KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
W celu określenia zużycia tarcz hamulcowych należy dokonać pomiaru ich grubości z zastosowaniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do oceny zużycia tarczy hamulcowej mierzy się jej grubość, co wymaga przyrządu do precyzyjnych pomiarów zewnętrznych.
Mikrometr zapewnia odpowiednią dokładność i powtarzalność odczytu. Linijka jest zbyt niedokładna, a średnicówka służy głównie do pomiarów średnic wewnętrznych.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie tarcz hamulcowych w praktyce ocenia się m.in. przez pomiar ich grubości i porównanie wyniku z wartością minimalną dopuszczalną przez producenta. Ponieważ różnice mogą być niewielkie (ułamki milimetra), potrzebny jest przyrząd zapewniający odpowiednią dokładność.

Odpowiedź "mikrometru" jest właściwa, ponieważ mikrometr to przyrząd przeznaczony do dokładnych pomiarów wymiarów zewnętrznych (np. grubości elementów), z kontrolowanym dociskiem i czytelną skalą. Dzięki temu pozwala wiarygodnie stwierdzić, czy tarcza mieści się jeszcze w wymaganym zakresie.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego zastosowania:

  • "linijki" – to narzędzie orientacyjne. Brakuje mu dokładności i stabilnego sposobu bazowania na powierzchniach roboczych tarczy, więc wynik może być obarczony dużym błędem.
  • "średnicówki" – standardowo służy do pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów), a nie grubości płaskiego elementu. Nawet jeśli bywa używana w innych kontrolach, w tym pytaniu nie jest właściwym wyborem.
  • "pasametru" – niezależnie od interpretacji nazwy, w kontekście pomiaru grubości tarczy hamulcowej w warsztacie oczekuje się przyrządu typu mikrometr/suwmiarka; wskazana odpowiedź testuje właśnie rozpoznanie właściwego narzędzia do precyzyjnego pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zużycie" i "grubość", zwykle chodzi o pomiar precyzyjny, a więc wybór przyrządu o większej dokładności niż proste przymiary. Dodatkowo warto pamiętać o wykonywaniu pomiaru w kilku miejscach tarczy, aby wykryć nierównomierne zużycie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do pomiaru grubości tarczy hamulcowej stosuje się przyrząd do pomiarów zewnętrznych o wysokiej dokładności, najczęściej mikrometr (czasem także suwmiarkę, zależnie od wymaganej dokładności). Kluczowe jest stabilne oparcie szczęk i powtarzalny docisk.
Linijka ma zbyt małą dokładność i łatwo o błąd odczytu (kąt patrzenia, brak pewnego bazowania, nierówności krawędzi). Przy ocenie zużycia tarczy często liczą się dziesiąte części milimetra, więc potrzebny jest przyrząd precyzyjny.
Oznacza wykonanie kilku pomiarów w różnych miejscach obwodu tarczy. Pozwala to wykryć nierównomierne zużycie lub stożkowatość. Jeden pomiar w przypadkowym miejscu może nie ujawnić lokalnych ubytków lub różnic grubości.
Najczęstsze błędy to: pomiar na rancie z korozją, pomiar na "progu" zużycia zamiast na powierzchni roboczej, zbyt duży docisk, brak oczyszczenia miejsca pomiaru oraz brak kilku pomiarów porównawczych. Każdy z nich zafałszowuje wynik.
Średnicówka jest przeznaczona głównie do pomiarów średnic wewnętrznych (otworów), więc typowo nie służy do pomiaru grubości tarczy. W zadaniach egzaminacyjnych wybór średnicówki zwykle oznacza pomylenie rodzaju mierzonego wymiaru.
Mikrometr wybiera się, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru (np. ocena grubości elementu blisko wartości granicznej). Suwmiarka bywa wygodniejsza, ale zwykle daje mniejszą precyzję i jest bardziej wrażliwa na technikę pomiaru.
Przed pomiarem warto oczyścić miejsce pomiaru z nalotu i zabrudzeń oraz unikać krawędzi z wyraźnym progiem zużycia. Pomiar wykonuje się na powierzchni roboczej tarczy. Dzięki temu wynik odzwierciedla faktyczną grubość, a nie osady.
Zużycie tarcz postępuje stopniowo, a graniczne wartości dopuszczalne mogą być blisko aktualnej grubości. Różnica rzędu 0,1–0,2 mm może zdecydować, czy element nadaje się do dalszej eksploatacji. Dlatego stosuje się przyrządy precyzyjne.
Poza grubością ocenia się m.in. stan powierzchni (pęknięcia, rowki), bicie, przegrzania, korozję oraz współpracę z klockami. Sama grubość nie zawsze wystarcza do oceny bezpieczeństwa, bo tarcza może być uszkodzona mimo właściwego wymiaru.
Często pojawiają się zagadnienia z doboru narzędzi pomiarowych, rozpoznawania elementów układu hamulcowego, podstaw diagnostyki zużycia oraz zasad bezpiecznej obsługi. Warto ćwiczyć dobór przyrządu: co mierzy suwmiarka, mikrometr i średnicówka.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Do oceny zużycia tarczy hamulcowej mierzy się jej grubość, co wymaga przyrządu do precyzyjnych pomiarów zewnętrznych.Mikrometr zapewnia odpowiednią dokładność i powtarzalność odczytu."

Materiały:

  • Podręcznik z metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i suwmiarki)
  • Materiały dydaktyczne z budowy i obsługi układów hamulcowych
  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (zasady pomiaru mikrometrem)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego