KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
W celu umożliwienia samodzielnego ubierania się podopiecznej, która choruje na chorobę Parkinsona i ma trudności w zakresie czynności manipulacyjnych, należy zapewnić jej odzież zapinaną na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzepy są zwykle najłatwiejsze w obsłudze przy ograniczonej precyzji ruchów dłoni, bo nie wymagają celowania w małe elementy ani wykonywania złożonych ruchów palców. Haftki, guziki i zatrzaski częściej wymagają dobrej koordynacji i chwytu precyzyjnego, co bywa trudne w chorobie Parkinsona.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Parkinsona często występują trudności w zakresie motoryki małej i czynności manipulacyjnych: spowolnienie ruchów, sztywność, drżenie oraz problemy z precyzyjnym chwytaniem małych elementów. Przy ubieraniu przekłada się to na kłopot z trafieniem w otwór, przytrzymaniem drobnych części i wykonaniem sekwencji precyzyjnych ruchów palcami.

Odpowiedź "rzepy" jest właściwa, ponieważ zapięcie na rzep zwykle wymaga jedynie zbliżenia dwóch powierzchni i dociśnięcia ich do siebie, a przy rozpinaniu – pociągnięcia. To ogranicza potrzebę precyzyjnego "celowania" i pracy opuszkami palców, dzięki czemu wspiera samodzielność i zmniejsza frustrację.

Pozostałe propozycje są mniej korzystne w opisanej sytuacji:

  • "guziki" – zwykle wymagają chwytu precyzyjnego, ustawienia guzika i przeprowadzenia go przez dziurkę, co jest czynnością wieloetapową i podatną na błędy przy drżeniu lub sztywności.
  • "haftki" – są małe, wymagają bardzo precyzyjnego ustawienia i często użycia paznokci/opuszki palca, co bywa szczególnie trudne przy zaburzeniach manipulacji.
  • "zatrzaski" – mogą wydawać się proste, ale często wymagają dobrego dopasowania elementów i odpowiedniej siły nacisku w małym punkcie, co również może utrudniać samodzielne zapięcie.

W praktyce opiekun medyczny, wspierając samodzielność, powinien dobierać takie rozwiązania, które upraszczają ruch (mniej etapów, większe elementy chwytne) i pozwalają podopiecznej wykonać czynność możliwie samodzielnie, oferując pomoc dopiero wtedy, gdy jest faktycznie konieczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynności manipulacyjne to precyzyjne ruchy dłoni i palców potrzebne np. do chwytania małych elementów, trafiania w otwór i wykonywania ruchów sekwencyjnych. Przy ubieraniu obejmują m.in. zapinanie guzików, haftek, suwaków czy dopasowanie zatrzasków.
Guziki wymagają chwytu precyzyjnego i kilku etapów ruchu: ustawienia guzika, przytrzymania materiału i przeprowadzenia przez dziurkę. Objawy Parkinsona, takie jak drżenie, sztywność i spowolnienie, łatwo zaburzają te małe, dokładne ruchy.
Najczęściej najłatwiejsze jest zapięcie na rzep, bo wymaga mniejszej precyzji niż guziki czy haftki. Wystarczy zbliżyć i docisnąć elementy, a rozpięcie polega zwykle na pociągnięciu, co lepiej toleruje drżenie i sztywność.
Zatrzaski czasem pomagają, ale często nadal wymagają dobrego dopasowania elementów i nacisku w konkretnym punkcie. Dla wielu osób z ograniczoną precyzją ruchów łatwiejsze będą rzepy, bo "wybaczają" mniej dokładne ustawienie dłoni.
Najpierw usuń bariery: dobierz prostą odzież (np. rzepy), zapewnij stabilne siedzenie i czas bez pośpiechu. Pomagaj etapami: podawaj ubranie, ustaw je właściwą stroną, a czynność zapięcia pozwól wykonać podopiecznemu, dopiero potem delikatnie koryguj.
Praktyczne są ubrania z większymi elementami chwytanymi i prostymi zapięciami (np. rzepy), luźniejszym krojem oraz łatwym zakładaniem. Warto unikać drobnych haftek i wielu małych guzików, jeśli celem jest maksymalna samodzielność.
Gdy problemem jest głównie zapinanie, a ruchomość barków i szyi pozwala na bezpieczne wkładanie. Jeśli jednak pojawia się ból, ograniczenie zakresu ruchu lub ryzyko utraty równowagi, lepsza bywa odzież rozpinana z przodu na proste zapięcia.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie tego, co jest popularne w odzieży (np. guziki), zamiast oceny, jakie zapięcie wymaga najmniej precyzji palców. W zadaniach o Parkinsonie zwykle szuka się rozwiązań upraszczających manipulację.
Poza doborem odzieży mogą pomagać: stabilne krzesło z oparciem, odpowiednie oświetlenie, organizacja ubrań w stałym miejscu oraz przygotowanie garderoby w kolejności zakładania. W zależności od potrzeb stosuje się też proste przybory do chwytu.
Ucz się schematem: najpierw rozpoznaj ograniczenie (np. precyzja dłoni), potem dobierz najprostsze ułatwienie (np. rzepy), a na końcu wskaż cel opieki: bezpieczeństwo i samodzielność. Ćwicz na przykładach: ubieranie, higiena, jedzenie, przemieszczanie.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Rzepy są zwykle najłatwiejsze w obsłudze przy ograniczonej precyzji ruchów dłoni, bo nie wymagają celowania w małe elementy ani wykonywania złożonych ruchów palców."

Źródła:

  • Parkinson’s UK – strona poradnikowa (wyszukiwanie tematu: clothing / dressing / fastenings) https://www.parkinsons.org.uk/ (dostęp: 2026-03-02)
  • National Institute on Aging (NIA) – materiały o trudnościach w samoopiece i ADL u osób starszych https://www.nia.nih.gov/health (dostęp: 2026-03-02)
  • Cleveland Clinic – materiały edukacyjne o chorobie Parkinsona i objawach wpływających na sprawność ruchową https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8525-parkinsons-disease (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o ADL i wspieraniu samoobsługi w chorobach neurologicznych
  • Poradniki organizacji ubierania i doboru odzieży dla osób z ograniczoną sprawnością manualną
  • Konsultacje i zalecenia terapeuty zajęciowego (jeśli dostępny) dotyczące adaptacji czynności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego