Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 11.
W celu sprawdzenia poprawności działania wyłączników różnicowoprądowych zmierzono ich różnicowe prądy zadziałania i wyniki zamieszczono w przedstawionej tabeli. Który z wyłączników spełnia warunek prądu zadziałania IA = (0,5÷1,00) IΔN?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów różnicowych prądów zadziałania dla różnych wyłączników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek wymaga, aby zmierzony prąd zadziałania IA mieścił się w przedziale od 0,5 do 1,0 wartości znamionowej IΔN. Należy dla każdego wyłącznika obliczyć granice (0,5·IΔN oraz 1,0·IΔN) i porównać z wynikiem z tabeli. Zestaw "P202 25-30-AC" spełnia ten zakres.

Pełne wyjaśnienie:

Wyłącznik różnicowoprądowy powinien zadziałać przy prądzie różnicowym mieszczącym się w określonym zakresie względem jego znamionowego prądu różnicowego IΔN. W zadaniu podano kryterium:

IA = (0,5÷1,00)·IΔN

Oznacza to, że zmierzony prąd zadziałania IA ma być:

  • nie mniejszy niż 0,5·IΔN,
  • i jednocześnie nie większy niż 1,0·IΔN.

Jak rozwiązać zadanie krok po kroku:

  1. Dla każdego wyłącznika odczytaj z jego oznaczenia wartość IΔN (np. 30 mA, 10 mA, 100 mA – zależnie od wariantu).
  2. Wyznacz dopuszczalne granice: dolną 0,5·IΔN oraz górną 1,0·IΔN.
  3. Z tabeli (z pomiarów) odczytaj IA dla danego wyłącznika.
  4. Sprawdź, czy IA mieści się w wyznaczonym przedziale.

Odpowiedź "P202 25-30-AC" jest poprawna, ponieważ jego zmierzony prąd zadziałania (z tabeli) mieści się między połową a pełną wartością IΔN przypisaną temu aparatowi.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z jednego z powodów: wynik IA jest za mały (poniżej 0,5·IΔN), jest za duży (powyżej 1,0·IΔN) albo porównanie wykonano do niewłaściwego IΔN (np. pomylono 10 mA, 30 mA i 100 mA). W praktyce szczególnie częste jest też przeoczenie jednostek (mA) oraz odczytanie IΔN nie z oznaczenia aparatu, lecz błędnie z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza parametr IΔN na wyłączniku różnicowoprądowym?
IΔN to znamionowy prąd różnicowy wyłącznika (np. 30 mA). Określa wartość prądu upływu, przy której aparat ma zadziałać w warunkach normowych. W zadaniach egzaminacyjnych IΔN zwykle odczytuje się z oznaczenia urządzenia, a IA z tabeli pomiarów.
Co to jest prąd zadziałania I_A wyłącznika RCD?
IA to zmierzony prąd różnicowy, przy którym badany wyłącznik rzeczywiście zadziałał podczas próby. Porównuje się go z wymaganym zakresem zależnym od IΔN. Dzięki temu ocenia się, czy aparat działa prawidłowo, a nie tylko czy ma poprawne oznaczenia.
Jak rozumieć zapis I_A = (0,5÷1,00)·IΔN?
To zapis przedziału: prąd zadziałania IA ma być nie mniejszy niż 0,5·IΔN i nie większy niż 1,0·IΔN. Innymi słowy, aparat nie powinien zadziałać ani "za wcześnie", ani "za późno" względem swojej wartości znamionowej.
Jak obliczyć dopuszczalny zakres I_A dla IΔN = 30 mA?
Dla IΔN = 30 mA dolna granica to 0,5·30 mA = 15 mA, a górna granica to 1,0·30 mA = 30 mA. Jeśli tabela pomiarów podaje IA w mA, porównujesz bez przeliczania; jeśli w A, przelicz mA na A.
Dlaczego wynik I_A poniżej 0,5·IΔN jest uznawany za nieprawidłowy?
Zadziałanie poniżej 0,5·IΔN oznacza, że wyłącznik może wyłączać obwód przy zbyt małych prądach upływu, co bywa uciążliwe eksploatacyjnie (nieuzasadnione wyzwolenia). W zadaniach kontrolnych ocenia się zgodność z wymaganym zakresem, a nie tylko "czy wyłącza".
Dlaczego wynik I_A powyżej 1,0·IΔN dyskwalifikuje wyłącznik?
Jeśli IA przekracza 1,0·IΔN, wyłącznik zadziała dopiero przy większym prądzie upływu niż przewidziano. To może pogorszyć skuteczność ochrony przeciwporażeniowej. W praktyce jest to sygnał, że aparat może być niesprawny lub poza dopuszczalnymi parametrami.
Jak nie pomylić IΔN z innymi wartościami na oznaczeniu wyłącznika?
Na obudowie występuje zwykle także prąd znamionowy toru prądowego (np. 25 A, 40 A) oraz typ (np. AC). W tym zadaniu IΔN to wartość w mA (np. 10/30/100 mA), natomiast 25 A czy 40 A nie służą do sprawdzenia warunku (0,5–1,0)·IΔN.
Czy typ AC ma wpływ na spełnienie warunku I_A względem IΔN?
Warunek z zadania dotyczy wartości prądu zadziałania w relacji do IΔN, niezależnie od typu. Typ (np. AC) opisuje, na jakie kształty prądu różnicowego aparat reaguje. W obliczeniu przedziału nadal używasz IΔN i wyniku pomiaru IA.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w zadaniach z tabelą pomiarów RCD?
Najczęstsze pomyłki to: nieprzeliczenie jednostek (mA/A), porównanie IA do prądu 25 A lub 40 A zamiast do IΔN, oraz błędne odczytanie przedziału (np. uznanie, że wystarczy spełnić tylko jedną granicę). Pomaga zapisanie dolnej i górnej granicy osobno.
Gdzie w praktyce gazowniczej spotyka się wyłączniki różnicowoprądowe?
RCD spotyka się w instalacjach zasilających urządzenia i automatykę na obiektach związanych z gazem (np. kotłownie, szafki sterownicze, gniazda serwisowe). Technik gazownictwa często współpracuje z elektrykami przy odbiorach i eksploatacji, więc rozumienie kryteriów testu RCD wspiera bezpieczeństwo pracy.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Warunek wymaga, aby zmierzony prąd zadziałania IA mieścił się w przedziale od 0,5 do 1,0 wartości znamionowej IΔN."

Źródła:

  • PN-EN 61008-1: Wyłączniki różnicowoprądowe bez członów nadprądowych do użytku domowego i podobnego (RCCB) — wymagania ogólne (zakresy zadziałania w relacji do IΔN)
  • PN-EN 61009-1: Wyłączniki różnicowoprądowe z członami nadprądowymi do użytku domowego i podobnego (RCBO) — wymagania ogólne (wymagania dotyczące zadziałania przy prądzie różnicowym)
  • PN-HD 60364-6: Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Część 6: Sprawdzanie (badania i weryfikacja środków ochrony, w tym testy RCD)

Materiały:

  • Instrukcje producentów wyłączników różnicowoprądowych (opis IΔN i procedury testów)
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów ochronnych instalacji elektrycznych (RCD)
  • Normy dotyczące sprawdzania instalacji elektrycznych oraz badań RCD
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego