KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 28.
W celu zmniejszenia kontrastu obrazu podczas kopiowania negatywu na papier wielogradacyjny należy zastosować filtr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W papierach wielogradacyjnych kontrast reguluje się filtrami: barwy z zakresu żółci obniżają kontrast (dają "miększą" gradację), a barwy z zakresu purpury zwiększają kontrast ("twardsza" gradacja). Dlatego, aby zmniejszyć kontrast odbitki z negatywu, stosuje się filtr żółty.

Pełne wyjaśnienie:

Papier wielogradacyjny (VC) umożliwia sterowanie kontrastem odbitki przez zastosowanie filtrów podczas naświetlania w powiększalniku. W praktyce oznacza to, że ten sam negatyw można skopiować jako odbitkę "miękką" (z mniejszym kontrastem) albo "twardą" (z większym kontrastem) bez zmiany papieru, jedynie przez zmianę filtracji.

Odpowiedź "żółty" jest poprawna, ponieważ filtracja żółta w systemach VC jest używana do uzyskania niższej gradacji, czyli zmniejszenia kontrastu. Taki wybór jest typowy, gdy odbitka wychodzi zbyt kontrastowa (zbyt mocne czernie i zbyt jasne światła, mało przejść tonalnych) i chcemy ją "zmiękczyć".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "purpurowy" – filtracja purpurowa w systemie VC jest kojarzona z podnoszeniem kontrastu, czyli wyborem "twardszej" gradacji. Zastosowanie jej przy zbyt dużym kontraście zwykle pogorszyłoby problem.
  • "czerwony" – nie jest standardowym filtrem kontrastowym do sterowania gradacją papieru VC; wybór taki bywa skutkiem mylenia filtrów kontrastowych z filtrami barwnymi używanymi w innych zadaniach fotograficznych.
  • "niebieski" – również nie jest typowym filtrem kontrastowym VC w podstawowym zestawie do regulacji gradacji; odpowiedź może wynikać z intuicji, że "zimne" barwy rozjaśniają obraz, co nie jest właściwą regułą w kontekście gradacji papieru.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę: żółć = miękko (mniejszy kontrast), purpura = twardo (większy kontrast). W zadaniach o "zmniejszeniu kontrastu" najczęściej prowadzi to do wyboru filtra żółtego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Papier wielogradacyjny (VC) to papier czarno-biały, którego kontrast odbitki można zmieniać podczas kopiowania przez użycie filtrów. Zamiast wybierać osobne papiery o różnych gradacjach, dobiera się filtrację w powiększalniku, aby uzyskać bardziej miękki lub twardszy obraz.
Kontrast odbitki na papierze wielogradacyjnym zmniejsza się zwykle przez zastosowanie filtra żółtego. Taka filtracja daje "miększą" gradację, co pomaga, gdy odbitka wychodzi zbyt twarda i ma zbyt mało przejść tonalnych w półtonach.
W systemie VC filtr purpurowy jest używany do uzyskania "twardszej" gradacji, czyli mocniejszego kontrastu. W praktyce podbija różnice między światłami i cieniami, co jest przydatne przy negatywach zbyt płaskich, ale nie wtedy, gdy chcemy kontrast obniżyć.
W typowym zestawie filtrów kontrastowych do papierów wielogradacyjnych nie operuje się filtrem czerwonym jako podstawowym narzędziem zmiany gradacji. Odpowiedź "czerwony" bywa efektem pomylenia filtrów kontrastowych z filtrami barwnymi stosowanymi do innych celów fotograficznych.
Zbyt duży kontrast poznasz po "zatkanych" cieniach (brak szczegółów w czerniach) i "wypalonych" światłach (brak detali w jasnych partiach). Jeśli obraz wygląda zbyt twardo i ma mało płynnych przejść tonalnych, warto przejść na miększą filtrację, np. żółtą.
Najczęstsze błędy to odwrócenie kierunku działania filtrów (wybranie purpury zamiast żółci przy zmniejszaniu kontrastu) oraz wybór barw niekojarzonych z filtrami VC (np. czerwony, niebieski). Warto zapamiętać prostą regułę: żółty = miękko, purpurowy = twardo.
Wykonuje się pasek próbny: na tym samym fragmencie papieru naświetla się kolejne pola rosnącymi czasami przy wybranej filtracji. Następnie ocenia się czernie, półtony i światła. Gdy kontrast jest niewłaściwy, zmienia się filtr (żółty w dół, purpurowy w górę) i powtarza próbę.
Jeśli problem dotyczy głównie ogólnej jasności (odbitka za ciemna/za jasna), zwykle zaczyna się od korekty czasu naświetlania. Jeśli problemem jest rozkład tonów (za płasko lub za twardo), wtedy w pierwszej kolejności zmienia się filtrację VC. Parametry wywoływania stosuje się, gdy trzeba skorygować proces bardziej globalnie.
Gradacja opisuje "twardość" papieru, czyli to, jak silnie papier oddaje różnice jasności: niska gradacja daje miękki obraz z łagodnymi przejściami, a wysoka gradacja daje obraz kontrastowy. W papierach wielogradacyjnych gradację ustala się filtrami podczas naświetlania.
Najlepiej połączyć teorię z praktyką: opanuj zasadę działania filtrów VC (żółty obniża, purpurowy podnosi kontrast), a potem wykonaj serię odbitek testowych z tym samym negatywem przy różnych filtrach. Zwracaj uwagę na półtony i detale w światłach/cieniach, bo tam najłatwiej ocenić kontrast.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w papierach wielogradacyjnych kontrast reguluje się filtrami: barwy z zakresu żółci obniżają kontrast (dają "miększą" gradację), a barwy z zakresu purpury zwiększają kontrast ("twardsza" gradacja).

Materiały:

  • Podręczniki i instrukcje pracy w ciemni dotyczące papierów wielogradacyjnych (VC) i filtrów kontrastowych
  • Instrukcje producentów papierów wielogradacyjnych i zestawów filtrów (tabele filtrów i gradacji)
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonanie serii pasków próbnych z różnymi filtrami i porównanie kontrastu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego