W silniku bocznikowym prądu stałego uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle do twornika i wytwarza w maszynie strumień magnetyczny. Moment elektromagnetyczny powstaje w wyniku oddziaływania przewodników twornika, przez które płynie prąd, z polem magnetycznym wzbudzenia. W praktyce kierunek obrotów zależy od wzajemnej relacji dwóch zwrotów: zwrotu strumienia (od wzbudzenia) oraz zwrotu prądu w tworniku.
Dlaczego poprawne jest: "zmienić zwrot prądu w uzwojeniu twornika"?
- Jeżeli pozostawimy uzwojenie wzbudzenia bez zmian, strumień ma ten sam zwrot (nie ma "przemagnesowania").
- Odwrócenie prądu w tworniku odwraca siły elektrodynamiczne działające na przewodniki twornika, a więc odwraca zwrot momentu i kierunek obrotów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "zmienić zwrot prądu w uzwojeniu wzbudzenia" – to właśnie zmienia zwrot strumienia w maszynie, czyli jest formą przemagnesowania/odwrócenia pola. Pytanie wymaga zmiany kierunku obrotów bez takiej ingerencji w pole wzbudzenia.
- "zmienić zwrot prądu w uzwojeniu komutacyjnym" – uzwojenie komutacyjne (pomocnicze) służy głównie do poprawy komutacji i ograniczenia iskrzenia na komutatorze. Nie jest podstawowym obwodem wyznaczającym kierunek momentu napędowego.
- "zamienić miejscami dwa przewody podłączone do sieci" – w silniku prądu stałego podłączenie do zasilania ma biegunowość (+/−). Sama "zamiana przewodów" bez wskazania, którego obwodu dotyczy (twornika czy wzbudzenia), jest nieprecyzyjna i może równocześnie odwrócić oba zwroty, co w efekcie nie zmieni kierunku obrotów (odwrócą się jednocześnie prąd i strumień).
W praktyce serwisowej najbezpieczniej traktować to jako zasadę: odwróć prąd w jednym obwodzie (najczęściej twornika), a drugi pozostaw bez zmian, aby uzyskać pewną zmianę kierunku obrotów.
