KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 28.
W ciągu 12 godzin pracy maszyna drogowa zużyła 158 litrów paliwa. Jeżeli norma zużycia paliwa wynosi 12 litrów/maszynogodzinę, to ponadnormatywne zużycie paliwa przez silnik maszyny wyniosło
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zużycie ponadnormatywne, najpierw wyznacza się zużycie normatywne: 12 l/maszynogodz. × 12 h = 144 l.
Następnie porównuje z wynikiem rzeczywistym 158 l.
Różnica 158 − 144 = 14 l, więc tyle wynosi zużycie ponad normę.

Pełne wyjaśnienie:

"Norma zużycia paliwa 12 litrów/maszynogodzinę" oznacza, że przy poprawnej (normowej) eksploatacji maszyna powinna spalać średnio 12 l w każdej godzinie pracy. Skoro maszyna pracowała 12 godzin, to najpierw liczymy zużycie normatywne dla całego czasu pracy:

12 l/h × 12 h = 144 l

To jest ilość paliwa, która wynika z normy dla 12 maszynogodzin. Następnie zestawiamy ją z zużyciem rzeczywistym podanym w zadaniu (158 l). Zużycie ponadnormatywne to nadwyżka ponad normę, czyli różnica:

158 l − 144 l = 14 l

Dlatego poprawna jest odpowiedź "14 litrów."

Pozostałe wartości są błędne, bo wynikają z typowych pomyłek rachunkowych lub interpretacyjnych:

  • "6 litrów." – mogłoby wyjść z omyłkowego przyjęcia innego czasu pracy lub błędnego wyliczenia iloczynu 12×12.
  • "10 litrów." – to częsty efekt zaokrąglania "na oko" lub mylenia różnicy z inną liczbą pomocniczą.
  • "2 litry." – zwykle wynika z pominięcia kroku obliczenia normy dla 12 godzin i wykonania przypadkowego odejmowania/porównania.

W praktyce takie obliczenie wykorzystuje się do kontroli spalania i oceny, czy warunki pracy lub stan techniczny maszyny nie powodują nadmiernego zużycia paliwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż normę spalania przez liczbę maszynogodzin pracy. Jeśli norma to 12 l/maszynogodzinę, a praca trwa 12 godzin, to zużycie normatywne wynosi 12×12=144 l. Dopiero potem porównujesz z zużyciem rzeczywistym.
Zużycie ponadnormatywne to nadwyżka paliwa w stosunku do zużycia wynikającego z normy. Liczy się je jako różnicę: zużycie rzeczywiste − zużycie normatywne. Wynik mówi, o ile litrów spalanie było większe od przewidywanego.
Bo norma 12 l/maszynogodzinę jest podana "na jedną godzinę pracy". Żeby uzyskać normę dla całej zmiany (12 godzin), trzeba przeliczyć ją na cały czas pracy: 12 l/h × 12 h. Bez tego nie da się poprawnie policzyć odchylenia.
Najczęściej spotkasz l/maszynogodzinę (litry na godzinę pracy maszyny) albo l/h. W obu przypadkach sens jest podobny: określają, ile paliwa powinno zostać zużyte w jednostce czasu pracy. Ważne jest konsekwentne użycie godzin.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że 1 maszynogodzina = 1 godzina pracy liczona w czasie. W praktyce ewidencja może zależeć od zasad firmy (np. liczniki motogodzin), ale w tym typie obliczeń korzystasz z danych podanych w treści.
Policz normę dla danego czasu i odejmij ją od zużycia rzeczywistego. Jeśli rzeczywiste zużycie jest większe, wynik będzie dodatni (nadwyżka). Jeśli byłoby mniejsze, wyszłaby wartość ujemna, co oznaczałoby zużycie poniżej normy (oszczędniej niż zakładano).
Najczęściej myli się kolejność działań: porównuje się 158 bezpośrednio z 12 albo odejmuje się w złej kolejności. Częsty błąd to też policzenie normy dla innej liczby godzin (np. 10). Pomaga zapisanie dwóch etapów: norma łączna, potem różnica.
W praktyce może to wynikać m.in. z cięższych warunków pracy, niewłaściwej techniki operowania, długiej pracy na biegu jałowym, przeciążeń, złego stanu technicznego (np. filtry, układ paliwowy) lub nieszczelności. Obliczenie nadwyżki jest sygnałem do sprawdzeń.
Najpierw policz normę: 12×12 = (12×10) + (12×2) = 120 + 24 = 144. Potem różnica: 158−144 = (158−140)−4 = 18−4 = 14. Taki rozkład ogranicza ryzyko pomyłek w odejmowaniu.
Wynik 14 l oznacza, że w analizowanym czasie maszyna spaliła o 14 litrów więcej niż wynika z normy. W rozliczeniach może to zwiększać koszt robót i być podstawą do sprawdzenia przyczyn: warunków pracy, organizacji robót, sposobu eksploatacji lub ewentualnej usterki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć zużycie ponadnormatywne, najpierw wyznacza się zużycie normatywne: 12 l/maszynogodz."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Litr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Godzina" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z matematyki zawodowej (procenty, jednostki, obliczenia praktyczne)
  • Materiały szkolne z zakresu eksploatacji maszyn (pojęcia norm, ewidencja pracy sprzętu)
  • Instrukcje eksploatacji maszyn (sekcje dot. zużycia paliwa i warunków pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego