Na pionach kanalizacyjnych ścieki spływają grawitacyjnie, a ich prędkość może być duża, zwłaszcza przy większych wysokościach spływu. Jednym ze sposobów ograniczenia niekorzystnych skutków zbyt dużej prędkości (np. uciążliwości eksploatacyjnych, hałasu, rozbryzgów w miejscach załamań oraz ogólnie "agresywnego" spływu) jest zastosowanie odsadzki, czyli odsadzenia pionu.
Odsadzka to fragment przewodu, w którym pion zostaje celowo "przesunięty" (zmienia się kierunek przepływu poprzez odpowiednie kształtki), co powoduje rozproszenie energii i w praktyce pomaga zmniejszyć prędkość strugi ścieków.
- Osadnik – jest urządzeniem do zatrzymywania części stałych/osadów (podczyszczanie), typowo stosowanym w określonych układach (np. przed dalszym odprowadzeniem), ale nie jest standardowym elementem pionu instalacji kanalizacyjnej służącym do zmniejszania prędkości spływu.
- Rewizja – to element umożliwiający kontrolę i dostęp do wnętrza przewodu (inspekcja/serwis). Jej zadaniem nie jest kształtowanie prędkości przepływu, lecz umożliwienie czyszczenia i przeglądu instalacji.
- Czyszczak – podobnie jak rewizja, służy do udrażniania i czyszczenia przewodów. Zapewnia dostęp eksploatacyjny, ale nie jest rozwiązaniem hydraulicznym do redukcji prędkości ścieków.
Na egzaminie warto zapamiętać rozróżnienie: elementy rewizyjne/czyszczące służą utrzymaniu drożności, a odsadzenia/zmiany kierunku wpływają na warunki przepływu w pionie.
