KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 30.
W celu wykonania otworów pod gwint M8 należy zastosować wiertło
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla gwintu metrycznego M8 (typowo skok 1,25) przed gwintowaniem wykonuje się otwór o średnicy mniejszej niż 8 mm. Z tablic doboru wynika, że standardowa średnica wiertła pod gwint M8 wynosi 6,8 mm, co zapewnia właściwą ilość materiału na zwoje gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

Gwint wewnętrzny nie jest "wiercony na gotowo", tylko nacinany gwintownikiem w uprzednio wykonanym otworze. Dlatego średnica wiertła musi być mniejsza od średnicy nominalnej gwintu (dla M8 jest to 8 mm), aby po nacięciu powstały zwoje o prawidłowej geometrii.

Dla typowego gwintu metrycznego M8 o skoku 1,25 (wariant najczęściej spotykany w praktyce warsztatowej) w tablicach technologicznych podaje się średnicę wiertła pod gwint: 6,8 mm. Taka wartość jest kompromisem między:

  • wystarczającą ilością materiału na uformowanie zwojów,
  • rozsądną siłą gwintowania (mniejsze ryzyko urwania gwintownika),
  • uzyskaniem poprawnego zarysu i nośności połączenia.

Odpowiedź "Ø6,0 mm" jest zbyt mała: gwintownik miałby do usunięcia zbyt dużo materiału, rosną opory skrawania i ryzyko uszkodzenia narzędzia oraz pogorszenia jakości gwintu. Odpowiedź "Ø7,8 mm" jest zbyt duża: gwint będzie płytki (za małe wypełnienie zwoju), co obniża wytrzymałość połączenia. Odpowiedź "Ø8,5 mm" jest większa od nominalnej średnicy M8, więc praktycznie uniemożliwiłaby wykonanie prawidłowego gwintu (brak materiału na zwoje).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu nie podano skoku, w praktyce zwykle chodzi o standardowy (zwykły) skok. Mimo to na stanowisku pracy warto potwierdzić, czy nie jest wymagany gwint drobnozwojny, bo wtedy średnica wiertła może być inna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To otwór wstępnie wywiercony przed gwintowaniem, w którym dopiero gwintownik nacina gwint wewnętrzny M8. Średnica tego otworu jest celowo mniejsza od 8 mm, aby pozostał materiał na wykonanie zwojów gwintu.
Najpewniej korzysta się z tablic technologicznych doboru wierteł pod gwinty. Wartość zależy od średnicy i skoku gwintu. Dobór "na oko" jest ryzykowny, bo zbyt mały otwór zwiększa opory, a zbyt duży daje płytki, słaby gwint.
Ponieważ gwint wewnętrzny ma powstać przez nacięcie zwojów w materiale. Gdy otwór ma średnicę zbliżoną do 8 mm, brakuje materiału na zwoje i gwint będzie niepełny. Otwór pod gwint musi być mniejszy od średnicy nominalnej gwintu.
Dla najczęściej spotykanego gwintu M8 o skoku 1,25 standardowo stosuje się wiertło Ø6,8 mm. Jest to wartość tablicowa używana w praktyce warsztatowej, zapewniająca prawidłowy zarys gwintu i rozsądne opory podczas gwintowania.
Gdy zastosowano inny skok (np. gwint drobnozwojny), inną tolerancję/klasę pasowania albo specyficzne wymagania technologiczne. W praktyce zawsze warto sprawdzić oznaczenie gwintu na dokumentacji oraz sięgnąć do tablic dla konkretnego skoku.
Tak. Zbyt mała średnica oznacza, że gwintownik usuwa więcej materiału, rosną siły i moment, zwiększa się ryzyko zakleszczenia oraz urwania narzędzia. Skutkiem bywa też gorsza jakość gwintu i większe zużycie gwintownika.
Tak, bo gwint będzie płytki (niepełny zarys zwoju), co obniża nośność połączenia śrubowego. W skrajnym przypadku śruba będzie miała mały kontakt na zwojach i może się wyrwać pod obciążeniem mimo poprawnego "wkręcania się".
Częste jest wybieranie średnicy równej oznaczeniu gwintu (np. 8,0 mm dla M8) albo branie wartości "z pamięci" dla innego rozmiaru (M6/M10). Pomaga nawyk: zawsze kojarz dobór z tablicą oraz sprawdzaj, czy pytanie podaje skok.
W praktyce mierzy się średnicę otworu (np. suwmiarką lub sprawdzianem) i porównuje z wartością z tablic. Dodatkowo dba się o prostopadłość i usunięcie zadziorów (fazka), bo to ułatwia rozpoczęcie gwintowania i poprawia jakość gwintu.
Warto opanować: rozpoznawanie gwintów metrycznych, czytanie oznaczeń (średnica i skok), korzystanie z tablic wierteł pod gwint oraz typowe błędy technologiczne (zadzior, brak fazki, niewłaściwe smarowanie). Ćwicz na przykładach M5–M12.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Dormer Pramet – Tap drill size chart (tabele średnic wierteł pod gwint metryczny), https://www.dormerpramet.com/en-gb/News-and-media/Resources/Tap-drill-sizes - dostęp 2026-02-27
  • Sandvik Coromant – Tap drill (rekomendacje średnic pod gwintowanie), https://www.sandvik.coromant.com/en-us/knowledge/threading/tapping/pages/tap-drill.aspx - dostęp 2026-02-27
  • EMUGE-FRANKEN – Drill size for tapping (tabela doboru wierteł pod gwinty metryczne), https://www.emuge-franken-group.com/en/knowledge/threading/tapping-drill-size/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Tablice technologiczne: średnice wierteł pod gwinty metryczne
  • Podręczniki obróbki skrawaniem (rozdziały o gwintowaniu)
  • Karty katalogowe narzędzi skrawających (tabele "tap drill size" dla M)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego