KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 10.
W celu wykonania rysunku korpusu, o wymiarach gabarytowych w rzucie 600×400 mm, na formacie A3 należy użyć podziałki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podziałkę dobiera się tak, aby rysunek obiektu zmieścił się na arkuszu i pozostał czytelny.
Format A3 ma wymiary 420×297 mm, a korpus w rzucie 600×400 mm nie zmieści się w skali 1:1. Zmniejszenie 1:2 daje 300×200 mm, co pozwala umieścić rzut na A3 wraz z miejscem na wymiarowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór podziałki (skali) polega na takim przeskalowaniu wymiarów przedmiotu, aby rysunek zmieścił się na wybranym formacie i był możliwie czytelny. W praktyce dąży się do zastosowania największej możliwej skali, która spełnia warunek zmieszczenia rysunku oraz pozostawia miejsce na wymiary, opisy i ewentualną tabelkę rysunkową.

W zadaniu korpus ma gabaryty w rzucie 600×400 mm, a arkusz A3 ma wymiary 420×297 mm. To oznacza, że w skali naturalnej 1:1 rzut nie zmieści się na A3 (600>420 i 400>297). Trzeba więc użyć skali zmniejszającej.

Skala 1:2 oznacza, że każdy wymiar na rysunku jest dwukrotnie mniejszy niż w rzeczywistości. Po przeskalowaniu otrzymujemy rzut o wymiarach 300×200 mm, co mieści się na arkuszu A3 i zwykle pozwala jeszcze na sensowne rozmieszczenie wymiarów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 2:1 oraz 5:1 to skale powiększające. Powiększenie elementu o gabarytach 600×400 mm tylko pogorszyłoby sytuację, bo rysunek byłby jeszcze większy i na pewno nie zmieściłby się na A3.
  • 1:10 to skala mocno zmniejszająca. Co prawda dałaby rzut 60×40 mm, ale w typowym rysunku technicznym byłby to rozmiar zbyt mały do czytelnego zwymiarowania i opisu detalu (ryzyko zbyt gęstych napisów i strzałek, gorsza kontrola szczegółów).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy 1:1 się mieści. Jeśli nie, wybieraj kolejno popularne skale zmniejszające (np. 1:2, 1:5, 1:10), ale nie "najmniejszą na siłę" — tylko taką, która daje czytelny rysunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj gabaryty elementu z wymiarami A3 (420×297 mm) i sprawdź, czy skala 1:1 się mieści. Jeśli nie, wybierz skalę zmniejszającą (np. 1:2), przelicz wymiary rysunku i zostaw zapas na wymiarowanie oraz opisy.
Podziałka 1:2 oznacza zmniejszenie: 1 jednostka na rysunku odpowiada 2 jednostkom w rzeczywistości. Innymi słowy, każdy wymiar na rysunku jest dwa razy mniejszy niż wymiar rzeczywisty, ale wartości wymiarów zapisuje się w wymiarze rzeczywistym.
Podziałka 2:1 jest skalą powiększającą, więc rysunek będzie większy od rzeczywistego elementu. Dla gabarytów 600×400 mm dałoby to 1200×800 mm na arkuszu, co nie ma szans zmieścić się na A3.
Nie. Skala ma zapewnić i zmieszczenie rysunku, i czytelność. Zbyt mała skala (np. 1:10) utrudnia zwymiarowanie, opis, oznaczenia chropowatości czy tolerancje. Zwykle wybiera się największą możliwą skalę, która się mieści.
A3 ma 420×297 mm. To podstawowa informacja potrzebna do szybkiej oceny, czy rysunek w danej skali zmieści się na arkuszu. W zadaniach egzaminacyjnych często wystarczy sprawdzić, czy po przeskalowaniu oba gabaryty są mniejsze od wymiarów arkusza.
Skale powiększające stosuje się dla małych elementów lub detali (np. rowków, faz, otworów), aby pokazać szczegóły konstrukcyjne i umożliwić precyzyjne zwymiarowanie. Używa się ich, gdy rysunek w skali 1:1 byłby zbyt mały i nieczytelny.
W skali 1:2 dzielisz oba wymiary przez 2: 600/2=300 i 400/2=200. Otrzymujesz 300×200 mm. Następnie porównujesz z A3 (420×297 mm). Skoro 300<420 i 200<297, rysunek się zmieści, zwykle z zapasem.
Tak, bo zmienia się dostępny "dłuższy bok" pola rysunku. W poziomie masz 420 mm jako szerokość, w pionie 420 mm jako wysokość. Jeśli rzut ma 600×400 mm, dobór skali może zależeć od tego, jak rzut zostanie ułożony i ile miejsca zajmą opisy oraz ramka.
Najczęstsze to: odwracanie zapisu (1:2 vs 2:1), nieuwzględnianie miejsca na wymiarowanie i tabelkę, wybór zbyt małej skali "na zapas" kosztem czytelności oraz zakładanie, że rysunek musi wypełnić cały arkusz bez marginesów.
Naucz się wymiarów formatów A4/A3/A2, przećwicz szybkie przeliczanie skali (dzielenie lub mnożenie), a także zasady: wybierz największą skalę, która się mieści. Rozwiązuj krótkie zadania: "gabaryt + format → skala", zwracając uwagę na czytelność rysunku.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podziałkę dobiera się tak, aby rysunek obiektu zmieścił się na arkuszu i pozostał czytelny.Format A3 ma wymiary 420×297 mm, a korpus w rzucie 600×400 mm nie zmieści się w skali 1:1.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", section on A-series sizes (A3 dimensions)
  • ISO 5455:1979, "Technical drawings — Scales", tablica/wykaz zalecanych skal
  • ISO 5457:1999, "Technical product documentation — Sizes and layout of drawing sheets", zasady dotyczące arkuszy rysunkowych i układu (ramki/pola rysunkowe)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (dział: skale, formaty arkuszy, zasady zapisu)
  • Karty wzorcowe formatów i ramek rysunkowych stosowane w pracowni/zakładzie
  • Normy dotyczące formatów arkuszy i skal rysunkowych (do nauki zasad, nie na pamięć numerów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego