KWALIFIKACJA TWO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 34.
W celu zabezpieczenia jazu przed szkodliwym działaniem filtracji stosuje się m.in.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ścianki szczelne stalowe pełnią funkcję przesłony przeciwfiltracyjnej: wydłużają drogę filtracji i ograniczają przepływ wody w podłożu pod jazem, zmniejszając ryzyko rozmycia i sufozji. Pozostałe odpowiedzi dotyczą dylatacji lub umocnień brzegów, a nie uszczelnienia podłoża.

Pełne wyjaśnienie:

Filtracja przy jazie to przepływ wody przez grunt (najczęściej pod budowlą lub w jej sąsiedztwie), wynikający z różnicy poziomów wody. Taki przepływ może powodować wynoszenie drobnych frakcji gruntu (sufozję), rozmywanie stref kontaktu konstrukcji z podłożem oraz wzrost ciśnień filtracyjnych, co w skrajnych przypadkach prowadzi do utraty stateczności.

Odpowiedź "ścianki szczelne stalowe" jest właściwa, ponieważ ścianka szczelna działa jako przesłona odcinająca lub ograniczająca przepływ wody w gruncie. W praktyce wydłuża drogę filtracji i zmniejsza natężenie przesączania, dzięki czemu ogranicza negatywne skutki filtracji w rejonie posadowienia jazu.

Pozostałe propozycje nie są typowym zabezpieczeniem przeciwfiltracyjnym:

  • "szczeliny dylatacyjne" to rozwiązanie konstrukcyjne pozwalające na kompensację odkształceń i pracy elementów (np. od temperatury lub osiadań). Dylatacja sama w sobie nie jest metodą ograniczania filtracji w podłożu; w dodatku niewłaściwie zaprojektowana/wykonana może stać się miejscem przecieku, ale jej rolą nie jest odcięcie filtracji w gruncie.
  • "opaski brzegowe" są związane z ochroną i kształtowaniem brzegów lub skarp oraz zabezpieczeniem przed erozją powierzchniową. Nie odcinają drogi filtracji pod budowlą.
  • "narzut kamienny w płotkach" jest typowym umocnieniem przeciwerozyjnym (ochrona przed rozmyciem przepływem na powierzchni). Chroni skarpę lub dno przed działaniem nurtu, ale nie rozwiązuje problemu przepływu wody w gruncie pod konstrukcją.

Na egzaminie warto zapamiętać rozróżnienie: zabezpieczenia przeciwfiltracyjne dotyczą przepływu w gruncie (np. przesłony, uszczelnienia, drenaże), a umocnienia dotyczą głównie erozji powierzchniowej od działania prądu wody i falowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtracja to przepływ wody przez grunt wywołany różnicą poziomów wody po obu stronach budowli. Pod jazem oznacza przesączanie w podłożu, które może prowadzić do sufozji (wynoszenia drobnych cząstek), rozmycia i utraty stateczności.
Jest groźna, bo może osłabiać grunt pod posadowieniem i powodować jego wypłukiwanie. Skutkiem bywa powstawanie pustek, nierównomierne osiadania oraz wzrost ciśnień filtracyjnych, co zwiększa ryzyko uszkodzeń konstrukcji i awarii.
Ścianka szczelna tworzy przesłonę w gruncie, która odcina lub ogranicza drogę przepływu wody. W praktyce wydłuża drogę filtracji i zmniejsza natężenie przesączania, dzięki czemu ogranicza wypłukiwanie gruntu i niekorzystne ciśnienia w podłożu.
W praktyce spotyka się m.in. ścianki stalowe (grodzice), a także rozwiązania wykonywane w technologii ścian szczelinowych lub przesłon iniekcyjnych. Dobór zależy od warunków gruntowo-wodnych, wymaganej szczelności i technologii robót.
Zwykle nie. Narzut kamienny jest przede wszystkim umocnieniem przeciwerozyjnym (chroni skarpę lub dno przed rozmyciem przez nurt), natomiast filtracja dotyczy przepływu w gruncie. Do filtracji stosuje się raczej przesłony/uszczelnienia i rozwiązania w podłożu.
Szczeliny dylatacyjne to przerwy konstrukcyjne umożliwiające bezpieczną pracę elementów (np. od zmian temperatury lub osiadań). Ich podstawową funkcją nie jest ograniczanie filtracji w podłożu, tylko zapobieganie zarysowaniom i uszkodzeniom od odkształceń.
Zabezpieczenie przeciwfiltracyjne dotyczy przepływu wody w gruncie (np. przesłony, uszczelnienia, drenaże). Umocnienie brzegowe dotyczy erozji powierzchniowej od działania wody (np. narzut, opaski, płyty). To inne mechanizmy zniszczeń i inne rozwiązania.
Stosuje się je, gdy istnieje ryzyko niekorzystnej filtracji w podłożu (np. grunty przepuszczalne) albo gdy trzeba ograniczyć przecieki i wydłużyć drogę filtracji. Decyzja wynika z rozpoznania warunków gruntowo-wodnych i projektu budowli.
Częsty błąd to utożsamianie "zabezpieczenia" z dowolnym umocnieniem (narzut, opaska), mimo że to ochrona przed erozją, nie przed przepływem w gruncie. Drugi błąd to wybór odpowiedzi z hasłem "szczelina", choć dylatacja nie jest przesłoną przeciwfiltracyjną.
Gdy w treści pojawia się "filtracja", "przesączanie", "podłoże", zwykle chodzi o przepływ w gruncie. Wtedy szukaj odpowiedzi typu przesłona/uszczelnienie (np. ścianka szczelna, przesłona). Erozja to częściej "rozmycie skarpy", "umocnienie brzegów".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ścianki szczelne stalowe pełnią funkcję przesłony przeciwfiltracyjnej: wydłużają drogę filtracji i ograniczają przepływ wody w podłożu pod jazem, zmniejszając ryzyko rozmycia i sufozji.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki: filtracja w gruntach, warunki przepływu, zagrożenia (przebicie hydrauliczne, sufozja)
  • Materiały dydaktyczne z budownictwa wodnego: elementy jazu, zabezpieczenia podłoża i posadowienia
  • Instrukcje technologiczne wykonania ścianek szczelnych (stalowych) w hydrotechnice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego