilansowym te efekty w tym zadaniu się sumują.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podstawowa zasada rachunkowości: aktywa przedsiębiorstwa muszą równać się sumie kapitałów własnych i zobowiązań. Każda operacja gospodarcza zmienia bilans tak, aby po zmianach nadal zachować tę równość.
Zysk netto zwiększa kapitały własne, zwykle jako zysk zatrzymany. Dzięki temu spółka może finansować inwestycje lub spłatę długu bez zaciągania nowych zobowiązań, a bilans nadal pozostaje w równowadze.
Zmniejszenie zobowiązań oznacza spłatę długu. Po stronie pasywów maleje więc pozycja "Zobowiązania", a żeby zachować równość A = K + Z, musi wzrosnąć inna część pasywów (np. kapitały własne) lub odpowiednio zmienić się aktywa.
Najpierw ustal, o ile musi wzrosnąć kapitał własny, aby bilans się "dopiął". Wzrost aktywów zwiększa potrzeby finansowania, a spadek zobowiązań zmniejsza finansowanie obce. Te dwa efekty zwykle się sumują, dając wymaganą zmianę kapitałów własnych (czyli zysk).
Najczęściej uczący się liczą tylko jedną zmianę (np. tylko +50 albo tylko −120) albo mylą znaki i odejmują wartości. Częsty jest też błąd intuicyjny: traktowanie spadku zobowiązań jako "poprawy" bez zauważenia, że spłata długu wymaga środków finansowych.
Nie zawsze. Wzrost aktywów można sfinansować także np. nowym kredytem (wzrost zobowiązań) lub dopłatami właścicieli (wzrost kapitałów). W tym typie zadania przyjmuje się jednak, że aby zachować równowagę bez wzrostu zadłużenia, potrzebny jest wzrost kapitałów własnych, czyli zysk.
Bo to dwa niezależne "kierunki" obciążające finansowanie: +50 to dodatkowe aktywa wymagające kapitału, a −120 to mniejsze zobowiązania, czyli mniej finansowania obcego. Żeby bilans pozostał w równowadze, kapitał własny musi wzrosnąć o sumę tych efektów.
Oznacza to, że po wszystkich planowanych zmianach nadal musi zachodzić równość sumy aktywów i sumy pasywów. W praktyce, sprawdzając plan, porówniasz: czy nowe aktywa mają swoje źródła finansowania w kapitale własnym i/lub zobowiązaniach.
Można policzyć nową sumę aktywów i nową wartość zobowiązań, a następnie wyliczyć brakującą część pasywów jako kapitały własne. Różnica między nowymi a starymi kapitałami własnymi to wymagany przyrost, który w uproszczeniu odpowiada zyskowi netto roku.
Najczęściej: aktywa trwałe, aktywa obrotowe, kapitały własne i zobowiązania. Trzeba rozumieć, jak zmiana każdej z tych pozycji wpływa na równanie bilansowe i jak zysk/strata przenosi się na kapitały własne.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zgodnie z równaniem bilansowym A = K + Z wzrost aktywów trwałych o 50 tys. zł zwiększa stronę aktywów, a spadek zobowiązań o 120 tys. zł oznacza, że pasywa z tytułu długu maleją."

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (działy: bilans, kapitały własne, równanie bilansowe)
  • Zbiory zadań z bilansu i analizy zmian pozycji bilansowych (zadania na równowagę bilansową)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.7 dotyczące sporządzania i interpretacji bilansu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego