KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 21.
W celu zmniejszenia wylewu krwawego powstałego po usunięciu wkłucia obwodowego (wenflonu) u podopiecznej opiekunka powinna zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zimny okład pomaga zmniejszyć świeży wylew krwawy po usunięciu wenflonu, ponieważ powoduje obkurczenie naczyń i ogranicza dalsze krwawienie oraz narastanie krwiaka.
Ciepło (termofor, okład ciepły) zwykle nasila ukrwienie i może zwiększać krwawienie w pierwszej fazie.

Pełne wyjaśnienie:

Po usunięciu wkłucia obwodowego (wenflonu) może dojść do niewielkiego krwawienia i powstania krwiaka (wylewu krwawego) w tkankach. W pierwszym okresie celem opieki jest zahamowanie krwawienia i ograniczenie narastania krwiaka.

Dlatego właściwym wyborem jest "okład zimny". Zimno działa obkurczająco na naczynia krwionośne (zmniejsza ich światło), co pomaga ograniczyć wypływ krwi do tkanek. Dodatkowo może zmniejszać ból i obrzęk, co poprawia komfort podopiecznej.

Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe w tym celu?

  • "okład ciepły" – ciepło zwykle zwiększa ukrwienie i rozszerza naczynia. To może sprzyjać dalszemu przesączaniu krwi i powiększaniu krwiaka, jeśli zastosuje się je zbyt wcześnie.
  • "termofor" – jest źródłem ciepła, więc w świeżym wylewie działa podobnie jak okład ciepły. Dodatkowo łatwo o przegrzanie skóry (zwłaszcza u osób starszych z zaburzeniami czucia).
  • "kataplazm" – to ogólne określenie okładu/papki leczniczej stosowanej miejscowo, zwykle o działaniu rozgrzewającym lub przeciwzapalnym. Nie jest to standardowe postępowanie doraźne mające na celu szybkie ograniczenie krwawienia po wkłuciu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zmniejszenie wylewu krwawego/krwiaka" tuż po urazie lub zabiegu, myśl o zasadzie "zimno na świeże krwawienie, ciepło dopiero później". Zawsze pamiętaj o bezpieczeństwie: nie przykłada się lodu bezpośrednio do skóry i obserwuje się stan skóry podopiecznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potoczne określenie krwiaka lub podbiegnięcia krwawego w okolicy miejsca wkłucia. Powstaje, gdy krew wydostanie się z naczynia do tkanek po usunięciu kaniuli. Objawia się sinieniem, obrzękiem i czasem bolesnością.
Zimno powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych i zmniejsza przepływ krwi w okolicy. Dzięki temu ogranicza dalsze krwawienie do tkanek i spowalnia narastanie krwiaka. Dodatkowo może zmniejszać ból i obrzęk.
Nie stosuje się go, gdy istnieje ryzyko uszkodzenia skóry przez zimno (np. zaburzenia czucia, bardzo krucha skóra, problemy z krążeniem), gdy występują objawy zakażenia lub gdy personel medyczny zalecił inne postępowanie. W razie wątpliwości należy skonsultować pielęgniarkę/lekarza.
W świeżej fazie zwykle nie, bo ciepło zwiększa ukrwienie i może nasilać krwawienie oraz powiększać krwiak. Ciepło bywa rozważane dopiero później, gdy nie ma już aktywnego krwawienia, a celem jest wsparcie wchłaniania. Na egzaminie: świeży wylew = zimno.
Okład wykonuj przez warstwę materiału (np. ręcznik), aby nie przykładać zimna bezpośrednio do skóry. Kontroluj kolor i temperaturę skóry oraz odczucia podopiecznej. Stosuj krótko i z przerwami, a gdy narasta ból, drętwienie lub skóra blednie/sinieje, przerwij i zgłoś to.
Najważniejszy jest ucisk jałowym gazikiem/opatrunkiem i uniesienie kończyny, jeśli to możliwe. Zimny okład może wspierać ograniczenie krwawienia, ale nie zastępuje ucisku. Jeśli krwawienie jest obfite, długo trwa lub podopieczna przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, należy pilnie skontaktować się z personelem medycznym.
Pilnie zgłoś: szybko powiększający się obrzęk/krwiak, silny ból, drętwienie palców, zblednięcie lub zasinienie kończyny, sączenie krwi mimo ucisku, ropny wysięk, gorąco i zaczerwienienie szerzące się wzdłuż żyły oraz gorączkę. To mogą być powikłania wymagające oceny medycznej.
Termofor jest źródłem ciepła, a ciepło w świeżym wylewie krwawym może zwiększać przekrwienie i nasilać krwawienie do tkanek. U osób starszych rośnie też ryzyko oparzenia (cieńsza skóra, gorsze czucie). W tym kontekście bezpieczniejszy jest zimny okład.
Kataplazm to okład w postaci papki/masy nakładanej na skórę, często o działaniu rozgrzewającym lub przeciwzapalnym. W zadaniu celem jest szybkie zmniejszenie wylewu krwawego po wkłuciu, więc standardowo wybiera się metody hamujące krwawienie (ucisk i zimno), a nie "papki" lecznicze.
Ucz się według celu zabiegu: świeże krwawienie/uraz = zimno i ucisk; stany przewlekłe, napięcie mięśni = częściej ciepło; stany zapalne i ryzyko zakażenia = ostrożność i konsultacja. Rób fiszki "cel → metoda" i ćwicz rozpoznawanie, kiedy okład jest przeciwwskazany.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Procedury pielęgnacyjne dotyczące wkłucia obwodowego (materiały szkolne/centrum kształcenia)
  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa (dział: zabiegi i procedury, okłady zimne/ciepłe)
  • Materiały edukacyjne z pierwszej pomocy: postępowanie przy krwawieniu i krwiaku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego