KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
W celu ułatwienia odnalezienia wejścia do ula pszczoły oznaczają pobliże ula wydzieliną. W którym gruczole powstaje ta wydzielina?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź: gruczoł zapachowy.
Wydzielina używana do ułatwienia odnalezienia wylotka ma charakter feromonowy i służy orientacji oraz "zwoływaniu" pszczół do miejsca wejścia. Jest wytwarzana przez gruczoł zapachowy (często opisywany jako gruczoł Nasonowa), a nie przez gruczoły związane z innymi funkcjami organizmu.

Pełne wyjaśnienie:

Wydzielina ułatwiająca odnalezienie wejścia do ula to sygnał chemiczny (feromon), który pomaga pszczołom zorientować się, gdzie znajduje się właściwy wylotek. Pszczoły mogą go uwalniać w pobliżu wejścia, m.in. podczas wachlowania skrzydłami, aby rozprowadzić zapach i ułatwić innym osobnikom powrót lub zebranie się w danym miejscu.

Dlaczego "zapachowym" jest poprawnie?
Za tego typu sygnał orientacyjny odpowiada gruczoł zapachowy, często nazywany też gruczołem Nasonowa. Jego rola wiąże się właśnie z komunikacją węchową i naprowadzaniem na miejsce (np. wejście do ula lub punkt zbiórki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Rektalnym – określenie związane z okolicą odbytu i procesami wydalniczymi; nie jest to standardowo wskazywany gruczoł odpowiedzialny za feromon orientacyjny ułatwiający znalezienie wylotka.
  • Żuwaczkowym – gruczoły w obrębie aparatu gębowego kojarzą się z wydzielinami o innych funkcjach (np. związanych z przetwarzaniem pokarmu, pracą w ulu), a nie z typowym "znakowaniem" miejsca wejścia feromonem orientacyjnym.
  • Kieszonkowym – nazwa nie jest jednoznacznie kojarzona w praktyce pszczelarskiej z feromonem naprowadzającym na wylotek; jako odpowiedź odciąga uwagę od właściwego gruczołu zapachowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest mowa o "ułatwieniu odnalezienia wejścia", kluczowe hasła to orientacja, feromon i zapach. To kieruje do gruczołu zapachowego (Nasonowa), a nie do gruczołów aparatu gębowego czy struktur związanych z wydalaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gruczoł zapachowy, często nazywany gruczołem Nasonowa, to narząd wytwarzający feromon orientacyjny. Pszczoły uwalniają go, aby naprowadzać inne osobniki na wejście do ula lub punkt zbiórki, wzmacniając komunikację węchową w rodzinie.
Pszczoły mogą oznaczać okolicę wylotka feromonem, a następnie rozprowadzać go ruchem skrzydeł (wachlowaniem). Zapach tworzy "wskazówkę" dla powracających osobników, dzięki czemu szybciej trafiają do właściwego wejścia, zwłaszcza przy wielu ulach.
Bo pytanie dotyczy wydzieliny pomagającej w orientacji i znalezieniu wejścia do ula. Taka funkcja jest związana z feromonami orientacyjnymi, które wytwarza gruczoł zapachowy (Nasonowa). Pozostałe nazwy sugerują inne układy i inne role biologiczne.
W typowych opisach zachowań orientacyjnych pszczół feromon naprowadzający na wylotek wiąże się z gruczołem zapachowym (Nasonowa), a nie z gruczołami aparatu gębowego. Gruczoły żuwaczkowe są kojarzone z innymi wydzielinami i innymi funkcjami w życiu rodziny.
Najczęściej wtedy, gdy trzeba naprowadzić inne pszczoły na konkretne miejsce: wejście do ula, punkt zbiórki lub sytuacje, w których część robotnic musi szybko trafić do właściwej lokalizacji. W praktyce widać to m.in. przy wylotku, gdy pszczoły wachlują.
Feromon orientacyjny służy kierowaniu i skupianiu pszczół w jednym miejscu (np. przy wylotku). Inne zapachy mogą dotyczyć alarmu, rozrodu lub rozpoznawania członków rodziny. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie "odnalezienie wejścia" z orientacją, a nie z obroną czy karmieniem.
To sytuacja, w której pszczoły zostawiają i rozprowadzają sygnał zapachowy w okolicy wylotka. Taki "znacznik" pomaga innym pszczołom zlokalizować wejście, ogranicza błądzenie między ulami i wspiera sprawną organizację lotów, szczególnie w gęsto ustawionej pasiece.
To typowy dystraktor sprawdzający, czy zdający rozumie funkcję, a nie tylko "brzmienie" nazwy. "Rektalny" kojarzy się z anatomią i wydzielinami, ale nie pasuje do funkcji orientacyjnej przy wylotku. Poprawna analiza zaczyna się od celu: naprowadzanie zapachem.
Najczęstsze pomyłki to wybór gruczołu na podstawie skojarzenia z "wydzieliną" (bez rozróżnienia funkcji) oraz mylenie gruczołów aparatu gębowego z gruczołami zapachowymi. Pomaga technika: najpierw ustal funkcję (orientacja), potem dopasuj narząd (zapachowy).
Najlepiej łączyć nazwy z funkcją i sytuacją w pasiece. Zrób fiszki: "orientacja/wylotek" → gruczoł zapachowy (Nasonowa). "alarm/obrona" → inne feromony. Ucz się poprzez obserwacje przy ulu i krótkie schematy: funkcja → narząd → efekt.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa odpowiedź: gruczoł zapachowy.Wydzielina używana do ułatwienia odnalezienia wylotka ma charakter feromonowy i służy orientacji oraz "zwoływaniu" pszczół do miejsca wejścia."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – hasło "Nasonov gland" (opis funkcji feromonu orientacyjnego) https://www.britannica.com/ (wyszukiwarka haseł: Nasonov gland) – dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Gruczoł Nasonowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Gruczo%C5%82_Nasonowa – dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN) – "Nasonov gland" https://en.wikipedia.org/wiki/Nasonov_gland – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z biologii pszczoły miodnej (anatomia i fizjologia)
  • Materiały szkoleniowe dla pszczelarzy dotyczące feromonów i zachowań orientacyjnych
  • Atlasy/anatomia owadów (układ gruczołów u błonkówek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego