W analizie jakościowej kluczowe jest pełne roztworzenie próbki, aby składniki stopu przeszły do roztworu w postaci jonów, które można dalej identyfikować reakcjami charakterystycznymi. Mosiądz jest stopem, którego główne składniki to cynk i miedź. To oznacza, że dobierając kwas do roztwarzania, trzeba uwzględnić zachowanie obu metali.
Kwas azotowy(V), zwłaszcza stężony, jest typowym kwasem utleniającym. W praktyce laboratoryjnej jest często wykorzystywany do roztwarzania wielu metali i stopów, ponieważ ułatwia przejście metalu do roztworu poprzez reakcje redoks. Dzięki temu miedź (która w kwasach nieutleniających może roztwarzać się słabo lub wymaga dodatkowych utleniaczy) przechodzi do roztworu znacznie sprawniej.
Odpowiedź "azotowym(V)" jest więc właściwa, bo odpowiada wymaganiu: szybko i możliwie całkowicie roztworzyć składniki mosiądzu, przygotowując roztwór do dalszych prób jakościowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym kontekście:
- "chlorowodorowym" i "bromowodorowym" to kwasy silne, ale nieutleniające. W typowym ujęciu analitycznym nie są one optymalnym wyborem do roztwarzania stopu zawierającego miedź, bo nie zapewniają tak skutecznego przejścia miedzi do roztworu jak kwas utleniający.
- "siarkowym(VI)" (zwłaszcza stężony) bywa stosowany w innych procesach, jednak w przygotowaniu próbek do analizy jakościowej dobór odczynnika ma prowadzić do jednoznacznego i sprawnego roztworzenia stopu; w przypadku stopów Cu-Zn standardowo preferuje się odczynnik o działaniu utleniającym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w próbce jest miedź lub jej stopy, a pytanie dotyczy roztwarzania w kwasie, często właściwą drogą jest wybór kwasu o charakterze utleniającym. Zawsze jednak należy pamiętać o zasadach BHP: stężone kwasy są żrące, wydzielające opary i wymagają pracy w dygestorium oraz stosowania ochrony oczu i rąk.
