Wyznaczenie w terenie punktu na określonej wysokości oznacza w praktyce nadanie rzędnej (albo sprawdzenie, czy dany punkt ma wymaganą rzędną) względem znanego punktu odniesienia, np. reperu. Do tego służą pomiary wysokościowe wykonywane metodą niwelacji.
Odpowiedź "niwelatora i łaty." jest poprawna, ponieważ:
- niwelator (optyczny lub laserowy) umożliwia wyznaczenie poziomej płaszczyzny/linii odniesienia, dzięki czemu można porównywać wysokości punktów,
- łata niwelacyjna daje skalę odczytu, z której można odczytać wartość potrzebną do wyznaczenia wysokości punktu.
W typowej pracy przy obiektach małej architektury (obrzeża, nawierzchnie, schody terenowe, fundamenty pod elementy małej architektury) niwelator z łatą pozwala przenieść wysokość projektowaną w teren i kontrolować spadki oraz poziomy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "tyczki i dalmierza." – dalmierz służy do pomiaru odległości. Tyczka pomaga w celowaniu/oznaczaniu punktów, ale sama para tych narzędzi nie rozwiązuje zadania nadania rzędnej bez urządzenia do pomiaru wysokości względem poziomu odniesienia.
- "węgielnicy i tyczki." – węgielnica jest narzędziem do wyznaczania kątów prostych/prostopadłości. To przydatne w tyczeniu kierunków i osi, ale nie w ustalaniu wysokości.
- "taśmy mierniczej i szpilek." – taśma i szpilki umożliwiają odkładanie odległości i zaznaczanie punktów w planie (2D), jednak nie zapewniają wiarygodnego wyznaczenia wysokości (3D) bez niwelacji.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "wysokość", "rzędna", "poziom", "spadek", najczęściej kluczowe będą przyrządy do pomiarów wysokościowych (niwelator/łata), a nie do długości czy kątów.
