KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
W celu wykonania gwintu wewnętrznego M10 kompletem gwintowników na tokarce konwencjonalnej obrabiarka musi być wyposażona w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Konik z pinolą" umożliwia osiowe prowadzenie oprawki z gwintownikiem i stabilne dosuwanie narzędzia do otworu, co jest kluczowe przy gwintowaniu wewnętrznym kompletem gwintowników na tokarce. Pozostałe elementy (śruba pociągowa, skrzynka Nortona, podtrzymka) nie służą do takiego prowadzenia gwintownika w osi wrzeciona.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wykonywaniu gwintu wewnętrznego M10 kompletem gwintowników na tokarce konwencjonalnej kluczowe jest zapewnienie współosiowości gwintownika z wcześniej wykonanym otworem oraz możliwość kontrolowanego, osiowego dosuwu narzędzia. Taką funkcję spełnia konik z pinolą: pinola pozwala osadzić oprawkę/uchwyt do gwintowników i prowadzić gwintownik w osi obrabiarki, ograniczając bicie i ryzyko zakleszczenia lub złamania narzędzia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Śruba pociągowa" jest związana z posuwem wzdłużnym i gwintowaniem nożem tokarskim (synchronizacja posuwu z obrotami wrzeciona). Przy gwintowaniu kompletem gwintowników (zwłaszcza prowadzonych z konika) nie jest to wyposażenie niezbędne do samego prowadzenia gwintownika w otworze.
  • "Podtrzymka stała" służy do podpierania długich, wiotkich przedmiotów obrabianych w celu ograniczenia ugięcia podczas toczenia. Nie pełni roli prowadnicy osiowej dla gwintownika i nie jest typowym wymaganiem do wykonania gwintu wewnętrznego gwintownikami.
  • "Skrzynka Nortona" umożliwia dobór posuwów i skoków gwintów przy toczeniu i nacinaniu gwintów nożem oraz doborze posuwów mechanicznych. W przypadku użycia kompletu gwintowników nie jest to element konieczny do wykonania gwintu wewnętrznego w otworze.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na metodę wykonania gwintu. Jeśli w treści jest "komplet gwintowników", to zwykle testowana jest wiedza o prowadzeniu narzędzia i osprzęcie (konik/pinola/oprawka), a nie o przekładniach posuwu wykorzystywanych przy gwintowaniu nożem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konik z pinolą umożliwia osiowe prowadzenie oprawki z gwintownikiem i kontrolowany dosuw wzdłuż osi wrzeciona. Dzięki temu gwintownik wchodzi prosto w otwór, co zmniejsza ryzyko przekoszenia gwintu oraz złamania narzędzia.
Najczęściej stosuje się oprawkę/uchwyt do gwintowników osadzony w pinoli konika. Przed gwintowaniem trzeba wykonać otwór pod gwint i sfazować wejście. Prowadzenie z konika stabilizuje oś gwintownika względem otworu.
Śruba pociągowa służy do synchronizacji posuwu przy gwintowaniu nożem (posuw mechaniczny zgodny ze skokiem). Przy gwintowaniu kompletem gwintowników posuw wynika z pracy gwintownika, a kluczowe jest prowadzenie osiowe, które zapewnia konik.
Skrzynkę Nortona wykorzystuje się głównie przy nacinaniu gwintów nożem tokarskim, gdy trzeba dobrać skok gwintu i posuw związany z obrotami wrzeciona. Dla gwintowania gwintownikiem nie jest to element decydujący o możliwości wykonania gwintu.
Brak osiowego prowadzenia sprzyja przekoszeniu gwintownika, co powoduje nierówny gwint, zatarcia, a nawet złamanie narzędzia w otworze. Częstym skutkiem jest też pogorszenie jakości powierzchni i trudności z wkręceniem śruby o nominalnym rozmiarze.
Podtrzymka stała służy do podpierania długich i wiotkich wałków podczas toczenia, aby ograniczyć ugięcie i drgania. Jest przydatna przy obróbce elementów smukłych, ale nie odpowiada za prowadzenie gwintownika w osi otworu przy gwintowaniu wewnętrznym.
Trzeba wykonać otwór wiertłem o odpowiedniej średnicy pod gwint, a następnie wykonać fazę/nawiert na wejściu, aby ułatwić rozpoczęcie gwintowania. Ważne jest także usunięcie zadziorów i zapewnienie smarowania dobranego do materiału.
W praktyce konik z pinolą jest najczęściej wykorzystywanym i najprostszym sposobem prowadzenia gwintownika osiowo na tokarce konwencjonalnej. Istnieją też inne rozwiązania (np. oprawki kompensacyjne), ale bez konika trudniej zapewnić stabilne, osiowe prowadzenie.
Częsty błąd to kojarzenie każdego gwintowania wyłącznie z przekładniami posuwu (śruba pociągowa, skrzynka Nortona) i pomijanie metody wykonania gwintu. Przy gwintownikach kluczowe jest prowadzenie osiowe, a nie dobór skoku na przekładniach.
Wskazówką są sformułowania typu "komplet gwintowników", "gwintownik", "gwintowanie ręczne" lub "oprawka w pinoli". Przy gwintowaniu nożem zwykle pojawiają się odniesienia do skoku gwintu, posuwu, śruby pociągowej i doboru przełożeń.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: ""Konik z pinolą" umożliwia osiowe prowadzenie oprawki z gwintownikiem i stabilne dosuwanie narzędzia do otworu, co jest kluczowe przy gwintowaniu wewnętrznym kompletem gwintowników na tokarce."

Źródła:

  • Sandvik Coromant, "Tapping (Gwintowanie)" – poradnik/sekcja o gwintowaniu i prowadzeniu narzędzia, https://www.sandvik.coromant.com/ (nawigacja: Knowledge/Machining knowledge/Threading/Tapping) – dostęp 2026-02-28
  • Dormer Pramet, "Threading / Tapping – Technical information" (materiały techniczne dot. gwintowników i warunków gwintowania), https://www.dormerpramet.com/ (sekcje: Products/Technical) – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcja/DTR tokarki konwencjonalnej (opis konika i jego zastosowań)
  • Poradniki technologiczne obróbki skrawaniem (rozdziały: gwintowanie, gwintowniki)
  • Katalogi producentów narzędzi skrawających – poradniki do gwintowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego