KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 28.
W celu aktywizacji ruchowej leżącego w łóżku podopiecznego z niedowładem połowiczym po udarze mózgu przedmioty, z których korzysta, należy postawić na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aktywizacja ruchowa osoby z niedowładem połowiczym polega m.in. na zachęcaniu do sięgania i używania strony osłabionej. Ustawienie najczęściej używanych przedmiotów po stronie niedowładu sprzyja inicjowaniu ruchu, kierowaniu uwagi na tę stronę i treningowi samodzielności, zamiast utrwalania kompensacji stroną zdrową.

Pełne wyjaśnienie:

W niedowładzie połowiczym po udarze jednym z celów opieki i usprawniania jest zwiększanie aktywności strony osłabionej oraz ograniczanie utrwalania nawyku wykonywania wszystkich czynności stroną zdrową. Dlatego w codziennych sytuacjach warto tworzyć takie warunki, które "prowokują" bezpieczne użycie kończyny lub strony niedowładnej (oczywiście w granicach aktualnych zaleceń zespołu terapeutycznego i stanu pacjenta).

Odpowiedź "szafce obok łóżka po stronie niedowładu" realizuje właśnie ten cel: pacjent, chcąc sięgnąć po wodę, telefon czy pilot, musi skierować uwagę i wykonać próbę ruchu w stronę osłabioną. To wspiera trening funkcjonalny, może poprawiać orientację przestrzenną i sprzyjać podtrzymaniu samodzielności w prostych czynnościach.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, ponieważ:

  • Ustawienie przedmiotów "w nogach łóżka" zwykle utrudnia dostęp osobie leżącej i nie jest ukierunkowane na stymulację konkretnej strony; może też wymuszać niekorzystne ruchy tułowia.
  • Lokalizacja "za wezgłowiem" jest dla osoby leżącej najczęściej niewygodna i niefunkcjonalna, a przy deficytach ruchowych może zwiększać ryzyko nieprawidłowego sięgania lub frustracji.
  • Umieszczenie przedmiotów na "stronie zdrowej" ułatwia wykonywanie czynności, ale z perspektywy aktywizacji może utrwalać kompensację i ograniczać próby użycia strony niedowładnej.

W praktyce opiekun powinien łączyć aktywizację z bezpieczeństwem: dobierać przedmioty, które pacjent może realnie dosięgnąć, oraz obserwować, czy ustawienie nie prowokuje niebezpiecznych ruchów. W razie wątpliwości kierunek aktywizacji i rozmieszczenie przedmiotów warto skonsultować z fizjoterapeutą lub terapeutą zajęciowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład połowiczy to osłabienie siły i kontroli ruchu po jednej stronie ciała, często po udarze. Skutkuje trudnością w sięganiu, chwytaniu i zmianie pozycji. W opiece ważne są: bezpieczeństwo, zachęcanie do aktywności oraz organizacja otoczenia tak, by wspierać usprawnianie.
Ustawienie przedmiotów po stronie niedowładu ma stymulować pacjenta do kierowania uwagi i podejmowania prób ruchu stroną osłabioną. To element treningu funkcjonalnego: codzienne sięganie po wodę czy telefon może wspierać aktywizację i ograniczać utrwalanie kompensacji stroną zdrową.
Najczęściej są to przedmioty używane wielokrotnie w ciągu dnia, np. telefon, pilot, dzwonek/przycisk przywoławczy, chusteczki, woda. Dobór zależy od możliwości pacjenta: przedmiot ma być w zasięgu, ale jednocześnie zachęcać do bezpiecznego sięgania i ćwiczenia.
Nie zawsze. Aktywizacja powinna być dostosowana do stanu pacjenta, ryzyka upadku, bólu, zaburzeń czucia i zaleceń zespołu terapeutycznego. Gdy pojawia się ryzyko przeciążenia lub niebezpiecznych ruchów, priorytetem jest bezpieczeństwo, a strategię ustala się z fizjoterapeutą.
Częste błędy to: odkładanie wszystkiego po stronie zdrowej "żeby było łatwiej", kładzenie rzeczy poza zasięgiem (za wezgłowiem lub w nogach łóżka), brak stałego miejsca na kluczowe przedmioty oraz zmienianie układu bez informowania pacjenta. Skutkiem bywa bierność i frustracja.
Sygnały to m.in. wykonywanie wszystkich czynności wyłącznie stroną zdrową, unikanie sięgania w stronę osłabioną, "zapominanie" o tej stronie w przestrzeni oraz rezygnacja po pierwszej trudności. Wtedy pomocne jest planowe ustawienie przedmiotów i spokojne instruowanie krok po kroku.
Dbaj o stabilną pozycję pacjenta, ogranicz skręty tułowia i ruchy gwałtowne. Podaj przedmiot w taki sposób, by pacjent mógł wykonać część ruchu samodzielnie, a Ty tylko asekurował/a. Obserwuj objawy zmęczenia i ból. W razie zaleceń terapeuty stosuj je konsekwentnie.
Może, jeśli staje się stałą zasadą. Wtedy pacjent utrwala strategię kompensacyjną i rzadziej podejmuje próby użycia strony osłabionej. Z drugiej strony bywają sytuacje, gdy wygoda i bezpieczeństwo są priorytetem (np. duże deficyty, ból). Kluczowe jest dopasowanie do celu i stanu pacjenta.
Pomagają: regularna zmiana pozycji zgodnie z zaleceniami, ćwiczenia bierne i czynno-bierne (jeśli są zalecone), zachęcanie do samodzielnych czynności (np. mycie twarzy), trening chwytu prostymi przedmiotami oraz porządek w otoczeniu. Ważna jest też komunikacja i pozytywne wzmacnianie.
Ucz się przez schematy: cel opieki → działanie → uzasadnienie. Dla pytań o otoczenie łóżka zapamiętaj, że rozmieszczenie przedmiotów bywa elementem usprawniania. Przećwicz typowe scenariusze (telefon, woda, dzwonek) i uzasadniaj wybór pod kątem aktywizacji oraz bezpieczeństwa.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aktywizacja ruchowa osoby z niedowładem połowiczym polega m.in. na zachęcaniu do sięgania i używania strony osłabionej.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rehabilitacji i pielęgnowania po udarze mózgu (skrypt/notes z zajęć)
  • Zalecenia i procedury placówki dotyczące opieki nad pacjentem po udarze (wewnętrzne standardy)
  • Konsultacje i instruktaż z fizjoterapeutą/terapeutą zajęciowym dotyczące aktywizacji i ustawienia otoczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego