KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 42.
W ciągu miesiąca przedsiębiorstwo produkuje i sprzedaje 1 000 sztuk wyrobów. Jeżeli koszty zmienne wynoszą 1 zł/sztukę, a koszty stałe 200 zł, to koszty całkowite wyniosą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty całkowite to suma kosztów stałych i zmiennych łącznie. Koszt zmienny łączny wynosi 1 zł/szt. × 1000 szt. = 1000 zł. Następnie dodaje się koszty stałe 200 zł: 1000 zł + 200 zł = 1200 zł. Dlatego poprawny wynik to 1 200 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty całkowite przedsiębiorstwa w danym okresie liczymy jako sumę:

  • kosztów zmiennych łącznych (zależnych od wielkości produkcji/sprzedaży),
  • kosztów stałych (niezależnych od liczby sztuk w krótkim okresie).

W zadaniu podano produkcję i sprzedaż 1000 sztuk, koszt zmienny jednostkowy 1 zł/szt. oraz koszty stałe 200 zł.

Krok 1: oblicz koszt zmienny łączny
1 zł/szt. × 1000 szt. = 1000 zł.

Krok 2: dodaj koszty stałe
1000 zł + 200 zł = 1200 zł.

Odpowiedź "1 200 zł" jest poprawna, bo uwzględnia oba składniki kosztu w okresie.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1 000 zł" – to tylko koszty zmienne łączne; pomija koszty stałe 200 zł.
  • "1 400 zł" – sugeruje błędne dodanie lub założenie innej stawki/ilości; nie wynika z danych w treści.
  • "1 600 zł" – również nie wynika z danych; może być efektem omyłkowego przyjęcia wyższych kosztów stałych lub podwójnego doliczenia części kosztów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis "zł/szt.", najpierw policz wartość łączną przez mnożenie, a dopiero potem dodaj część stałą. To minimalizuje ryzyko pominięcia składnika stałego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty całkowite to łączna wartość kosztów poniesionych w danym okresie. Najczęściej liczy się je jako sumę kosztów stałych (niezależnych od wolumenu w krótkim okresie) oraz kosztów zmiennych łącznych (stawka jednostkowa × liczba sztuk).
Gdy koszt zmienny jest podany jako stawka jednostkowa (np. 1 zł/szt.), to koszt zmienny łączny liczysz przez mnożenie: stawka × ilość. Dopiero po tym kroku możesz dodać koszty stałe, aby uzyskać koszty całkowite.
Koszty stałe są ponoszone w okresie niezależnie od liczby wytworzonych sztuk (np. czynsz, część wynagrodzeń, amortyzacja). Jeśli pytanie dotyczy kosztów całkowitych, muszą one uwzględniać zarówno część zmienną, jak i stałą.
Koszty stałe: czynsz, stała opłata za ochronę, część administracji. Koszty zmienne: materiały bezpośrednie, energia zależna od pracy maszyn, prowizje od sprzedaży. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, czy koszt rośnie wraz z ilością sztuk.
Nie zawsze. W bardziej rozbudowanych zadaniach mogą się różnić (zmiana zapasów). Tutaj jednak podano, że firma produkuje i sprzedaje 1000 sztuk w miesiącu, więc do obliczeń przyjmujesz tę samą ilość jako podstawę do kosztów zmiennych.
Najczęstsze pomyłki to: policzenie tylko kosztów zmiennych (zapomnienie o stałych), błędne odczytanie jednostek "zł/szt.", oraz mechaniczne wybranie odpowiedzi równej liczbie sztuk. Pomaga zapis wzoru: Kc = Kz×Q + Ks.
Wskazówką jest zapis typu "zł/szt.", "zł za jednostkę", "na sztukę". To oznacza stawkę jednostkową, którą trzeba przemnożyć przez liczbę sztuk. Gdyby podano koszt zmienny łączny, pojawiłaby się zwykle kwota bez "/szt.".
W logistyce często porównuje się warianty (np. wielkość partii, koszty magazynowania, koszty kompletacji). Umiejętność rozdzielenia części stałej i zmiennej pomaga szybciej ocenić, jak zmiana wolumenu wpływa na koszt całkowity procesu.
W dłuższym okresie lub po przekroczeniu pewnych progów (np. wynajęcie dodatkowej hali, zatrudnienie kolejnej zmiany) koszty stałe mogą wzrosnąć skokowo. W prostych zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się stałość w analizowanym miesiącu.
Ułóż działanie w dwóch krótkich krokach: najpierw koszt zmienny łączny (1 × 1000 = 1000), potem dodaj stałe (1000 + 200 = 1200). Takie rozbicie minimalizuje błędy i pozwala łatwo zweryfikować, czy żadnego składnika nie pominąłeś.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Koszty całkowite to suma kosztów stałych i zmiennych łącznie."

Źródła:

  • Charles T. Horngren, Srikant M. Datar, Madhav V. Rajan, "Cost Accounting: A Managerial Emphasis", rozdziały nt. zachowania kosztów (koszty stałe i zmienne), Pearson (wydanie zależne od dostępności)
  • Jerzy Gierusz, "Rachunek kosztów", rozdziały: klasyfikacja kosztów (stałe/zmienne) i kalkulacja kosztów, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (wydanie zależne od dostępności)

Materiały:

  • Podstawy rachunku kosztów (koszty stałe i zmienne) – rozdziały w podręcznikach do ekonomiki przedsiębiorstw
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczeń kosztów jednostkowych i całkowitych
  • Notatki z kalkulacji kosztów: wzory i przykłady (arkusz kalkulacyjny jako trening)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego