KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
W celu przeciwdziałania upadkowi podopiecznego podczas wychodzenia z wanny po kąpieli, należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wychodzenie z wanny wiąże się z ryzykiem poślizgnięcia na mokrej powierzchni. Mata antypoślizgowa zwiększa tarcie i stabilność stóp, zmniejszając ryzyko upadku. Balkonik, kula łokciowa i trójnóg służą do chodzenia, a nie do zabezpieczenia dna wanny. W opiece należy też zapewnić uchwyty i asekurację.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas wychodzenia z wanny po kąpieli największym zagrożeniem jest poślizg na mokrej, gładkiej powierzchni oraz chwilowa utrata równowagi przy przenoszeniu ciężaru ciała (wstawanie, obrót, przełożenie nogi przez brzeg wanny). Dlatego właściwym rozwiązaniem jest mata antypoślizgowa, ponieważ działa bezpośrednio na przyczynę ryzyka: zwiększa przyczepność stóp do podłoża i ogranicza możliwość nagłego uślizgu.

Odpowiedź "balkonik" jest nieadekwatna w tej sytuacji, bo to pomoc do przemieszczania się po podłodze, a nie element poprawiający tarcie w obrębie wanny. Dodatkowo w ciasnej przestrzeni łazienki i przy progu wanny może być trudny do prawidłowego ustawienia, a niewłaściwe użycie nie eliminuje śliskiego dna.

Odpowiedzi "kula łokciowa" oraz "trójnóg" również są pomocami lokomocyjnymi (podparcie podczas chodu), ale nie rozwiązują problemu mokrej nawierzchni w wannie. Mogą wspierać chód po wyjściu z wanny, jednak bez zabezpieczenia powierzchni nadal istnieje ryzyko uślizgu w momencie krytycznym.

W praktyce opiekun osoby starszej powinien łączyć rozwiązania środowiskowe i organizacyjne, np. sprawdzić stabilność maty, zadbać o porządek w łazience, rozważyć uchwyty przy wannie oraz zapewnić spokojną asekurację. Kluczowe jest dopasowanie pomocy do konkretnego mechanizmu upadku: tu jest to poślizg, więc priorytetem jest powierzchnia antypoślizgowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mata antypoślizgowa to wkładka na dno wanny lub brodzika, która zwiększa tarcie między stopą a powierzchnią. Stosuje się ją, by ograniczyć uślizg na mokrym podłożu, a tym samym zmniejszyć ryzyko upadku podczas wstawania, obracania się i wychodzenia z wanny.
To moment zmiany pozycji i przenoszenia ciężaru ciała: wstanie, obrót i przełożenie nogi przez brzeg wanny. Mokra skóra i mokre podłoże zmniejszają przyczepność, a ograniczona ruchomość stawów lub osłabienie mięśni utrudniają utrzymanie równowagi.
W praktyce pomocne są stabilne uchwyty/pręty przy wannie, siedzisko lub stołek do kąpieli, dobre oświetlenie oraz usunięcie luźnych dywaników. Ważna jest też organizacja: ręcznik i kosmetyki w zasięgu ręki oraz spokojna asekuracja opiekuna.
Balkonik pomaga głównie podczas chodzenia po płaskiej powierzchni, ale nie rozwiązuje problemu śliskiego dna wanny. W małej łazience może być trudno go ustawić prawidłowo, a przy samym wychodzeniu z wanny kluczowe jest zabezpieczenie powierzchni i pewne podparcie.
Kula łokciowa lub trójnóg bywają użyteczne, gdy potrzebne jest jednostronne podparcie albo gdy przestrzeń jest ograniczona. Wymagają jednak dobrej koordynacji i prawidłowej techniki. Nie zastępują zabezpieczenia antypoślizgowego w strefie kąpieli.
Przed kąpielą warto docisnąć matę do dna, aby przylegała całą powierzchnią (np. przyssawkami) i nie przesuwała się pod naciskiem stopy. Po kąpieli należy ją opłukać i wysuszyć zgodnie z zaleceniami, bo osad i śliskość mogą obniżać przyczepność.
Częste błędy to skupienie się wyłącznie na pomocy do chodzenia (kula, trójnóg, balkonik) bez usunięcia śliskich powierzchni, pozostawianie luźnych dywaników, pośpiech podczas wstawania oraz brak przygotowania rzeczy w zasięgu ręki, co prowokuje niebezpieczne sięganie.
Tak, bo poprawia tarcie na mokrych płytkach po wyjściu z wanny. Nie zastąpi jednak maty w samej wannie. Najbezpieczniej łączyć rozwiązania: mata w wannie, stabilne podparcie/uchwyty oraz odpowiednie obuwie lub skarpetki z podeszwą antypoślizgową.
Asekuracja polega na czuwaniu blisko, dawaniu stabilnego wsparcia (np. pod łokieć lub tułów), pilnowaniu tempa wstawania i kontrolowaniu, czy stopa stoi pewnie. Należy też zadbać, aby senior miał jasne polecenia i czas na wykonanie ruchu bez pośpiechu.
Ucz się przez analizę ryzyka: co jest przyczyną upadku (poślizg, brak podparcia, pośpiech), a potem dobierz rozwiązanie. Zapamiętaj różnicę między sprzętem środowiskowym (mata, uchwyt, siedzisko) a lokomocyjnym (balkonik, kula, trójnóg).
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wychodzenie z wanny wiąże się z ryzykiem poślizgnięcia na mokrej powierzchni."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Falls (Fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls - accessed 2026-03-02
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Older Adult Falls (home safety / prevention resources): https://www.cdc.gov/falls/index.html - accessed 2026-03-02
  • NHS (UK) – Falls: https://www.nhs.uk/conditions/falls/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o profilaktyce upadków u osób starszych (poradniki geriatryczne, pielęgniarskie)
  • Zalecenia instytucji zdrowia publicznego dotyczące zapobiegania upadkom (sekcje o środowisku domowym)
  • Instrukcje producentów sprzętu łazienkowego dla seniorów (maty, uchwyty, siedziska) – zasady prawidłowego montażu i użytkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego