Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 4.
W celu określenia ryzyka wystąpienia odleżyn u podopiecznego należy wykorzystać skalę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skale Norton i Douglas służą do oceny ryzyka powstania odleżyn u osób chorych, unieruchomionych lub niesamodzielnych.
Skala Barthel ocenia samodzielność w czynnościach dnia codziennego, a Glasgow dotyczy oceny przytomności/świadomości, więc nie są narzędziami do szacowania ryzyka odleżyn.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena ryzyka odleżyn jest elementem profilaktyki w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną. W praktyce stosuje się do tego skale ukierunkowane na ryzyko uszkodzeń skóry, czyli narzędzia, które porządkują obserwacje (np. stan skóry, mobilność, aktywność, odżywienie, nietrzymanie) i pozwalają szybciej rozpoznać pacjentów wymagających intensywniejszych działań zapobiegawczych.

Odpowiedź "Norton lub Douglas" wskazuje skale kojarzone z oceną ryzyka odleżyn, dlatego jest właściwa w kontekście pytania o określenie ryzyka wystąpienia odleżyn.

Pozostałe propozycje mieszają narzędzia oceny o innym przeznaczeniu:

  • "Barthel lub Norton" – skala Barthel służy do oceny stopnia samodzielności (zależności od opiekuna) w czynnościach dnia codziennego. Może pośrednio sugerować problemy z mobilnością, ale nie jest typową skalą ryzyka odleżyn, więc para nie odpowiada wprost na pytanie.
  • "Barthel lub Glasgow" – obie skale nie są narzędziami do bezpośredniej oceny ryzyka odleżyn: Barthel dotyczy sprawności, a Glasgow ocenia poziom przytomności/świadomości.
  • "Glasgow lub Douglas" – obecność skali Glasgow wprowadza błąd: to narzędzie neurologiczne, nie skala ryzyka odleżyn. W pytaniu chodzi o dobór skali celowanej na odleżyny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "odleżyny", szukaj narzędzia do oceny ryzyka uszkodzeń skóry, a nie skali sprawności (Barthel) ani skali świadomości (Glasgow). W zadaniach wielokrotnego wyboru zwracaj uwagę na to, co skala mierzy, a nie tylko na to, że jest "skalą" stosowaną u pacjentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest skala Norton i do czego służy w opiece?
Skala Norton to narzędzie do oceny ryzyka powstania odleżyn u pacjenta. Porządkuje ocenę czynników takich jak stan ogólny, aktywność i mobilność, co pomaga szybciej zaplanować profilaktykę: zmianę pozycji, ochronę skóry i dobór sprzętu przeciwodleżynowego.
Dlaczego skala Barthel nie jest skalą ryzyka odleżyn?
Skala Barthel służy głównie do oceny samodzielności w czynnościach dnia codziennego (np. jedzenie, toaleta, przemieszczanie). Choć niska samodzielność może współistnieć z ryzykiem odleżyn, sama Barthel nie jest narzędziem ukierunkowanym na ocenę stanu skóry i ryzyka odleżyn.
Co ocenia skala Glasgow i kiedy się ją stosuje?
Skala Glasgow służy do oceny poziomu przytomności/świadomości na podstawie reakcji pacjenta (np. otwieranie oczu, reakcja słowna, reakcja ruchowa). Stosuje się ją przede wszystkim w stanach neurologicznych i urazach, a nie jako narzędzie do określania ryzyka odleżyn.
Jakie są najczęstsze czynniki ryzyka odleżyn u pacjenta leżącego?
Najczęściej znaczenie mają: długotrwały ucisk, ograniczona mobilność, wilgoć (np. nietrzymanie), zaburzenia czucia, niedożywienie oraz zły stan skóry. W praktyce ocenia się je systemowo, aby dobrać profilaktykę i zapobiegać uszkodzeniom skóry.
Jak interpretować wynik skali ryzyka odleżyn w praktyce opiekuna medycznego?
Wynik skali ryzyka ma pomóc w zaplanowaniu działań, a nie być "celem samym w sobie". Im wyższe ryzyko, tym większy nacisk na regularne pozycjonowanie, kontrolę skóry, higienę i ochronę przed wilgocią oraz zgłaszanie obserwacji pielęgniarce/lekarzowi.
Kiedy należy oceniać ryzyko odleżyn u osoby niesamodzielnej?
Ocenę wykonuje się zwykle na początku opieki (np. przy przyjęciu do placówki lub rozpoczęciu opieki domowej) oraz regularnie lub po zmianie stanu pacjenta. Częstsza ocena jest potrzebna, gdy rośnie unieruchomienie, wilgoć skóry lub pogarsza się odżywienie.
Jakie działania profilaktyczne są podstawą zapobiegania odleżynom?
Podstawa to: zmiana pozycji i odciążanie miejsc narażonych na ucisk, codzienna obserwacja skóry, utrzymanie suchości i higieny, odpowiednie odżywienie i nawodnienie oraz dobór sprzętu (np. podkładek i materaca). Działania dobiera się do poziomu ryzyka.
Czy sama ocena ryzyka skali wystarczy, żeby zapobiec odleżynom?
Nie. Skala jest narzędziem wspierającym decyzje, ale kluczowe są konkretne interwencje: pozycjonowanie, pielęgnacja skóry, minimalizacja tarcia i wilgoci oraz szybkie reagowanie na zaczerwienienia. Skala pomaga też monitorować, czy ryzyko rośnie lub maleje.
Jak odróżnić skale sprawności od skal ryzyka odleżyn na egzaminie?
Najprościej: skale sprawności (np. Barthel) dotyczą czynności dnia codziennego, skale świadomości (np. Glasgow) dotyczą reakcji i przytomności, a skale ryzyka odleżyn skupiają się na mobilności, ucisku, skórze i czynnikach pielęgnacyjnych. Czytaj, co skala "mierzy".
Jakie błędy najczęściej popełniają zdający w pytaniach o skale kliniczne?
Najczęściej wybierają odpowiedź po samej rozpoznawalnej nazwie skali, bez sprawdzenia jej celu. Powszechne jest też mylenie narzędzi: skali sprawności z oceną ryzyka odleżyn oraz skali świadomości z oceną stanu ogólnego. Pomaga zapamiętanie: "odleżyny = skóra, ucisk, mobilność".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji MED.3 dotyczące profilaktyki odleżyn
  • Standardowe podręczniki z podstaw pielęgnowania (rozdziały: odleżyny, pielęgnacja skóry, opieka długoterminowa)
  • Instrukcje wewnętrzne placówek opiekuńczych dotyczące profilaktyki i oceny ryzyka odleżyn
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego