KWALIFIKACJA DRM7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
W celu sprostania wymaganiom technologicznym podanym w opisie należy zastosować kalander
Ilustracja przedstawia fragment tekstu, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalander szczotkowy poleruje powłokę pigmentową obracającymi się szczotkami, dzięki czemu można uzyskać wybłyszczenie bez istotnego docisku i bez zagęszczania struktury podłoża. Kalandry wałowe (cierny, soft-kalander, superkalander) działają przez docisk i tarcie wałów, co nieuchronnie prowadzi do kompresji (utraty pulchności) i zwykle zwiększa gładkość.

Pełne wyjaśnienie:

Kalandrowanie to etap wykończania, w którym kształtuje się właściwości powierzchniowe papieru (m.in. połysk i gładkość). Kluczowe jest jednak to, jak urządzenie oddziałuje na wstęgę: przez docisk wałów czy przez polerowanie.

Odpowiedź "szczotkowy" jest właściwa, gdy celem jest wybłyszczenie powłoki pigmentowej przy jednoczesnym warunku, że struktura podłoża i powłoki nie może ulec zagęszczeniu oraz że nie jest wymagana duża gładkość. Kalander szczotkowy nadaje połysk poprzez kontakt z obracającymi się szczotkami, co pozwala uzyskać efekt satynowy/połyskowy bez typowej dla docisku wałowego kompresji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "cierny" – wykorzystuje różne prędkości obrotowe wałów (tarcie), co sprzyja wzrostowi temperatury i połysku, ale odbywa się kosztem silnego zagęszczenia struktury. To sprzeczne z wymaganiem zachowania pulchności.
  • "soft-kalander" – układ stalowy wał + wał pokryty polimerem daje dobrą jakość powierzchni, ale nadal pracuje przez docisk, więc powoduje co najmniej umiarkowane zagęszczenie. Stosuje się go, gdy akceptuje się zmianę objętości w zamian za lepszą gładkość.
  • "superkalander" – wielowałowy układ (twarde/miękkie wały) służy do uzyskania bardzo wysokiego połysku i gładkości, ale typowo daje największe zagęszczenie. To rozwiązanie "maksymalizujące" wykończenie, nie zaś chroniące strukturę.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w wymaganiach pojawia się jednocześnie połysk i zakaz zagęszczania, rozważ w pierwszej kolejności rozwiązania polerujące (szczotki), a nie wałowe dociskowe. Jeśli celem jest także maksymalna gładkość, wtedy częściej wybiera się układy wałowe (np. superkalandry).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kalandrowanie to operacja wykończania, w której wstęga papieru przechodzi przez układ roboczy urządzenia, aby nadać jej określone cechy powierzchniowe, np. większy połysk lub gładkość. W praktyce trzeba też uwzględnić skutek uboczny: możliwe zagęszczenie (spadek pulchności) materiału.
Kalander szczotkowy działa przez polerowanie powierzchni obracającymi się szczotkami, a nie przez silny docisk wałów. Dzięki temu może zwiększać połysk powłoki pigmentowej przy zachowaniu struktury i objętości papieru. Stosuje się go, gdy połysk jest ważny, ale nie wolno zagęszczać podłoża.
Kalandry wałowe pracują przez docisk i kontakt papieru z wałami (często także tarcie), co mechanicznie "spłaszcza" strukturę papieru. Efektem jest mniejsza pulchność i większa gęstość objętościowa. To bywa pożądane przy gładkości, ale jest niekorzystne, gdy wymagane jest zachowanie objętości.
Połysk dotyczy tego, jak powierzchnia odbija światło (efekt wybłyszczenia), a gładkość opisuje mikrochropowatość i "równość" powierzchni. Te cechy często współwystępują, ale nie są tym samym. Można uzyskać połysk bez wymagania bardzo wysokiej gładkości, np. przez polerowanie powłoki.
Superkalander stosuje się wtedy, gdy celem jest bardzo wysoka gładkość i połysk, typowo w wyrobach wymagających "mocnego" wykończenia powierzchni. Trzeba jednak liczyć się z istotnym zagęszczeniem struktury, bo wielowałowy układ działa przez silny i powtarzalny docisk.
Nie. Soft-kalander daje dobrą jakość powierzchni dzięki kombinacji wału stalowego i wału z okładziną polimerową, ale nadal jest kalandrem dociskowym, więc może zagęszczać papier. "Lepszy" zależy od wymagań wyrobu: czasem priorytetem jest zachowanie pulchności, a wtedy korzystniejszy bywa kalander szczotkowy.
Kalander cierny wykorzystuje różne prędkości wałów i tarcie, co sprzyja efektowi wykończenia (np. połyskowi), ale jednocześnie wiąże się z dociskiem i intensywnym oddziaływaniem mechanicznym. To zwykle prowadzi do wyraźnego zagęszczenia (spadku pulchności), czyli łamie warunek zachowania struktury podłoża.
Szukaj kombinacji wymagań: połysk/wybłyszczenie powłoki pigmentowej oraz jednoczesny zakaz zagęszczania struktury (zachowanie pulchności). Jeśli dodatkowo podkreślono, że nie jest potrzebna bardzo duża gładkość, to typowy sygnał, że liczy się polerowanie bez kompresji, czyli zastosowanie kalandra szczotkowego.
Najczęstsze są: utożsamianie połysku z gładkością (wybór superkalandru "bo daje najlepsze"), pomijanie warunku o braku zagęszczenia oraz założenie, że wszystkie kalandry działają tak samo. Pomaga metoda: najpierw wypisz ograniczenia (np. brak kompresji), dopiero potem dobierz typ urządzenia.
W typowych zadaniach technologicznych dobór rodzaju kalandra wynika głównie z wymaganych parametrów produktu (połysk, gładkość, pulchność) i właściwości powłoki, a nie z przepisów prawnych. Dlatego kluczowa jest wiedza procesowa: jakie skutki (np. zagęszczenie) powodują poszczególne typy kalandrów.
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Kalander szczotkowy poleruje powłokę pigmentową obracającymi się szczotkami, dzięki czemu można uzyskać wybłyszczenie bez istotnego docisku i bez zagęszczania struktury podłoża."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii papiernictwa: działy o wykończaniu powierzchni i kalandrowaniu
  • Instrukcje/DTR producentów kalandrów (opis zasady działania: szczotkowe vs wałowe)
  • Notatki porównawcze parametrów: połysk–gładkość–pulchność (tabela różnic i skutków procesu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego