KWALIFIKACJA PGF4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
W celu pozyskania kreskowego obrazu czarno-białego z 1-bitową głębią koloru należy ustawić w urządzeniu skanującym tryb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obraz czarno-biały o głębi 1 bit na piksel ma tylko dwa stany (0/1), czyli brak półtonów i brak koloru. Taki zapis odpowiada trybowi bitmapowemu (często nazywanemu też lineart/B&W). RGB i CMYK to modele barw dla obrazów wielobitowych, a "bichromia" dotyczy technik druku.

Pełne wyjaśnienie:

Głębia 1 bit oznacza, że każdy piksel może przyjąć tylko jedną z dwóch wartości (np. 0 albo 1). W praktyce daje to obraz wyłącznie czarny i biały, bez skali szarości i bez informacji o barwie. Taki obraz nazywa się często obrazem kreskowym (line art), bo nadaje się do skanowania rysunków konturowych, schematów, tekstu czy podpisów.

Dlatego właściwym ustawieniem w skanerze jest tryb "bitmapa" (w różnych programach spotkasz też nazwy typu: B/W, Lineart, Black & White). To właśnie ten tryb odpowiada zapisowi 1-bitowemu.

  • "CMYK" jest modelem barw używanym głównie w poligrafii i przygotowaniu do druku. Do opisu pojedynczego piksela potrzebuje zwykle więcej niż 1 bit, więc nie spełnia warunku 1-bitowej głębi.
  • "RGB" jest modelem barw typowym dla urządzeń świecących (monitor, aparat, skaner). Również wymaga wielobitowego zapisu kanałów, więc nie jest trybem 1-bitowego skanu.
  • "bichromia" to pojęcie związane z reprodukcją/drukiem w dwóch barwach (np. dwie farby), a nie standardowy tryb skanowania opisujący 1-bit na piksel. Dwa atramenty w druku nie oznaczają automatycznie 1-bitowej bitmapy w pliku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "1 bit" i "kreskowy", myśl o trybie bitmapowym/lineart. Jeśli pojawiają się RGB/CMYK, to zwykle pytanie dotyczy modelu barw, a nie głębi bitowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
1-bit oznacza, że każdy piksel ma tylko dwa możliwe stany: czarny albo biały. Nie ma półtonów (skali szarości) ani informacji o barwie. Taki obraz jest "kreskowy" i zwykle ma mały rozmiar pliku, ale łatwo traci detale na granicach progowania.
W sterowniku skanera wybierz tryb typu bitmapa, Lineart lub B/W. Te tryby zapisują piksele jako 0/1. Dodatkowo zwróć uwagę na ustawienia progowania (threshold), bo od nich zależy, czy cienkie linie nie znikną albo czy tło nie zrobi się czarne.
RGB opisuje barwę za pomocą trzech składowych (czerwony, zielony, niebieski), co wymaga wielobitowego zapisu kanałów. Nawet jeśli obraz wygląda na czarno-biały, w RGB nadal jest zapisywany jako kolorowy (z równymi wartościami kanałów), a to nie jest 1-bit.
CMYK jest modelem barw używanym głównie w druku i przygotowaniu poligraficznym. Do opisu piksela potrzebuje więcej informacji niż tylko 0/1, więc nie spełnia warunku 1-bitowej głębi. W skanerze CMYK bywa niedostępny lub realizowany jako konwersja, a nie tryb 1-bit.
Tryb bitmapa (często nazywany też lineart) tworzy obraz, w którym piksele są tylko czarne albo białe. Stosuje się go do skanowania tekstu, rysunków technicznych, schematów, nut czy pieczątek. Daje małe pliki i wyraźne krawędzie, ale źle oddaje fotografie.
Obraz 1-bitowy ma wyłącznie czarny i biały, bez pośrednich odcieni. Skala szarości ma wiele poziomów (półtony), dzięki czemu lepiej oddaje cienie i gradienty. Jeśli widzisz gładkie przejścia tonalne, to nie jest 1-bit, tylko co najmniej skala szarości.
Nie używaj 1 bit, gdy skanujesz fotografie, portrety, obrazy z cieniami lub delikatnymi przejściami tonalnymi. Progowanie "ucina" półtony, co powoduje plamy i utratę detali. Wtedy lepsza jest skala szarości lub kolor oraz ewentualna obróbka kontrastu później.
Kluczowe jest progowanie (threshold) oraz ewentualne odszumianie i usuwanie tła. Zbyt niski próg może "zjadać" cienkie linie, a zbyt wysoki zaczernić tło. Warto wykonać podgląd, skorygować próg i dopiero wtedy wykonać skan docelowy.
Nie. "Bichromia" dotyczy zwykle pracy w dwóch barwach (np. w technikach druku lub reprodukcji), a nie sposobu zapisu piksela jako 0/1 w pliku. Obraz 1-bitowy zawsze ma tylko dwa stany piksela, natomiast bichromia może wykorzystywać dwie farby i nadal być wielobitowa.
Utrwal różnice: 1-bit (bitmapa/lineart) do rysunków i tekstu, skala szarości do zdjęć monochromatycznych, RGB do skanów kolorowych, a CMYK jako etap przygotowania do druku. Ćwicz rozpoznawanie po słowach kluczowych: 1 bit, kreskowy, półtony.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że obraz czarno-biały o głębi 1 bit na piksel ma tylko dwa stany (0/1), czyli brak półtonów i brak koloru.

Źródła:

  • Hamrick Software, "VueScan User Guide" – rozdział o ustawieniu Color/B/W/Lineart (Input/Color), https://www.hamrick.com/vuescan/html/vuesc29.htm (dostęp: 2026-02-27)
  • LaserSoft Imaging, "SilverFast Manual" – opis trybów skanowania (Color/Grayscale/Lineart) i ich zastosowań, https://www.silverfast.com/show/manuals/en.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Epson, "Epson Scan Help" – tryby skanowania (Color/Grayscale/Black & White/Line Art) w pomocy do sterownika, https://files.support.epson.com/htmldocs/escan_/escan_rf/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje sterowników skanerów (Epson Scan, HP Scan, Canon IJ Scan Utility) – sekcje o trybach koloru
  • Podstawy obrazowania cyfrowego: rozdzielczość, głębia bitowa, modele barw
  • Poradniki do OCR i digitalizacji dokumentów (ustawienia: B/W, progowanie, odszumianie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego