KWALIFIKACJA SPL1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 15.
W ciągu godziny przyzakładowa oczyszczalnia ścieków jest w stanie oczyścić z zanieczyszczeń poprodukcyjnych 1 000 litrów wody. Ile wody w ciągu tygodnia jest w stanie oczyścić oczyszczalnia, pracując 20 godzin dziennie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność to 1000 l na godzinę. W ciągu dnia oczyszczalnia pracuje 20 h, więc oczyści 1000 × 20 = 20 000 l dziennie. Tydzień ma 7 dni, zatem 20 000 × 7 = 140 000 l. Dlatego poprawna jest odpowiedź 140 000 litrów.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność godzinową: w 1 godzinę oczyszczalnia oczyszcza 1000 litrów wody. Aby policzyć ilość wody w dłuższym czasie, trzeba przeliczyć liczbę godzin pracy i pomnożyć przez wydajność.

Krok 1: ilość wody na dobę
Skoro oczyszczalnia pracuje 20 godzin dziennie, to w ciągu jednego dnia oczyści:
1000 l/h × 20 h = 20 000 l.

Krok 2: ilość wody w tygodniu
Tydzień to 7 dni, więc w ciągu tygodnia (przy założeniu, że każdego dnia pracuje tyle samo) oczyści:
20 000 l/dzień × 7 dni = 140 000 l.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 70 000 litrów – to typowy wynik po niejawnych założeniach "tygodnia roboczego" albo po częściowym przeliczeniu (np. pomyleniu liczby dni).
  • 20 000 litrów – to wynik tylko dla jednego dnia (20 godzin pracy), bez przeliczenia na tydzień.
  • 168 000 litrów – to wynik powstający przy błędnym przyjęciu 24 godzin pracy na dobę (1000 × 24 × 7), mimo że w treści jest 20 godzin dziennie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki obok liczb (l/h, h/dzień, dni/tydzień). Jeśli jednostki "skracają się" logicznie, zwykle oznacza to poprawny tok obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż wydajność godzinową przez liczbę godzin pracy, a potem przez liczbę dni. Tu: 1000 l/h × 20 h/dzień = 20 000 l/dzień, następnie 20 000 l/dzień × 7 dni = 140 000 l. Zawsze zapisuj jednostki, żeby nie zgubić mnożników.
W treści jest słowo "tydzień", które standardowo oznacza 7 dni. Gdyby chodziło o tydzień roboczy, zadanie powinno to doprecyzować (np. "5 dni"). Przy obliczeniach logistycznych takie doprecyzowanie jest kluczowe, bo zmienia wynik o 40%.
To informacja typu "ilość na czas": w każdej godzinie pracy instalacja może przerobić 1000 litrów. W logistyce analogicznie liczy się np. palety/h, zlecenia/h lub sztuki/h. Taka wartość jest podstawą do planowania obsady, zmian i harmonogramu.
Najczęściej: (1) przyjęcie 5 dni zamiast 7, (2) policzenie tylko doby i zatrzymanie się na wyniku dziennym, (3) pomylenie 20 h z 24 h, (4) błędy w zerach przy mnożeniu przez 1000. Pomaga zapis: l/h × h/dzień × dni = l.
Uprość mnożenie: najpierw policz 20 × 7 = 140, a dopiero potem pomnóż przez 1000. Dostajesz 140 × 1000 = 140 000. To zmniejsza ryzyko pomyłki w kolejności działań i w liczbie zer.
W testach egzaminacyjnych zwykle tak, o ile treść nie podaje przerw, awarii, przezbrojeń lub spadku wydajności. W realnej pracy wydajność bywa zmienna (przestoje, serwis, zmiany obciążenia), ale wtedy w danych pojawiają się dodatkowe założenia lub współczynniki.
Gdy planujesz zdolność przerobową pod zamówienia tygodniowe, rozliczenia KPI lub harmonogram dostaw/odbiorów w cyklu 7-dniowym. Przeliczenie na tydzień pomaga porównać wolumeny z planem i dobrać liczbę zmian, nadgodzin albo zasobów.
Najczęściej są to jednostki przepływu lub produkcji: szt./h, palety/h, kg/h, m³/h. Metoda jest ta sama: "ilość na godzinę" mnożysz przez liczbę godzin pracy, a potem ewentualnie przez liczbę dni lub zmian.
Tak, gdyby oczyszczalnia pracowała 24 godziny na dobę przez 7 dni. Wtedy: 1000 × 24 × 7 = 168 000 l. W tym zadaniu podano jednak 20 godzin dziennie, więc taki wynik wynika z błędnego odczytu danych.
Ćwicz zadania typu: wydajność × czas × liczba zasobów (linie, stanowiska, wózki). Zawsze zapisuj jednostki i rób obliczenia etapami: na godzinę → na dzień → na tydzień. Sprawdzaj sens wyniku (czy rośnie wraz z czasem pracy) i unikaj ukrytych założeń.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wydajność to 1000 l na godzinę."

Źródła:

  • BIPM: The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), sekcja o jednostkach czasu i jednostkach spoza SI dopuszczonych do użycia (hour). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-03-02)
  • ISO 8601-1:2019, Date and time — Representations for information interchange — Part 1: Basic rules (definicje kalendarzowe, tygodnie i dni w zapisie dat/czasu) – norma (weryfikacja po tytule i zakresie, dostęp zależny od licencji).
  • Khan Academy (PL): Przeliczanie jednostek czasu i zadania tekstowe z "rate × time". https://pl.khanacademy.org/math (działy: arytmetyka / jednostki) (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy matematyki: zadania tekstowe z prędkością/wykonaniem pracy
  • Materiały dydaktyczne z logistyki: obliczenia przepustowości i normowanie pracy
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek czasu i wydajności (l/h, szt./h, pal./h)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego