Stężenie 0,5% oznacza, że na 100 części roztworu przypada 0,5 części substancji (tu: koncentratu), a pozostała część to rozcieńczalnik (woda). W zadaniach praktycznych dotyczących przygotowania roztworów roboczych najczęściej liczy się to objętościowo, korzystając z prostego rachunku procentowego.
Krok 1: ujednolicenie jednostek.
3 litry = 3000 ml.
Krok 2: obliczenie ilości koncentratu.
0,5% z 3000 ml = 0,5/100 × 3000 ml = 0,005 × 3000 ml = 15 ml.
Krok 3: obliczenie ilości wody.
Objętość końcowa roztworu ma wynosić 3000 ml, więc wody trzeba dodać: 3000 ml − 15 ml = 2985 ml.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 2915 ml wody i 85 ml koncentratu – 85 ml w 3000 ml to ok. 2,83%, czyli kilka razy więcej niż 0,5%. Taki błąd wynika często z mylenia zapisu 0,5% z 5% lub z błędnego przesunięcia przecinka.
- 2995 ml wody i 5 ml koncentratu – 5 ml w 3000 ml to ok. 0,167%, czyli za mało; roztwór może nie osiągnąć zakładanego stężenia roboczego.
- 3000 ml wody i 15 ml koncentratu – tu suma wynosi 3015 ml, a więc nie jest to przygotowanie 3 litrów roztworu, tylko więcej. To typowy błąd polegający na potraktowaniu 3 litrów jako samej wody, a nie jako objętości końcowej mieszaniny.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy podana w treści jest objętość końcowa roztworu. Jeśli tak, to wodę liczysz jako "całość minus koncentrat".
